II SA/Wa 1355/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-17

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Grochowska – Jung, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia, jest obarczone wadą nieważności i podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia (po nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. od 2011 r.), jest obarczone wadą nieważności z powodu braku podstawy prawnej. Sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia skargi na taki akt i stwierdzenia jego nieważności, zgodnie z zasadą państwa prawnego i prawem jednostki do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego, wskazując na toczący się przed sądem powszechnym proces o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia z powodu wydania go na skutek niedopuszczalnego zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej D. D. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej D. D. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] maja 2011 r. zawiadomieniem nr [...] wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. zajmowanego przez skarżącą D. D. i K. D. z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), tj. zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym bez tytułu prawnego, przy braku uprawnień do jego uzyskania. Skarżąca pismem z dnia [...] maja 2011 r. wniosła do Komendanta [...] Policji o zawieszenie postępowania w powyższej sprawie i w uzasadnieniu podała, że w dniu [...] maja 2011 r., w oparciu o treść art. 691 k.c. w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, wystąpiła do Sądu Rejonowego W. w W. z pozwem o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu powyższego lokalu mieszkalnego. Natomiast w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z kolei przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101, art. 102 i art. 103 k.p.a., odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego z dniem [...] maja 2011 r. nr [...] w sprawie opróżnienia spornego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu podał, że zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji określa ustawa o Policji oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. ( Dz. U. z 2005 r. nr 105 poz.884 z późn. zm.). Przepisy te mają charakter przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71 poz. 733 z późn. zm.), regulują powstanie uprawnienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji i nie przewidują możliwości wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przez osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Do spornego lokalu nie ma więc zastosowania instytucja wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przewidziana w art. 30 ust. 1 powyższej ustawy, a tym samym art. 691 Kodeksu cywilnego. W postanowieniu pouczono również skarżącą o środku zaskarżenia. Wobec powyższego skarżąca w dniu [...] czerwca 2011 r. złożyła na powyższe postanowienie zażalenie do Komendanta Głównego Policji i w konkluzji uzasadnienia podniosła, że rzeczą Sądu, a nie organu, jest wypowiedzenie się, czy droga sądowa w niniejszej sprawie jest dopuszczalna. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w zw. z art. 98 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już wyżej stan faktyczny – podał, że przepisy dotyczące zawieszenia postępowania są zawarte w rozdziale 6 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego i instytucja zawieszenia oznacza, iż zostają wstrzymane czynności procesowe. Kodeks przewiduje dwa tryby zawieszenia postępowania administracyjnego tzw. obligatoryjny, gdy organ, jeżeli wystąpią przesłanki opisane w art. 97 § 1 k.p.a., musi zawiesić postępowanie oraz fakultatywny przewidziany w art. 98 k.p.a., kiedy to organ administracji może, ale nie musi, zawiesić postępowanie jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Wymieniony przepis art. 97 § 1 k.p.a. przewiduje cztery okoliczności, które jeśli wystąpią, zobowiązują organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Pierwszą z nich jest śmierć strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobiercy do udziału w postępowaniu zmarłej strony nie jest możliwe i nie wyznaczono zarządcy lub kuratora spadku. Postępowanie zawiesza się również w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony lub w razie utraty przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych. Ostatnia przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego polega na konieczności jego zawieszenia w wypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tymczasem w zażaleniu skarżąca podnosi, iż w sprawie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i tym samym organ I instancji winien z urzędu zawiesić przedmiotowe postępowanie. Dalej dodano, że kwestia prejudycjalna to problem związany ze stosowaniem materialnego prawa administracyjnego, który musi rozstrzygnąć inny organ. Organ, przed którym toczy się postępowanie, nie jest władny rozstrzygnąć danej kwestii i musi powierzyć to innemu. Zatem uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzono, iż jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ i wydanie decyzji, to w tej sytuacji brak jest podstaw do zawieszenia toczącego się postępowania. Tym samym nie można uznać, iż ustalenie stosunku najmu jest zagadnieniem wstępnym, którego nie ustalenie uniemożliwiłoby wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca D. D. wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu, odnosząc się do kwestii merytorycznych w sprawie podniosła również, że odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego o opróżnienie lokalu, zanim zapadnie jakiekolwiek rozstrzygnięcie w sądzie powszechnym, jest wynikiem błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wskazał na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2234/11, oddalił skargę. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą D. D., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 1398/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał m. in., że "W rozpoznawanej sprawie w lakonicznym uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przedstawił pełnego stanu faktycznego sprawy, poprzestając na stwierdzeniu, że Komendant Główny Policji nie uwzględnił zażalenia skarżącej na postanowienie Komendanta [...] Policji o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie opóźnienia wskazanego lokalu mieszkalnego. Świadczy to o tym, że Sąd I instancji nie dokonał analizy całości akt postępowania, w którym kwestia zawieszenia postępowania jest wprawdzie postępowaniem wpadkowym (incydentalnym), ale nie może być ona rozpatrywana w oderwaniu od całości materiału dowodowego zgromadzonego w dokumentacji sprawy. Możliwość zastosowania lub odmowy zastosowania w sprawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. musi być bowiem poprzedzona analizą charakteru sprawy, a w szczególności precyzyjnym ustaleniem wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, związanych z wejściem w posiadanie lokalu mieszkalnego przez poprzedników prawnych skarżącej i samą skarżącą. (...) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji poczyni odpowiednie ustalenia faktyczne i prawne, w kierunku wynikającym z charakteru sprawy oraz na podstawie tych ustaleń oceni zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, poddając analizie wszystkie obowiązujące w tym zakresie unormowania prawne." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podnosi skarżąca. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). W rozpoznawanej sprawie tymczasem, w dniu wydania zaskarżonego postanowienia zgodnie z treścią art. 101 § 3 k.p.a., w brzmieniu ukształtowanym art. 1 pkt 17 lit. "b" ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie, przy czym przed nowelizacją jego brzmienie sprowadzało się do treści, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Jak stwierdza się w orzecznictwie, po wskazanej nowelizacji, aktualną treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 2296/12) gdzie wyjaśniono m. in. że skoro w omawianym przepisie posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot, zamiast ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania. Za koniecznością takiej interpretacji art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa, bowiem istotą jego nowelizacji było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc na postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Uzasadnienia takiego założenia należy doszukiwać się w zasadzie szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a., wymagającej od organu administracji publicznej wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Postępowanie administracyjne co do zasady powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Dodać również należy, jeśli chodzi o cel nowelizacji art. 103 § 3 k.p.a., że do porządku prawnego wprowadzono ponadto nowy rodzaj środka zaskarżenia, tj. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i cel ten został również "potwierdzony" nawiązującą do tej skargi ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Zatem powyższa konkluzja jest – zdaniem Sądu – zasadna, bowiem trudno przyjmować, aby racjonalny ustawodawca z jednej strony wprowadzał mechanizmy udrażniające przebieg postępowania, a z drugiej strony utrzymywał te, które mogą służyć jego przedłużaniu. Dodać należy ponadto, że strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli, bowiem zgodnie treścią art. 142 k.p.a., wskazane wyżej rozstrzygnięcie można kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Ponadto na takie właśnie przyczyny wykluczenie zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wskazywano w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Sejm RP VI kadencji, nr druku 2987) i ten sam argument przemawia również za wykluczeniem zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na podobne regulacje dotyczące możliwości zaskarżenia postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania, które zawarto w procedurze sądowo – administracyjnej, bowiem zgodnie z brzmieniem art. 194 § 1 pkt 3 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania, a w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że uregulowanie to nie dotyczy postanowień o odmowie zawieszenia postępowania (vide np.: postanowienie z dnia 15 września 2008 r. sygn. akt II OZ 856/08, z dnia 13 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GZ 301/08 i z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 407/10). Wskazać ponadto należy, że przedstawiona powyżej argumentacja stanowi odzwierciedlenie kształtujących się na tle przedmiotowego zagadnienia poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienia z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2921/12 oraz sygn. akt II OSK 2991/12; wyrok z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2148/11). Również orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych prezentuje zbieżny z powyższym pogląd (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 513/11; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 112/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 464/12; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 715/11; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1443/12; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 208/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 991/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1165/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1134/13). Zatem nie budzi wątpliwości w judykaturze, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 466/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 630/12, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II SA/Kr 159/13). Innymi słowy mówiąc, zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w świetle art. 101 § 3 k.p.a., jest niedopuszczalne, a w konsekwencji wydane na skutek takiego niedopuszczalnego zażalenia postanowienie jest obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 i art. 144 k.p.a., jako wydane bez podstawy prawnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] (wbrew zawartemu w nim pouczeniu), bowiem powyższe postanowienie zostało wydane już po wejściu w życie omówionej wcześniej nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a., a w konsekwencji Komendant Główny Policji błędnie przyjął owo zażalenie skarżącej do rozpoznania i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Tymczasem winien był stwierdzić – na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. – niedopuszczalność zażalenia. Skoro zaś tego nie uczynił, to zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą nieważności i winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższego rozważyć należy, czy na postanowienie obarczone wadą nieważności, wydane na skutek niedopuszczalnego zażalenia, a zatem bez podstawy prawnej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego, czy też powinna ona podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tymczasem w niniejszej sprawie zaskarżono postanowienie należące do kategorii tych, na które – jak wyżej wyjaśniono – nie przysługuje zażalenie. Biorąc pod uwagę art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 § 1 i § 2 i art. 3 § 1 ustawy –– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy – z woli ustawodawcy, w tym konstytucyjnego – szeroko wykładać zakres kognicji sądów administracyjnych, tak aby zrealizować skutecznie prawo jednostki do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniać zasady Państwa praworządnego (art. 2), przez kompleksową, holistyczną, skuteczną kontrolę administracji publicznej. Nie budzi wątpliwości, że – co należy szczególnie podkreślić – niezgodne z zasadą Państwa prawnego byłoby odrzucenie przez sąd administracyjny wniesionej prawidłowo skargi na akt administracyjny, co w konsekwencji skutkowałoby utrzymaniem w obrocie prawnym aktu nieważnego, wydanego bez podstawy prawnej. Wobec powyższego na zasadzie a minori ad maius z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić należy, że skoro skarga do sądu administracyjnego przysługuje na postanowienia wydane przez organ na skutek zażalenia, które stronie przysługuje, to tym bardziej skarga ta jest dopuszczalna na postanowienia wydane w drugiej instancji na skutek niedopuszczalnego zażalenia, a zatem skrajnie wadliwe – pozbawione podstawy prawnej, co jest wyróżnioną przez ustawodawcę przyczyną ich nieważności. Zatem sąd administracyjny, którego rolą ustrojową jest stanie na straży praworządności i sprawiedliwości, pozostaje zobowiązany do merytorycznego rozpatrzenia skargi na taki akt, a następnie wyeliminowania go z obrotu prawnego przez stwierdzenie jego nieważności. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i w zw. z art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło