II SA/Go 371/25

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-12-10

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy nie są właścicielami nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale znajdują się w ich pobliżu, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały w przedmiocie tego planu?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Interes prawny musi być bezpośredni, realny i wynikać z normy prawa materialnego, a nie opierać się na potencjalnych, przyszłych uciążliwościach. Właściciele nieruchomości położonych w znacznej odległości od terenu objętego planem, którzy nie wykazali bezpośredniego negatywnego wpływu uchwały na ich sferę prawnomaterialną, nie posiadają legitymacji skargowej.
Stan faktyczny
Skarżące, K. W. (współwłaścicielka nieruchomości) i Fundacja [...], wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał budowę otwartej strzelnicy. Zarzuciły naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących sporządzania planu, przepisów ochrony środowiska oraz przepisów k.p.a. Argumentowały, że plan negatywnie wpłynie na ich działalność gospodarczą (hotel, dom seniora) poprzez hałas, pogorszenie jakości powietrza i walorów przyrodniczych. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak legitymacji procesowej skarżących, ponieważ ich nieruchomości nie są objęte planem ani nie graniczą z terenem objętym planem, a odległości są znaczne.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zasądzono zwrot wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. i Fundacji [...] w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r., nr XXV/225/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] , obejmującego tereny położone w obrębie [...] postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej K. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi. K. W. oraz Fundacja [...] w [...] (po sprecyzowaniu oznaczenia strony w piśmie z dnia [...] października 2025 r. - k. 109), prowadząca [...] z siedzibą w [...], reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr XXV/225/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], obejmującego tereny położone w obrębie [...]. Zaskarżonej uchwale skarżące zarzuciły: 1. istotne naruszenie norm prawnych regulujących tryb procedowania przy sporządzaniu i uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. w szczególności przepisów art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 713; dalej jako u.p.z.p.) w zw. z § 12 pkt 1 - 20 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 14 oraz 15 u.p.z.p., do którego doszło na skutek: - nienależytego wykonania obowiązku ogłoszenia o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności przez zaniechanie ogłoszenia o podjęciu powyższej uchwały przez obwieszczenie oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, której dotyczył plan (art. 17 pkt 1 u.p.z.p.), - braku wykonania prawidłowej analizy, zasadności przystąpienia do sporządzania planu miejscowego, - braku należytego wykonania obowiązku zawiadomienia właściwych organów o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego (art. 17 pkt 2 u.p.z.p.), - braku należytego wykonania obowiązku sporządzenia projektu planu wraz z jego uzasadnieniem (art. 17 pkt 4 u.p.z.p.), - uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomimo braku uzyskania pozytywnych opinii o projekcie planu oraz nieuzgodnienia projektu planu ze wszystkimi podmiotami, z którymi należało rzeczony plan uzgodnić, - braku ogłoszenia w należyty, prawem uzgodniony sposób o rozpoczęciu konsultacji społecznych (art. 17 pkt 11 u.p.z.p.), - nienależytego wykonania obowiązku przeprowadzenia konsultacji społecznych i wprowadzenia zmian do projektu planu miejscowego wynikających z przedmiotowych konsultacji (art. 17 pkt 13 u.p.z.p.), - nienależytego wykonania obowiązku wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, przede wszystkim przez faktyczny brak umożliwienia zapoznania się z rzeczonym planem wszystkim osobom zainteresowanym, w szczególności przez wyłożenie projektu rzeczonego planu do wglądu jedynie na stronie internetowej urzędu (art. 17 pkt 9 u.p.z.p.), na skutek czego doszło do daleko idącego ograniczenia udziału społeczeństwa w tworzeniu powyższego planu miejscowego, a także uchwalenia planu miejscowego, którego treść narusza liczne przepisy prawa, w szczególności mające na celu ochronę środowiska; 2. naruszenie § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic przez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego, w którym przewidziano budowę strzelnicy otwartej pomimo, iż na znacznym obszarze objętym rzeczonym planem miejscowym, na którym przewidziano zlokalizowanie rzeczonej strzelnicy głębokość zwierciadła wód gruntowych ulega częstym i znacznym wahaniom, ponadto wynosi mniej niż jeden metr, a także pomimo, iż przedmiotowa strzelnica ma zostać zlokalizowana na obszarach przeznaczonych w powyższym planie jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, co jest niedopuszczalne; 3. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające "na bezpodstawnym uznaniu, iż na podstawie przedłożonej przez [...] wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę powyższego kompleksu strzelnic analizy akustycznej uznać należy, iż funkcjonowanie przedmiotowego kompleksu strzelnic otwartych nie doprowadzi do naruszenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, tymczasem z załączonego do niniejszego pisma Polskiego Centrum Akredytacji (Dział Akredytacji Badań Emisji w Środowisku) z dnia [...] października 2024 r. wynika, iż przedmiotowa analiza nie została przeprowadzona poprawnie, w konsekwencji czego w czasie zawodów strzeleckich, które będą miały miejsce na terenie rzeczonego kompleksu strzelnic dochodzić będzie do przekraczania dopuszczalnych norm poziomu hałasu określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku"; 4. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic przez brak zawarcia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wykonanego dla terenu przeznaczonego pod budową strzelnicy otwartej obligatoryjnych elementów planu w postaci ustalenia wystarczających z punktu widzenia przeznaczenia obszaru objętego planem zasad ochrony środowiska i przyrody przed hałasem, co skutkować będzie daleko idącą ingerencją w uprawnienia właścicielskie osób będących właścicielami nieruchomości położonych nawet kilkaset metrów od terenu, na którym zgodnie z powyższym planem zlokalizowana ma zostać strzelnica. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżące wniosły "o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości" oraz zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionej skargi wskazano, że legitymacja procesowa do zaskarżenia powyżej uchwały wynika z okoliczności, iż skarżące prowadzą od lat działalności, które położone są w pobliżu obszaru, który według planu zagospodarowania przestrzennego został przewidziany jako miejsce, gdzie powstanie jedna z największych w Polsce otwartych strzelnic. Skarżąca K. W. jest współwłaścicielką (wraz ze swoim mężem) nieruchomości gruntowej położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Jest ona położona w tym samym obrębie co nieruchomość, na której przewidziana jest sporna strzelnica. Strona prowadzi na obszarze tej nieruchomości działalność gospodarczą pod firmą Ż.. Jest to luksusowy hotel stworzony w odrestaurowanym, zabytkowym zespole dworsko-folwarcznym z drugiej połowy XIX wieku. Dla klientów przyjeżdżających do "[...]" szczególnie istotnym walorem rzeczonego miejsca jest jego umiejscowienie, tj. obszar dziewiczej przyrody, z dala od zgiełku miasta. Inwestycja w postaci strzelnicy całkowicie zmieni całą okolicę, a walory środowiskowe i przyrodnicze zostaną utracone. Natomiast jeśli chodzi o legitymację [...] to wskazano, że prowadzi ona [...], znajdujący w [...], w pobliżu planowanej strzelnicy. Jest to miejsce, w którym zamieszkuje 50 osób w wieku podeszłym, z których wielu cierpi na przewlekłe choroby. Istotnym walorem, dla którego pensjonariusze wybierają właśnie powyższy dom jako miejsce, w którym zamieszkują podczas jesieni swojego życia jest fakt, iż znajduje się on w cichej okolicy z dala od miasta, a pensjonariusze mają codzienny kontakt z przyrodą. Także w tym przypadku funkcjonowanie strzelnicy odbije się w sposób wyjątkowo negatywny na walorach przyrodniczych, jakże istotnych dla mieszkańców domu seniora. Dalej skarżące wskazały, że naruszenie interesu prawnego w rozumieniu 101 ustawy ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1153; dalej jako u.s.g.), oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą. Związek pomiędzy naruszeniem interesu prawnego określonego podmiotu a przepisem prawnym, z którego on wynika, ujmuje się stosunkowo szeroko. Źródło tego interesu prawnego czy uprawnienia może stanowić jeden z przepisów Konstytucji RP czy też art. 140 Kodeksu cywilnego regulujący istotę i treść prawa własności. Mając na uwadze stanowisko wyrażone w orzecznictwie pełnomocnik podała, że możliwość zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez właścicieli nieruchomości nim nieobjętych wiąże się więc z przyjęciem założenia, że źródłem interesu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego może być potencjalne negatywne oddziaływanie dopuszczonego przez plan sposobu zagospodarowania. Przykładami ograniczeń prawa własności wynikających z postanowień planu obejmującego nieruchomości sąsiednie mogą być takie negatywne oddziaływania jak np. potencjalna możliwość zacienienia obiektów, pogorszenie parametrów związanych z ochroną środowiska, takich jak poziom wibracji, hałasu i zanieczyszczenie powietrza, czy też ograniczenie ilości dostępnych miejsc parkingowych. W ocenie skarżących powstanie otwartej strzelnicy będzie wiązało się z pogorszeniem powietrza, uciążliwym hałasem, natłokiem klientów i pogorszeniem walorów przyrodniczych nie tylko dla nieruchomości znajdujących się w obszarze planu, ale również wszystkich nieruchomości położonych w obszarze kilkuset metrów lub nawet kilku kilometrów od terenu objętego planem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Zdaniem organu zaskarżona uchwała nie nakłada na jednostki obowiązków, ani nie pozbawia ich uprawnień, czy też nie uniemożliwia korzystania z nich. Zaznaczył, że nieruchomości skarżących nie tylko nie znajdują się na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą, ale także nie są położone w bezpośrednim jego sąsiedztwie. Nieruchomość K. W. położona jest bowiem w odległości ponad 1 km od terenu objętego miejscowym planem. Natomiast [...] znajduje się ponad 3 km od obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto w złożonej skardze nie wykazano w jaki sposób, wobec takiego oddalenia nieruchomości skarżących, ustalenia planu udaremnią bądź utrudnią, czy to zabudowę ich nieruchomości lub też spowodują uciążliwości i ograniczenia w swobodnym ich użytkowaniu. Organ wskazał również, że powoływane przez skarżących przepisy art. 140 i 144 k.c. oraz na potencjalne nowe immisje, które mogą nastąpić, bez wykazania pogorszenia sytuacji właścicieli nieruchomości w kontekście przysługujących im uprawnień do korzystania z nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nie stanowi wystarczającego uzasadnienia do przyznania skarżącym legitymacji skargowej. Następnie organ – na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi - odniósł się do merytorycznych zarzutów skierowanych wobec zaskarżonego planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). W myśl natomiast art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła uchwała nr XXV/225/20 Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], obejmującego tereny położone w obrębie [...]. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest powołany wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Podkreślenia przy tym wymaga, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu w tym trybie powinien być bezpośredni i realny, a o jego naruszeniu rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (por. postanowienie NSA z 6 listopada 2024 r., II OSK 2194/24 i powołane w jego uzasadnieniu orzeczenia). Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy Do wniesienia skargi nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Nawet sam fakt posiadania konkretnego, aktualnego, indywidualnego interesu prawnego nie jest wystarczający do posiadania legitymacji procesowej. W postępowaniu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi dodatkowo zostać spełniona przesłanka naruszenia tego interesu przez zaskarżoną uchwałę. Oznacza to, że skarga ta w istocie jest prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i uprawnień jednostki przed bezprawnym działaniem organów samorządu terytorialnego, które ogranicza, znosi lub uniemożliwia realizację interesu prawnego bądź uprawnienia. Tym samym należy w niej widzieć jedno z podstawowych uprawnień jednostki w państwie demokratycznym, gwarantującym każdemu prawo do sądu (por. E. Wójcicka, Actio popularis w prawie polskim, PiP 2015, nr 11, s. 74-75). Powyższe oznacza, że do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Strona skarżąca winna bowiem wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną strony skarżącej, wywołująca dla niej negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie nastąpią. Przepisy ogólne u.p.z.p. nakazują organom planistycznym uwzględniać w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określone wartości, w tym ochronę prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.). Obowiązek ten związany jest z tym, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.), a więc mają bezpośredni wpływ przede wszystkim na uprawnienia i obowiązki właściciela nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje w związku z tym pogląd, iż interes prawem chroniony we wniesieniu skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają co do zasady podmioty, którym przysługują najszersze prawa do nieruchomości objętych planem, a więc właściciele tych nieruchomości (por. wyrok NSA z 28 września 2006 r., II OSK 936/06, wyrok NSA z 10 marca 2008 r., II OSK 1468/07, wyrok NSA z 26 września 2008 r., II OSK 312/08, wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r., II OSK 2369/12, postanowienie NSA z 13 stycznia 2017 r., II OSK 2882/16, postanowienie NSA z 25 sierpnia 2017 r., II OSK 1722/17). Ochronę sądową w tym zakresie przyznaje się również użytkownikom wieczystym nieruchomości, gdyż mają oni prawa rzeczowe do nieruchomości o treści najbardziej zbliżonej do prawa własności (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2009 r., II OSK 521/09). Właścicielowi oraz użytkownikowi wieczystemu przysługują prawa o charakterze bezwzględnym do nieruchomości, których treść określają wprost przepisy kodeksu cywilnego (art. 140 i art. 233 Kodeks cywilny). Przepisy te stanowią zatem źródło interesu prawnego tych podmiotów w zaskarżeniu uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego. Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, że interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym do nieruchomości objętej planem np. dzierżawcy nieruchomości (por. powołane powyżej wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt II OSK 936/06, II OSK 1468/07, II OSK 312/08), najemcy lokali (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2009 r., II OSK 1436/09, wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r., II OSK 2369/12) czy też podmioty użytkujące budynek znajdujący się na terenie objętym planem na podstawie umowy użyczenia (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2009 r., II OSK 1475/08). Prawo o charakterze zobowiązaniowym do nieruchomości nie wynika wprost z przepisu prawa materialnego, lecz jego treść jest przede wszystkim kształtowana przez postanowienia umowy cywilnoprawnej. Ustalenia planu miejscowego mogą mieć jedynie pośredni wpływ na sytuację prawną podmiotów, którym przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości przez takie ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego prawa własności do nieruchomości, że niemożliwe lub utrudnione stanie się wywiązanie przez niego z umowy cywilnoprawnej uprawniającej inny podmiot do korzystania z nieruchomości lub pobierania z niej pożytków. Podmioty te mogą mieć więc interes w kwestionowaniu ustaleń planu przed sądem administracyjnym, lecz nie będzie to interes prawem chroniony, lecz interes faktyczny. Istotnym argumentem przemawiającym za przyjęciem wskazanego poglądu jest również to, że niejednokrotnie interes podmiotu, któremu przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości jest sprzeczny z interesem jej właściciela (por. postanowienie NSA z 29 października 2024 r., II OSK 1756/24). Kwestionowanie przez taki podmiot planu zagospodarowania przestrzennego orzecznictwo dopuszcza jedynie wyjątkowych sytuacjach, kiedy dochodzi do całkowitego uniemożliwienia realizację rozpoczętej inwestycji i prowadzenia działalności gospodarczej na obszarze objętym planem (por. postanowienie NSA z 24 listopada 2021 r., II OSK 2400/21). Odnosząc powyższe rozważania do naruszenia interesu prawnego stron, które wywiodły skargę, przez zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę należy wskazać, co następuje: Po pierwsze, jedynie w przypadku skarżącej K. W. wykazano, że jest ona właścicielem wspólnie z mężem nieruchomości, a mianowicie działki oznaczonej nr [...], zapisanej w księgi wieczystej [...]. Natomiast nie wykazano, aby [...]" przysługiwał jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, w którym prowadzony jest [...]. W skardze, jak również w dalszych pismach pełnomocnik skarżących nie powoływał się na księgę wieczystą, w której prawo to zostało ujawnione, a tym bardziej nie załączył odpisu takiej księgi. Jednocześnie nie sposób uznać, aby zachodził wyjątkowy przypadek uzasadniający uznanie istnienie interesu prawnego powyższej Fundacji z uwagi na to, że postanowienia planu nie uniemożliwiają prowadzonej działalności. Po drugie, analiza załącznika do planu oraz mapy na Geoportalu wskazuje, że obie nieruchomości nie są objęte planem, który dotyczy terenów położonych we wschodniej części miejscowości [...]. Co więcej, nawet z nimi nie graniczą, oddzielone są szeregiem działek. Nieruchomość skarżącej K. W. znajduje się bowiem ok. 1 km od terenów objętych planem, w północnej części miejscowości [...]. Natomiast nieruchomość, na której prowadzony jest [...] w znajduje się w granicach administracyjnych [...], położona jest ok. 3 km na północ od tego terenu. Oznacza to, że postanowienia planu nie powodują bezpośredniego ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skarżących, czy też w rozporządzaniu prawem do tej nieruchomości. Po trzecie, wprawdzie zgodzić się należy ze skarżącymi, że nie można a priori wykluczyć legitymacji skargowej każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednakże nie sposób uznać, że taką legitymację posiadają skarżące w niniejszej sprawie, jeśli się zważy nie tylko na wskazane powyżej znaczne oddalenie działek skarżących od terenu objętego planem, ale również na postanowienia planu. Podkreślić bowiem należy, że istotnie plan przewiduje na terenie oznaczonym symbolem US strzelnicę (§ 9), lecz jednocześnie ustala ograniczenie uciążliwości wynikającej z charakteru prowadzonej działalności usługowo-sportowej do 100 m od terenów oznaczonych w planie symbolami ZP i US oraz obowiązek zachowania dopuszczalnych poziomów hałasów w przepisach odrębnych (§ 6 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały). Po czwarte, skarżący upatrują naruszenie swojego interesu w związku z pogorszeniem powietrza, uciążliwym hałasem, natłokiem klientów i pogorszeniem walorów przyrodniczych jaką niesie ze sobą budową strzelnicy wraz z parkingiem. Kwestie związane z pogorszeniem powyższych parametrów nie świadczą o naruszeniu interesu prawnego skarżących. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie oczywiście niektóre rodzaje zagospodarowania działki sąsiedniej mogą oddziaływać na działki skarżących, to jednak jest to sytuacja potencjalna, a nie wynikająca z uchwalenia planu. Ochronę w takiej sytuacji zapewniają m. in. przepisy prawa ochrony środowiska czy prawa budowlanego. Przewidziane w tych przepisach obowiązki inwestorów mają między innymi, zabezpieczać interesy właścicieli sąsiednich działek (por. wyrok NSA z 7 lipca 2011 r., II OSK 726/11). Kwestie dotyczącego ewentualnego przekroczenia norm hałasu, czy innych immisji mogą być podnoszone na etapie konkretnych postępowań związanych z konkretną inwestycją (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2022 r. II OSK 1068/22). O ile zatem skarżące zasadnie twierdzą, że postanowienia planu mogą potencjalnie naruszać uprawnienia właścicielskie (przy czym tylko jedna ze skarżących wykazała, że przysługuje jej tenże tytuł), wynikające z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, to uznanie dopuszczalności skargi zależy w takiej sytuacji od wykazania naruszenia interesu prawnego – który jak wcześniej wskazano – musi być realny. Tymczasem zarzucane przez strony naruszenie prawa ma wymiar wyłącznie hipotetyczny, potencjalny, przyszły, a nie rzeczywisty i aktualny. Źródłem interesu prawnego, legitymującego właścicieli działki sąsiedniej, nie może być perspektywa potencjalnych i przyszłych uciążliwości, jakie może nieść za sobą przyszła zabudowa. Podnoszone emisje zależą od ostatecznego kształtu strzelnicy i zastosowanych rozwiązań architektoniczno-budowlanych, które muszą uwzględniać przywołane postanowienia planu. Załączone do skargi pismo Polskiego Centrum Akredytacji nie przesądza, że dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm w tym zakresie na działkach skarżących. Jedynie potencjalny charakter naruszeń interesu prawnego – jak tego oczekują skarżące - prowadziłby do nieakceptowalnej sytuacji, iż należałoby uznać legitymację skargową każdego właściciela sąsiedniej nieruchomości, bo zawsze można by wskazać przyszły negatywny wpływ danego zagospodarowania. Natomiast naruszenie interesu prawnego ma być interpretowane ściśle jako naruszenie rzeczywistego, konkretnego i aktualnego interesu prawnego, ochronie bowiem w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma podlegać tylko ten podmiot, któremu uchwała już teraz, indywidualnie i w sposób rzeczywisty ogranicza jego prawo np. prawo własności (por. postanowienia NSA: z 3 marca 2023 r. II OSK 196/23, z 22 listopada 2023 r., II OSK 2168/23, z 12 sierpnia 2025 r., II OSK 1511/25). Po piąte, także w odniesieniu do przytoczonych przez skarżących zagrożeń dla ich interesu prawnego w związku z podjęciem uchwały, które można określić ogólnie jako pozbawienie prawa do niezakłóconego w zakresie dotychczas prowadzonej działalności hotelarskiej oraz opiekuńczej i bezpiecznego korzystania ze nieruchomości przy zdrowym środowisku podkreślić należy, że skarżące nie wykazały, że uchwalenie przedmiotowego planu wiązać się będzie z podejmowaniem względem ich nieruchomości działań, które ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych zakłócać będą korzystanie z ich działek. Reasumując Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarżące nie wykazały istnienia realnego związku przepisów zaskarżonej uchwały z ich prawną sytuacją i negatywnego wpływu tychże przepisów na ich sferę materialnoprawną, w szczególności, aby plan prowadził do odebrania czy ograniczenia uprawnień skarżących względem nieruchomości. Tym samym nie można mówić o naruszeniu ich konstytucyjnych czy ustawowych uprawnień związanych z posiadanym prawem własności. W konsekwencji – zdaniem Sądu – nie została spełniona przez skarżące przesłanka wywiedzenia skargi na podstawie art. 101 u.s.g., tj, naruszenia przysługującego im interesu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. (pkt 1 postanowienia). Dokonana ocena prowadząca do odrzucenia skargi spowodowała, iż niemożliwe i niedopuszczalne stało się rozpoznanie zarzutów skargi odnoszących się merytorycznie do zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, Sąd orzekł o zwrocie wpisu od skargi uiszczonego przez skarżącą K. W.(pkt 2 sentencji postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło