III SA/Łd 1078/19
WyrokWSA w Łodzi2021-02-09
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela (PFRON) kosztami postępowania egzekucyjnego, mimo że czynności egzekucyjne okazały się nieskuteczne, a wysokość kosztów budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy egzekucyjne nie oceniły adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych do poziomu skomplikowania czynności i nakładu pracy, a także nie uwzględniły w wystarczającym stopniu orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego kwestionującego konstytucyjność przepisów dotyczących maksymalnych stawek opłat egzekucyjnych. Sąd podkreślił, że opłaty egzekucyjne mogą być pobierane jedynie w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności, a nie w sytuacji, gdy czynności egzekucyjne nie przyniosły żadnych środków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 7.850,35 zł, prowadzonym wobec Spółdzielni Inwalidów. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. PFRON zakwestionował sposób naliczenia kosztów, wskazując na rozbieżności w kwotach, naliczenie maksymalnych stawek opłat oraz nieproporcjonalność kosztów do faktycznie wykonanych czynności, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o obciążeniu PFRON kosztami.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie obciążenia wierzycielami kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] numer [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") oraz w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 64 i art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej jako; "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) kosztami egzekucyjnymi w kwocie 7.850,35 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółdzielni Inwalidów [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółdzielni Inwalidów [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29.01.2018 r. nr [...], wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z 19.02.2019 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A, został doręczony zobowiązanemu 07.03.2018 r. na podstawie art. 44 k.p.a.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o zajęciu, Bank [...] SA. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla Spółdzielni Inwalidów [...].
Zawiadomieniem z 13.06.2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia w [...] Sp. z o.o. innej wierzytelności pieniężnej Spółdzielni, tj. należności z tytułu zakupu nieruchomości. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 14.06.2018 r., natomiast zobowiązanemu w dniu 28.06.2018 r. w trybie art. 44 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem z dnia 18.06.2018 r., [...] Sp. z o.o. poinformowała, że posiada wierzytelność wobec Spółdzielni Inwalidów [...] w kwocie 53.422,00 zł.
Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółdzielni Inwalidów [...] na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. ze względu na stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Zawiadomieniem z 17.01.2019 r. organ egzekucyjny poinformował PFRON o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółdzielni Inwalidów [...] w kwocie 7.807,80 zł.
Pismem z 21.01.2019 r. wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] obciążył Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółdzielni Inwalidów [...] na podstawie tytułu wykonawczego [...] z 29.01.2018 r., w kwocie 7.850,35 zł. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że na koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego składają się:
• opłata manipulacyjna w wysokości 9.223,28 zł, tj. 1% kwoty należności głównej oraz odsetek na dzień doręczenia tytułu wykonawczego (07.03.2018 r.),
• opłata za zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w wysokości 46.835,27, tj. 5% kwoty należności głównej oraz odsetek na dzień dokonania czynności (13.06.2018 r.). Zaznaczono przy tym, że w wyniku dokonanej czynności egzekucyjnej (zawiadomieniem z 13.06.2018 r. nr [...] cz. nr [...]) uzyskano środki pozwalające na pokrycie kosztów egzekucyjnych w wysokości 48.208,20 zł. W związku z powyższym, do uregulowania została kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości 7.850,35 zł.
W dniu 11.03.2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wpłynęło zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że istnieje rozbieżność między wysokością kwoty kosztów egzekucyjnych wskazanych w zawiadomieniu z 17.01.2019 r. - 7.807,80 zł, a kwotą kosztów egzekucyjnych wskazanych w zaskarżonym postanowieniu z 28.02.2019 r. - 7.850,35 zł. Zaznaczono, że uzasadnienie postanowienia nie zawiera szczegółowego wyjaśnienia w zakresie rozbieżności powyższych kwot. W opinii wierzyciela, organ egzekucyjny przedstawił sposób wyliczenia opłaty manipulacyjnej, z którym nie można się zgodzić. Za dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny przyjął dzień 07.03.2018 r., tj. dzień doręczenia Spółdzielni zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego, po dwukrotnym awizowaniu w trybie art. 44 k.p.a. i z tą datą naliczona została opłata manipulacyjna. Tymczasem w uzasadnieniu postanowienia z [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] m.in. wskazał, że w dniu 18.03.2018 r. pracownik komórki egzekucyjnej udał się pod adres Spółdzielni i pod ww. adresem nie stwierdził żadnych oznak jej istnienia. Powyższe, w ocenie wierzyciela, budzi wątpliwości, co do właściwego zastosowania art. 44 k.p.a., a w konsekwencji prawidłowego naliczenia opłaty manipulacyjnej.
Zaznaczono również, że organ egzekucyjny naliczył opłatę manipulacyjną i opłatę za zajęcie wierzytelności w maksymalnych kwotach (odpowiednio 1% i 5%) na podstawie art. 64 § 6 i art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., których konstytucyjność została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Zaznaczono ponadto, że kwota kosztów w wysokości 56.058,55 zł jest niewspółmiernie wysoka, pozostająca w oderwaniu od faktycznie wykonanych czynności i w sposób rażący narusza standardy wskazane w wyroku Trybunału z 28.06.2016 r. sygn. akt SK 31/14. W opinii wierzyciela, naliczenie maksymalnych stawek w podanych wyżej wysokościach narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Zdaniem PFRON, naliczona opłata egzekucyjna winna odzwierciedlać racjonalną zależność między wysokością opłat, a czynnością faktyczną organu egzekucyjnego, za podjęcie której opłaty te zostały naliczone. Podkreślono, że czynności organu egzekucyjnego nie przyniosły żadnego efektu - Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zabezpieczył na swoje koszty kwotę 48.208,20 zł, nie przekazując żadnych pieniędzy wierzycielowi, a wręcz przeciwnie - dodatkowo obciążył wierzyciela kwotą 7.850,35 zł. W opinii PFRON, brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania czynności egzekucyjnych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności powołał w zaskarżonym postanowieniu treść art. 64c § 1, § 4, § 5 i § 6, § 6a pkt 2, § 7 u.p.e.a. oraz wybrane na ich tle orzecznictwo sądowoadministracyjne, a następnie wskazał, że w świetle powołanych wyżej przepisów dotyczących kosztów egzekucji administracyjnej, organ I instancji, po umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółdzielni [...] miał podstawy do obciążenia wierzyciela, kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku tego postępowania egzekucyjnego. Zaistniała bowiem sytuacja określona w art. 64c § 4 u.p.e.a., tj. koszty egzekucyjne nie mogły być ściągnięte od zobowiązanego.
Organ wskazał dalej, że w wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego zostały zaspokojone koszty egzekucyjne w wysokości 48.208,20 zł. Z kolei w odniesieniu do wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych przez organ egzekucyjny w łącznej kwocie 56.058,55 zł, organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia wysokości opłat pobieranych przez organ egzekucyjny za dokonane czynności egzekucyjne w egzekucji należności pieniężnych została uregulowana w art. 64 § 1 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazał, że bezsporna jest różnica wysokości kosztów egzekucyjnych, wskazana przez organ egzekucyjny w zawiadomieniu z dnia 17.01.2019 r. nr [...] (tj. 7.807,50 zł) i w postanowieniu z dnia [...] nr [...] (tj. 7.850,35 zł). Powyższa różnica wynika z błędnego wyliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej w zawiadomieniu z dnia 17.01.2019 r., jednak ocenie w toku postępowania odwoławczego, podlega postanowienie organu egzekucyjnego, nie zaś zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela. Tym samym błędne wyliczenie w zawiadomieniu wysokości opłaty manipulacyjnej i w konsekwencji rozbieżność w wysokości tejże opłaty w stosunku do jej wysokości wskazanej w postanowieniu - nie wpływa na ocenę przez organ odwoławczy prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Organ II instancji odwołując się do art. 64 § 6 oraz art. 64 § 10 u.p.e.a. wskazał, że jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W analizowanej sprawie, odpis tytułu wykonawczego został skierowany do Spółdzielni Inwalidów [...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. nr [...] z 19.02.2018 r. Powyższa przesyłka została uznana za doręczoną zobowiązanej Spółdzielni w dniu 07.03.2018 r. na podstawie art. 44 k.p.a. Natomiast do Banku [...] S.A. ww. zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone drogą elektroniczną - poprzez system OGNIVO w dniu 19.02.2018 r. Powyższe spowodowało automatyczne naliczenie opłaty manipulacyjnej i odsetek na dzień 19.02.2018 r. (data dokonania pierwszej czynności egzekucyjnej) w łącznej kwocie 9.180,73 zł - co zostało uwidocznione w zawiadomieniu wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych z dnia 17.01.2019 r. Jednakże skoro ww. czynność egzekucyjna okazała się nieskuteczna (brak rachunku bankowego), to organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu z dnia 28.02.2019 r. prawidłowo naliczył opłatę manipulacyjną w łącznej kwocie 9.223,28 zł, tj. jako 1% należności głównej oraz odsetek na dzień 07.03.2018 r. (czyli dzień doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego).
W odniesieniu natomiast do zarzutu wierzyciela dotyczącego naliczenia opłaty manipulacyjnej w dacie uznania za doręczony odpisu tytułu wykonawczego na podstawie art. 44 k.p.a., mimo stwierdzenia przez pracownika organu egzekucyjnego w dniu 18.03.2018 r. braku oznak funkcjonowania Spółdzielni pod jej adresem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zauważył, że zarówno z wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego nr [...], jak i z baz danych dostępnych organowi egzekucyjnemu (w tym z Krajowego Rejestru Sądowego) wynika, że aktualnym adresem Spółdzielni jest nadal ul. [...], [...]. Jedynie na marginesie organ wskazał, że raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, o którym mowa w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, na który następnie powołał się w zażaleniu wierzyciel - został spisany przez poborcę skarbowego w dniu 16.03.2018 r.
Organ odwoławczy odnosząc się przy tym do stanowiska prezentowanego w doktrynie oraz wyroku NSA z 23.10.2013 r., sygn. akt II FSK 555/13 i wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 06.02.2019 r. sygn. akt III SA/Wr 469/18, podniósł, że osoby prawne, do których stosuje się przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, są obowiązane we wniosku o wpis do KRS wskazać nie tylko siedzibę, lecz także adres (art. 38 pkt 1 lit. c ww. ustawy). W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, że zasadnie organ przyjął, że dane zawarte w KRS, zgodnie z zasadą jawności wpisów oraz zasadą wiarygodności informacji w nim zawartych, należało traktować jako aktualne i prawdziwe. Organ II instancji wskazał zatem, że organ egzekucyjny słusznie uznał za prawidłowe doręczenie, w trybie art. 44 k.p.a., odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego (i innych pism) Spółdzielni Inwalidów [...] pod adresem: ul. [...], [...].
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego naliczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za zajęcie w pełnej wysokości (w oderwaniu od stopnia efektywności, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjnych oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych), organ II instancji zważył, że opłata manipulacyjna oraz opłata za zajęcie innej wierzytelności pieniężnej powstały i zostały naliczone w sposób określony w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie brak jest regulacji prawnej, która pozwoliłaby organowi egzekucyjnemu na odstąpienie od naliczenia, bądź na zmianę wysokości ww. opłat.
Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. sygn. akt SK 31/14 organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe orzeczenie dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego, a zatem jego wejście w życie nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., z tym, że przepisy te utraciły walor domniemania konstytucyjności w zakresie, w jakim dotyczą kwestii objętych stwierdzonym przez Trybunał Konstytucyjny pominięciem prawodawczym. Jednocześnie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Podobnie zgodnie z art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Administracyjne organy egzekucyjne nie są zatem uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych, czy działaniu wbrew tym przepisom.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne oraz powołane regulacje prawne, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uznał, że zażalenie z dnia 05.03.2019 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] nr [...] jest nieuzasadnione.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:
- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez ich błędne zastosowanie;
- art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] znak: [...], pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
- które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi na ww. postanowienie i w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o rozważenie przez Sąd uchylenia w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] znak: [...]. Strona wniosła także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w postanowieniu, w szczególności, że administracyjne organy egzekucyjne nie są uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych, czy działaniu wbrew tym przepisom. W ocenie organu zaskarżone postanowienie zostało wydane w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uznać należy za zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwanej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. W myśl natomiast art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny jest uprawniony do badania legalności wszelkich aktów lub czynności w granicach sprawy.
Należy również wskazać, że stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] o obciążeniu wierzyciela (PFRON) kosztami egzekucyjnymi w kwocie 7.850,35 zł powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółdzielni Inwalidów [...] na podstawie tytułu wykonawczego z 29 stycznia 2018 roku nr [...].
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a."
Zgodnie z treścią art. 64 § 1 pkt 4 wymienionej ustawy, organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d, za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
W myśl art. 64 § 6 u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie natomiast z treścią art. 64b § 1 pkt 4 u.p.e.a., wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie:
1) przejazdu i delegacji poborcy lub egzekutora;
2) przewozu, załadowania, rozładowania, przechowania, utrzymania i dozoru zwierząt oraz ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń;
3) przymusowego otwarcia środków transportu, pomieszczeń i schowków;
4) należności świadków, biegłych i rzeczoznawców;
5) ogłoszenia w prasie;
6) sporządzenia dokumentów;
7) prowadzenia zarządu zajętej nieruchomości;
8) prowizji i opłat pobieranych w związku z realizacją zajęcia przez dłużnika zajętej wierzytelności lub przekazywaniem dochodzonych kwot do organu egzekucyjnego;
9) kosztu uzyskania informacji o majątku dłużnika;
10) wykonania zastępczego;
11) zastosowania przymusu bezpośredniego.
Przez wydatki egzekucyjne rozumie się również koszty przekazania wyegzekwowanych kwot w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego (art. 64b § 2 u.p.e.a.).
W myśl art. 64c § 1 u.p.e.a., opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego.
Zgodnie natomiast z treścią art. 64b § 4 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
Stosownie do art. 64c § 6a u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia:
1) zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:
a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne;
2) wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela.
Zgodnie z treścią art. 64c § 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny obliczył koszty egzekucyjne na kwotę: 56.058,55 zł, na którą złożyły się: opłata za zajęcie innych wierzytelności pieniężnych w wysokości 46.835,27 zł należna w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, tj. należności głównej i odsetek za zwłokę na dzień dokonania czynności (tj. należności głównej i odsetek za zwłokę na dzień 13 czerwca 2018 r.) oraz opłata manipulacyjna w wysokości 9.223,28 zł należna w wysokości 1% kwoty egzekwowanej należności, tj. należności głównej i odsetek za zwłokę na dzień 7 marca 2018 r. Jak wynika również z akt sprawy, w wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia w [...] Sp. z o.o. innej wierzytelności pieniężnej uzyskano kwotę 48.208,20 zł, która została w całości zaliczona na koszty egzekucyjne. Tym samym organ ustalił, że do uregulowania pozostały koszty egzekucyjne w wysokości 7.850,35 zł. Koszty te nie mogły być ściągnięte od zobowiązanego, gdyż postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W związku z tym organ przyjął, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 64c § 4 u.p.e.a. do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela.
W pierwszej kolejności jako niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące podnoszonych przez stronę rozbieżności między wysokością kwoty kosztów egzekucyjnych wskazanych w zawiadomieniu z 17.01.2019 r. - 7.807,80 zł, a kwotą kosztów egzekucyjnych wskazanych w zaskarżonym postanowieniu z [...] -7.850,35 zł. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, iż powyższa różnica wynika z błędnego wyliczenia opłaty manipulacyjnej w zawiadomieniu z 17 stycznia 2019 roku. Organ słusznie wskazał przy tym, że w niniejszym postępowaniu ocenie podlega postanowienie organu egzekucyjnego, nie zaś zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela. Należało zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że błędne wyliczenie w zawiadomieniu wysokości opłaty manipulacyjnej nie ma wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia z [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu organ egzekucyjny słusznie uznał również za prawidłowe doręczenie, w trybie art. 44 k.p.a., odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego (i innych pism) Spółdzielni Inwalidów [...] na adres: ul. [...], [...], którego nie podważa argumentacja strony zmierzająca do wykazania skierowania korespondencji na niewłaściwy adres zobowiązanej, poprzez wskazanie, iż pracownik organu egzekucyjnego w dniu 18 marca 2018 r. stwierdził brak oznak funkcjonowania Spółdzielni pod jej adresem. Organ II instancji słusznie wskazał, że osoby prawne, do których stosuje się przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, są obowiązane we wniosku o wpis do KRS wskazać nie tylko siedzibę, lecz także adres (art. 38 pkt 1 lit. c ww. ustawy). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] trafnie zważył, że organy związane są dokonanymi wpisami do KRS i nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych, a także samodzielnie prowadzić przeciwdowodów na okoliczności wynikające z rejestru przedsiębiorców.
Wątpliwości Sądu nie budzi także sama data naliczenia przez organ opłaty manipulacyjnej tj. 07.03.2018 r., czyli dzień doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego, jednak rozważania w tym zakresie uznać należy za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec stanowiska Sądu o braku zasadność naliczenia, na podstawie 64 § 6 u.p.e.a., opłaty manipulacyjnej za czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego związanego z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego, w sytuacji, gdy w wyniku dokonanego zajęcia w istocie nie zostały wyegzekwowane żadne środki z uwagi na brak rachunku bankowego zobowiązanej Spółdzielni w Banku [...] S.A.
Należy zaznaczyć, iż kwestia interpretacji art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. była już niejednokrotnie przedmiotem oceny NSA, m. in. w wyrokach: z 6 kwietnia 2017 r. sygn. II FSK 693/15, z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt I GSK 533/20, z 28 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1945/19, z 20 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1805/19, z 19 maja 2020 r. sygn. akt II FSK 3049/19 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela argumentację zawartą w tych rozstrzygnięciach. Odnosi się ona wprawdzie głównie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., ale jest adekwatna również do art. 64 § 6 u.p.e.a. - tak: NSA w wyroku z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt I GSK 533/20. NSA przyjął w tym ostatnim orzeczeniu, iż istotą tej argumentacji jest celowość zastosowania wykładni językowej powołanych przepisów. Wskazał, iż "Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wiąże się z faktem, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego. Treść powyższych przepisów nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna i manipulacyjna w wysokościach wyżej określonych, mogą być pobrane wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. W cytowanych przepisach ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że także w doktrynie prawa podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327)."
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku II FSK 693/15, że zaprezentowane wyżej rozumienie omawianego przepisu nie może być podważane, przy poprawnym odkodowaniu zapisu art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Niezasadne jest bowiem przyjmowanie, że z art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika, że dla realizacji środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązku konieczne jest przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego – każdorazowe badanie, czy na rachunku tym znajdują się środki finansowe i czy nie obciąży się wierzyciela opłatami za czynności, co do których już przed ich podjęciem wiadomo było że nie doprowadzą do pokrycia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z powołanym przepisem organ egzekucyjny jest obowiązany do podejmowania środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązków, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie, o którym mowa w § 1 tego artykułu obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że opłata egzekucyjna i manipulacyjna w wysokościach określonych odpowiednio w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. mogą być pobrane wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (por. też wyroki NSA: z 29 listopada 2018 r. sygn. I GSK 2307/18, z 14 listopada 2019 r. sygn. I GSK 2918/18, z 6 lutego 2019 r. sygn. I GSK 2905/18 oraz z 20 marca 2019 r. sygn. I GSK 3408/18). O wystąpieniu takiej sytuacji nie świadczy m. in. sama okoliczność, że w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu wierzytelności bank poinformował organ o przeszkodzie w realizacji zajęcia ze względu na zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2020 r. sygn. I GSK 930/13). Natomiast w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano czynności zmierzającej do zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej, jednakże w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego nie uzyskano żadnej kwoty, gdyż bank poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego Spółdzielni [...].
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje również zasadność obciążenia Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jako wierzyciela, kosztami postępowania egzekucyjnego oraz ustalenie ich wysokości w kontekście stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 niekonstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów.
W ocenie Sądu, uwzględnieniu podlegały zarzuty strony skarżącej, która zarówno w zażaleniu, jak i we wniesionej skardze odwoływała się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14, jako okoliczności, którą w jej ocenie należy uwzględnić przy rozpoznawaniu jej żądania zawartego we wniosku z dnia 21 stycznia 2019 r. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, a nadto, że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W swoich rozważaniach Trybunał wywiódł, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości), tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej, następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, przywołany fragment w swej treści stanowi niewątpliwie argument do rozważenia za istnieniem ważnego interesu publicznego, a już na pewno wprost odnosi się do przesłanki określonej w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a., której możliwość wystąpienia na gruncie niniejszego stanu faktycznego organy egzekucyjne z góry wyłączyły. Tymczasem należało zgodzić się ze stroną skarżącą, że ustalenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 56.058,55 zł jest niewspółmiernie wysokie, pozostające w oderwaniu od faktycznie wykonanych czynności i w sposób rażący narusza standardy wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. sygn. akt SK 31/14. Jak wynika przy tym z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zabezpieczył jedynie na swoje koszty kwotę 48.208,20 zł, nie przekazując żadnych pieniędzy wierzycielowi, a wręcz przeciwnie - dodatkowo obciążono wierzyciela kwotą 7.850,35 zł.
Wskazać należy, że bez wątpienia prowadzenie egzekucji wiąże się z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych w postaci opłat egzekucyjnych i wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Przedmiotowa regulacja nie wymienia przyczyn niemożliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, nie rozróżnia w tym przedmiocie powodów faktycznych i prawnych. W tej sytuacji wierzyciel nie tylko nie odzyskuje od zobowiązanego dochodzonej należności, ale jest obciążany kosztami bezskutecznej egzekucji. Dlatego też oprócz wskazania podstawy prawnej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, organ egzekucyjny winien wziąć pod uwagę, czy rozstrzygnięcie o kosztach będzie zgodne z zasadami ogólnymi postępowania egzekucyjnego zawartymi w ustawie, w szczególności zasadą celowości postępowania, tj. czy nie obciąża się wierzyciela opłatami za czynności, co do których już przed ich podjęciem wiadomo, że nie doprowadzą do pokrycia kosztów egzekucyjnych. Zatem zasady ogólne postępowania egzekucyjnego muszą być brane pod uwagę przy wydaniu orzeczenia w zakresie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Jak wskazał NSA w wyroku z 25.02.2014 r. sygn. akt: II FSK 687/12 (CBOSA) celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W przypadku egzekwowania należności pieniężnych postępowanie egzekucyjne powinno doprowadzić co do zasady do odzyskania należności od zobowiązanego, zatem majątek wierzyciela powinien ulec powiększeniu, a nie uszczupleniu. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest obowiązany do podejmowania środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Wskazać w tym miejscu również należy na przeważające w orzecznictwie stanowisko, prezentowane w zakresie skutków powoływanego wyroku Trybunału z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt 31/14, iż organ powinien zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty te nie przekroczyły maksymalnego rozsądnego pułapu (por. np. wyrok NSA z 26.02.2020 r., sygn. akt II FSK 851/18, LEX nr 2973856, a także wskazane tam wyroki NSA z: 06.04.2017 r., sygn. akt II FSK 693/15, 10.04.2018 r., sygn. akt II FSK 914/16, 06.03.2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17, 26.04.2018 r., sygn. akt II FSK 2621/17, 14.03.2019 r. sygn. akt II FSK 3701/18 i sygn. akt II FSK 3700/18).
W uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji nie było rozważań, czy ustalone koszty egzekucyjne za podjęte czynności, były adekwatne do pracochłonności i czasochłonności podjętych działań. Brak takich rozważań powodował, że organy nie oceniły w sposób kompleksowy adekwatności kosztów egzekucyjnych, którymi został obciążony wierzyciel.
Sądowi znane jest z stanowisko sądów administracyjnych, co do odrębności postępowań w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oraz udzielenia ulgi w spłacie tych kosztów (p. wyrok WSA w Olsztynie z 20.11.2019 r., I SA/Ol 631/19). Niemniej jednak mając na uwadze wysokość powstałych w niniejszej sprawie kosztów egzekucyjnych, obliczonych na podstawie przepisów, których zgodność z Konstytucją RP została zakwestionowana, charakter dokonanych przez organ egzekucyjny czynności, nakład pracy z nimi związany, w ocenie Sądu koniecznym jest uprzednie rozważenie przez organy egzekucyjne powyższej kwestii podczas rozpatrywania przedmiotowego wniosku. W ocenie Sądu skoro do obliczenia należności tytułem powstałych kosztów egzekucyjnych doszło na podstawie art. 64 u.p.e.a., tj. przepisów niezawierających stawki maksymalnej opłat za czynności czy opłat manipulacyjnych, zaś przepisy w tym brzmieniu Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające lub mogące naruszać Konstytucję ze wskazaniem warunków prowadzących do takiego naruszenia, a organ władzy ustawodawczej wyroku tego nie wykonał, to tym samym ważnym interesem publicznym, o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. staje się uszanowanie, respektowanie orzeczenia Trybunału, a tym samym i samej Konstytucji RP (p. wyrok WSA w Krakowie z 11.01.2017 r., I SA/Kr 1291/16; wyrok WSA w Gliwicach z 19.09.2018 r., I SA/Gl 760/18; wyrok NSA z 28.02.2019 r., II FSK 3498/18).
W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ winien uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, iż w postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy, a opłata manipulacyjna pobierana jest od czynności manipulacyjnych związanych wyłącznie ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Ponadto, mimo braku interwencji ustawodawcy, organ winien ponadto ocenić czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Winien przy tym uwzględnić, czy ustalona wysokość kosztów egzekucyjnych, jest adekwatna w znaczeniu wskazanym przez Trybunał do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych oraz czy pozostaje w związku z efektywnością egzekucji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na brzmieniu art. 200 i art. 205 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się kwota: 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu, 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego, ustalona na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżącego opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło