I SA/Kr 252/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-03

Skład orzekający: Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiada zajęte rachunki bankowe, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie, a nie tylko aktualny brak płynności. Sama strata bilansowa lub zajęcie rachunków bankowych nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy w całości, zwłaszcza gdy spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, posiada wysoki kapitał zakładowy i nie rozważa likwidacji ani upadłości. Sąd może odmówić przyznania prawa pomocy, nawet jeśli przesłanki formalne są spełnione, ze względu na uznaniowy charakter tej instytucji wobec osób prawnych.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, wskazując na stratę w ostatnim roku obrotowym, zajęcie rachunków bankowych przez komornika skarbowego oraz liczne toczące się postępowania. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków. Spółka wniosła sprzeciw, podnosząc, że jej sytuacja finansowa jest trudna, a środki zostały zajęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw, analizując całokształt sytuacji finansowej spółki.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie Referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2016r. oddalające wniosek M. Sp. z o. o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za lipiec 2010r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2016r. oddalające wniosek M. Sp. z o. o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych. M. Sp. z o. o. w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z uzasadnienia wniosku PPPr oraz z dokumentów do niego dołączonych wynikało, że przedmiotem działalności podmiotu skarżącego jest handel wyrobami stalowymi. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000 zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a ostatni rok obrotowy został zamknięty stratą w wysokości 31.438,09 zł. Wskazano ponadto, iż Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Banku Pekao S.A., którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił ok. 25.500 zł, lecz kwota ta została zablokowana. Stan magazynu na dzień 31 grudnia 2015 roku wyniósł 57.142,52 zł i został on zabezpieczony. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, że na skutek zabezpieczenia poczynionego w postępowaniu przed UKS, Spółka nie dysponuje środkami pozwalającymi jej uiścić opłat sądowych. Wszelkie posiadane przez stronę środki zostały zajęte przez komornika skarbowego i Spółka nie może nimi swobodnie dysponować. Do wniosku został załączony rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2015r., zgodnie z którym przychody netto strony w ww. okresie wyniosły 148.200 zł, a koszty działalności operacyjnej 179.638,09 zł, co dało stratę z działalności gospodarczej w wysokości 31.438,09 zł. Na wezwanie referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, strona skarżąca przesłała dokumenty źródłowe, z których wynikało m.in., że za rok 2014 przychody netto Spółki ze sprzedaży wyniosły 87.570,90 zł, a koszty działalności operacyjnej 191.499,55 zł, co dało stratę z działalności gospodarczej w wysokości 103.928,65 zł. Według CIT-8 strata za 2014r. wyniosła 108.635,95 zł przy przychodzie 87570,90 zł. Za rok 2015 przychody Spółki wyniosły 148.200 zł, przy kosztach ich uzyskania 199.794,90 zł, co spowodowało zamknięcie roku 2015 stratą w wysokości 51.594,90 zł. Według bilansu za 2015r. na dzień 31 grudnia 2015r. Spółka posiadała aktywa obrotowe w wysokości 739.965,22 zł, a jej zobowiązania wobec pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług o okresie wymagalności powyżej 12 m-cy wynosiły 564.089,17 zł. Według deklaracji VAT-7K podstawa opodatkowania za I kwartał 2016r. z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 1.950 zł, a wartość netto nabytych w tym okresie towarów i usług pozostałych zamknęła się kwotą 5.583 zł. W kasie Spółki w dniu 31 grudnia 2015r. odnotowany został wpływ kwoty 2.460 zł z tytułu faktury sprzedaży, a na rachunku bankowym w Banku Pekao SA na dzień 31 marca 2016 roku była zablokowana kwota 26.474,50 zł. Strona skarżąca przedłożyła również kopie czterech zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 8 marca 2016r. na kwotę 20.303,26 zł oraz trzech z dnia 16 marca 2016r. na kwoty: 2.513,70 zł, 713,70 zł i 101,70 zł, a także kopię pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 2 lipca 2014r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania należności w łącznej kwocie 8.065,40 zł. Po analizie powyższego materiału dowodowego, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016r. referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek M. Sp. z o. o. w Krakowie o zwolnienie od kosztów sądowych i wskazał, że w rozpatrywanym przypadku nie można było uznać, iż Spółka spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, strona skarżąca podała, że w odpowiedni sposób wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – nie posiada ona bowiem środków trwałych, ostatni rok obrotowy został zamknięty stratą, a w chwili obecnej wobec Spółki oraz jej wspólników prowadzone są liczne postępowania administracyjne, sądowoadministracyjne i karne. Wszelkie zabezpieczone przez stronę środki zostały zabezpieczone w toczących się postępowaniach przez komornika. Zdaniem Spółki, bez znaczenia pozostaje fakt, że jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, gdyż właśnie z tego powodu ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jedynie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, a sama wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozostaje poza przedmiotem zainteresowania w niniejszym postępowaniu. Spóła podkreśliła również, że znajduje się w trudnej kondycji finansowej, bez szans na szybkie zakończenie postępowań, które wobec niej się toczą. Natomiast wspólnicy Spółki pozostają ze sobą w konflikcie uniemożliwiającym im współdziałanie i podjęcie odpowiednich kroków, w tym również uchwalenie dopłat na rzecz Spółki, które pozwoliłyby zdobyć fundusze na prowadzenie licznych postępowań. Wobec powyższego, strona wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, nie zgadzając się z jego rozstrzygnięciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - art. 246 § 2 p.p.s.a. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r., sygn. II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym, to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem, m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. FZ 478/04). Warto wskazać ponadto, że użyte w treści powołanego powyżej przepisu sformułowanie "może być przyznane" wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, podejmowanego przez sąd administracyjny, w postępowaniu incydentalnym, w przedmiocie przyznania prawa pomocy osobie prawnej. W konsekwencji, gdy wnioskodawcą jest osoba prawna, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy, nawet jeśli ustali, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 246 § 2 p.p.s.a. Uznaniowy charakter podejmowanego rozstrzygnięcia, nie zwalnia Sądu, rzecz jasna, z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. (por. postanowienie NSA z dnia 29.02.2016 r., sygn. II FZ 1083/15). Należy podkreślić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy, powinno mieć charakter wyjątkowy. Co równie istotne, to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie Sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy zależy od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 43/15; LEX nr 1640593). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Nie sposób też, w związku z tym, nie zgodzić się z tezą, że Spółka, która nie wykazała, iż utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r., sygn. I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. I FZ 244/11, postanowienie NSA z dnia 30.10.2013r. , sygn. akt II FZ 845/13). W rozpoznawanej sprawie, Spółka nie wykazała, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych, do czego zobligowana jest konstrukcją art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wskazuje ona właśnie na konieczność "wykazania" przez dany podmiot okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Wnioskodawca ma więc obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności, w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 p.p.s.a., a zastosowanie tej normy, poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. W toku postępowania o przyznanie prawa pomocy MPJ STAL Sp. z o. o. w Krakowie została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. do przedłożenia odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma bowiem znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (postanowienie NSA z dnia 05.06.2008 r., sygn. akt I FZ 236/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2011 r., sygn. akt I FZ 244/11, postanowienie NSA z dnia 26.02.2013 r., sygn. akt I FZ 26/13). Sąd zauważa, że na tej podstawie, referendarz sądowy słusznie ocenił, że Spółka nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Orzekający uwzględnił fakt, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie strona złożyła do tut. Sądu 3 skargi (sygn. akt I SA/Kr 240/16, I SA/Kr 252/16 i I SA/Kr 253/16) a suma wpisów sądowych – jedynego na obecnym etapie postępowania elementu kosztów sądowych – we wszystkich tych sprawach, liczona od zadeklarowanej przez stronę skarżącą wartości przedmiotu sporu, wynosi 3.537 zł (odpowiednio 2.000 zł + 708 zł + 829 zł). Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, funkcjonującą w obrocie prawnym od lipca 2009r., a zainicjowane przez nią postępowanie sądowe dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej. Pomimo sygnalizowanych problemów finansowych i zajęciu jej konta bankowego, Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Jest w stanie wygospodarować środki, z których finansowane jest wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Za niezasadne należało uznać rozumowanie Spółki, jakoby bez znaczenia pozostawał fakt, że jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, gdyż właśnie z tego powodu ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jedynie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, a sama wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozostaje poza przedmiotem zainteresowania w niniejszym postępowaniu, bowiem koszty sądowe, które strona skarżąca jest obowiązana ponieść w niniejszej sprawie winny być traktowane na równi z innymi jej zobowiązaniami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej. Zaznaczyć ponadto należy, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008, s.587, por. też postanowienie NSA z dnia 29.03.2011r., sygn. I OZ 191/11). Do takich właśnie działań można na przykład zaliczyć uchwalenie obowiązku wniesienia dopłat przez wspólników. Dopłaty takie mają charakter obowiązkowego świadczenia wspólników o charakterze pieniężnym oraz fakultatywnie zwrotnym, tj. nie muszą być zwracane w określonych okolicznościach, ale mogą być tylko wówczas zwracane, jeżeli tak postanowi zgromadzenie wspólników. Ponadto umowa spółki może wprost przewidzieć, że dopłaty mają charakter bezzwrotny (por. M. Rodzynkiewicz; "Kodeks Spółek Handlowych, Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009r., s. 300 - 301 oraz postanowienie NSA z dnia 18.12.2013r., sygn. II FZ 1098/13 i postanowienie NSA z dnia 02.12.2011r., sygn. II FZ 701/11). Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-3000 K.s.h., wyd. VII). Ze względu na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez Spółkę. Stanowisko takie zostało zaaprobowane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, m. in. w postanowieniach NSA z dnia 11 kwietnia 2012r., sygn. akt II GZ 123/12, z dnia 14 kwietnia 2015r. sygn. akt II FZ 228/05, z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II FZ 84/15, postanowieniu WSA w Poznaniu z dnia 4 marca 2015r. sygn. akt I SA/Po 1072/14 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanym przypadku możliwość ta nie została jednak wykorzystana przez stronę skarżącą. Nie podjęła ona nawet próby zrealizowana ww. operacji, mimo twierdzenia, że Spółka jest w trudnej kondycji finansowej, a fakt, że wspólnicy Spółki pozostają ze sobą w konflikcie uniemożliwiającym im współdziałanie i podjęcie odpowiednich kroków, w tym również uchwalenie dopłat na rzecz Spółki, które pozwoliłyby zdobyć fundusze na prowadzenie licznych postępowań – nie może usprawiedliwiać strony i przerzucać obowiązku uiszczenia opłat na budżet Państwa. Bowiem, jak przyjmuje orzecznictwo, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Spółka nie utraciła płynności finansowej skoro jej przychód w 2015 roku wyniósł 148.200 zł, w pierwszym kwartale 2016r. podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 22% albo 23% wyniosła 1.950 zł, a wartość netto nabytych towarów wyniosła 5.583 zł. Skarżąca posiada również bardzo wysoki kapitał zakładowy w wysokości 1.000.000 zł. Ponadto Spółka nie wskazała by rozważano jej likwidację, czy też ogłoszenie jej upadłości. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Zasadnie zauważył orzekający w sprawie referendarz sądowy, że wykazana przez M. Sp. z o. o. w K., strata za ostatni rok obrotowy w wysokości -31.438,09 zł nie musi oznaczać utraty przez stronę płynności finansowej i nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Sąd za słuszne uznał stanowisko, że za zwolnieniem strony skarżącej nie przemawiał również fakt prowadzenia egzekucji z jej majątku i zajęcie rachunku bankowego. Przy ocenie przesłanek prawa pomocy badaniu podlega bowiem całokształt sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a nie tylko aktualnie posiadane przez stronę kwoty pieniężne. W postanowieniu z dnia 30 maja 2008 roku sygn. akt I FZ 66/09 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych, czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc się do kwestii prowadzenia przeciwko spółce postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych i karnych, należy zaznaczyć, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, fakt ten nie jest wystarczającą okolicznością dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 09.04.2009r., sygn. I FZ 66/09, postanowienie NSA z dnia 07.01.2014r., sygn. II FZ 1236/13, postanowienie NSA z dnia 05.03.2014r., sygn. II FZ 260/14 ). Wobec powyższych okoliczności, Sąd orzekł, że w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki do zwolnienia Spółki od kosztów sądowych. Przede wszystkim wskazać należy, że rozstrzygnięcie w sprawie zapadło na podstawie wnikliwej analizy sytuacji majątkowej Spółki, która doprowadziła referendarza sądowego do prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Referendarz sądowy oparł ustalenia faktyczne w sprawie na danych zawartych we wniosku złożonym przez Spółkę oraz dokumentach do niego dołączonych, dochodząc na ich podstawie do słusznej konkluzji, że wnioskodawca nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącej Spółki wykluczono możliwość uznania, że poniesienie kosztu wpisu od skargi przekracza jej możliwości finansowe. (por. postanowienie NSA z dnia 29.02.2016 r., sygn. II FZ 1083/15). Wobec tego, zaskarżone postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, należy uznać za prawidłowe. W związku z powyższym, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt. 2, w zw. z art. 260 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło