I SA/Kr 2000/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.10.2014r. , nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.B. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.10.2014r. , nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" B.B. ur. w 1965r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem Z.B. ur. w 1963r. W 2008r. małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową, a dnia 20.09.2013r. B.B. została wpisana do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Zatrudniona jest ona w firmie C. Sp. z o.o. w K., na 1/5 etatu, z wynagrodzeniem w wysokości 280 zł., brutto. Jest też jednocześnie jedynym wspólnikiem tej spółki. Wnioskodawczyni uzyskuje ponadto 500 zł., miesięcznie, brutto, z tytułu umowy zlecenia. Lokal zajmowany przez małżonków znajduje się w zasobach Zarządu Budynków Komunalnych w K. a miesięczny czynsz za jego użytkowanie wynosi 686,47 zł. Strona skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części nieruchomości o pow. 0,11 ha, znajdującej się w L.. Z.B. jest również współwłaścicielem w ½ części tej nieruchomości. B.B. podnosi , iż wszczęte zostało w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne, w którym należność główna wynosi 13 937,10 zł. Wierzycielem w nim jest C.Sp. z o.o. w Krakowie, której wnioskodawczyni jest jedynym udziałowcem. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni, mimo wezwania, nie przesłała: - spisu miesięcznych wydatków rodziny , związanych z bieżącymi potrzebami, - wyciągów z kont bankowych Z.B., obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, - zeznania podatkowego Z.B., za 2014r. lub zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przez niego dochodów w 2014r. - zeznania podatkowego B.B., za 2014r. lub zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanych przez nią dochodów w 2014r. - zaświadczenia z zakładu pracy Z.B. o wysokości uzyskiwanych przez niego zarobków, Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W rozpatrywanym przypadku nie wiadomo natomiast ile wynoszą miesięczne wydatki rodziny. Podanie przez wnioskodawczynię kwoty czynszu nie daje bowiem pełnego obrazu łącznej ich wysokości. Strona skarżąca nie podała również jakie były dochody jej i męża w 2014r. oraz ile wynosi jego miesięczne wynagrodzenie. Nie przedstawiła też historii transakcji bankowych Z.B. ani jego obecnego stanu konta. Podkreślić przy tym trzeba, że fakt pozostawania z małżonkiem w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie ma znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r. , nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się , do majątków małżonków , a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). Nie można bowiem przyznać prawa pomocy jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r. , sygn. akt I Cz 37/67). W konsekwencji w/w okoliczności trzeba więc stwierdzić , że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązana była wnioskodawczyni, aby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.