II SA/Wa 1397/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Joanna Kube (spr.) Sławomir Antoniuk Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] cofającą M.K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że wobec M.K. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynów: a) z art. 288 § 1 kk - uszkodzenia mienia w postaci drzwi wejściowych do mieszkania, poprzez ich wgniecenie i zarysowanie powodując straty na szkodę osoby trzeciej – [...], b) z art. 190 § 1 kk - groźby karalne pozbawienia życia oraz c) z art. 193 kk - naruszenia miru domowego poprzez wtargnięcie do domu osoby trzeciej, którego pomimo żądania nie opuścił. Jednocześnie zaznaczył, że w dniu [...] września 2010 r. otrzymał informację, że Prokuratura Rejonowa [...] przedstawiła wyżej wymienionemu akt oskarżenia o udzielenie korzyści majątkowej funkcjonariuszowi publicznemu (art. 229 § 3 kk). Komendant Główny Policji podał, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie tylko gdy dysponuje już prawomocnym orzeczeniem sądu skazującym ją za popełnienie wymienionych przykładowo w tym przepisie przestępstw, tj. w szczególności przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale również wtedy, gdy tylko toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie czyny. Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o istnieniu okoliczności, z którymi sam ustawodawca związał obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego z toczącym się przeciwko stronie postępowaniem karnym o popełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej przestępstw, uznając to za obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Dowodzi także o utracie wiarygodności w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. Zaznaczył, że wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 330/08, z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06 i z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1238/07, w których podkreśla się, że użycie przez ustawodawcę wyrazów "w szczególności" oznacza, że co do osób skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub wobec których tylko toczy się o nie postępowanie karne, ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Organ nie musi zatem przeprowadzać dodatkowych czynności wyjaśniających obawę tę potwierdzających. Wobec więc osób skazanych lub oskarżonych (podejrzanych) o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi ustalić jedynie fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w tym przepisie. Wbrew twierdzeniom strony, brak prawomocnego rozstrzygnięcia toczącego się przeciwko niej postępowania karnego przeciwko mieniu z woli ustawodawcy pozwala na cofnięcie jej pozwolenia na niebezpieczne narzędzie, jakim jest każdy rodzaj broni palnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1083/09). Wskazał, że pozytywne opinie z koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania, a także prawidłowe przechowywanie broni nie eliminują obawy, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie: • art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że wystarczającym powodem cofnięcia pozwolenia na broń jest samo toczące się postępowanie za przestępstwo przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu nawet wówczas, gdy nie istnieje realna i uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, • art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na braku dokładnego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez: zaniechanie zbadania okoliczności świadczących o braku jakiejkolwiek obawy użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niezbadanie okoliczności towarzyszących złożeniu przez pokrzywdzoną zawiadomienia o popełnieniu na jej szkodę przestępstwa przeciwko mieniu i życiu oraz pominięcie faktu, że pomiędzy stronami toczyła się przed sądem rodzinnym sprawa o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka, w wyniku której ustalono, że miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce zamieszkania jej ojca, a złożenie przez pokrzywdzoną fałszywego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w tym czasie miało na celu wyłącznie zdobycie przeciwko stronie argumentów w sprawie rodzinnej, • art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów oraz faktów świadczących o istnieniu uzasadnionej obawy użycia broni palnej myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządkiem publicznym. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko stronie i prowadzenie tego postępowania związanego z przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu stanowi samodzielną przesłankę do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Konieczne jest spełnienie dodatkowej przesłanki, tj. istnienia uzasadnionej obawy, że osoba przeciwko której toczy się postępowanie karne mogłaby użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdził, iż w jego przypadku taka obawa nie istnieje, bowiem czyny o popełnienie których został oskarżony są czynami ściganymi na wniosek pokrzywdzonego, a nie z urzędu. Podkreślił, że status pokrzywdzonego w tych sprawach posiada jego [...], która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przez niego przestępstwa wyłącznie na potrzeby toczącego się przed sądem rodzinnym postępowania o ustalenie miejsca zamieszkania ich wspólnego małoletniego dziecka. Uczyniła to zatem ze złośliwości chcąc zapewnić sobie wygraną w sprawie dotyczącej ich dziecka. Pomimo tego jednak sąd ustalił, iż dziecko ma zamieszkać razem z nim. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, poprzez wydawanie ich tylko w uzasadnionych okolicznościach oraz cofanie takich pozwoleń w wypadku możliwego zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ocena, czy w konkretnym przypadku takie obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz należycie oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. W przypadku stwierdzenia przez organ, że osoby posiadające pozwolenie na broń budzą uzasadnioną obawę sprzecznego z prawem jej użycia, cofa je. Jedną z okoliczności, które z woli ustawodawcy mogą wzbudzić w organie uzasadnioną obawę, co do konkretnej osoby, jest prowadzenie przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W przypadku jej stwierdzenia, nie czekając na ustalenie winy, organ ma obowiązek, dla uniknięcia prognozowanego zagrożenia ze strony tej osoby, cofnąć jej pozwolenie na broń. Organ Policji w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu nie narusza zasady domniemania niewinności, gdyż w toku prowadzonego w tym zakresie postępowania, nie uznaje takiej osoby za winną popełnienia przestępstwa, lecz stwierdza jedynie utratę przez nią rękojmi do dalszego posiadania broni (zob. szerzej: uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 202/08, Lex nr 522453). W rozstrzyganej sprawie, organ miał podstawy do przyjęcia istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy w związku z charakterem stawianych mu zarzutów w postępowaniu karnym. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt prowadzenia przeciwko M.K. postępowania karnego o popełnienie przestępstwa m.in. z art. 190 § 1 kk, tj., że w dniu [...] kwietnia 2010 r. groził osobie trzeciej ([...]) pozbawieniem życia, a groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę oraz z art. 193 § 1 kk, tj., że w dniu [...] kwietnia 2010 r. naruszył mir domowy, poprzez wtargnięcie do mieszkania osoby trzeciej i pomimo jej żądania nie opuścił tego mieszkania. Przedmiotem ochrony w pierwszym z tych przestępstw jest wolność człowieka rozumiana w aspekcie psychicznym, jako wolność od uczucia strachu i zagrożenia. Groźba, o której w nim mowa, polega zwykle na zapowiedzi dokonania przestępstwa, nie jest więc konieczny skutek w postaci ziszczenia się groźby popełnienia konkretnego czynu zabronionego, wystarczy więc realność jej istnienia, która została zpenalizowana. Z kolei w art. 193 kk przedmiotem ochrony jest wolność rozumiana jako prawo do prywatności, do wyłącznego dysponowania domem, mieszkaniem, lokalem, pomieszczeniem, itp. Skarżącemu przedstawiono także zarzut popełnienia przestępstwa z art. 288 § 1 kk, tj. działając umyślnie dokonał uszkodzenia mienia w postaci drzwi wejściowych do mieszkania, poprzez ich wgniecenie i zarysowanie. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, z całą pewnością wymagać należy od nich nieskazitelnej postawy. W ocenie Sądu, pozostawanie skarżącego w poważnym konflikcie osobistym z [...], w efekcie którego przedstawione zostały mu zarzuty karne, dawało organowi podstawę do powzięcia uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Akt oskarżenia z dnia [...] maja 2010 r. dotyczy popełnienia przez M.K. przestępstw na szkodę jego [...], którą był w konflikcie z powodu toczącego się przed sądem rodzinnym postępowania o ustalenie miejsca zamieszkania ich wspólnego małoletniego dziecka. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. wymieniona zwróciła się do Komendanta [...] Policji z prośbą o zabezpieczenie broni myśliwskiej skarżącemu, powołując się na grożenie jej bronią oraz włamanie do mieszkania. Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] przejął do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji posiadaną przez M.K. broń, na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5 tej ustawy, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, prawidłowo organ przyjął, że skierowanie wobec skarżącego aktu oskarżenia formułującego tego rodzaju zarzuty jest sygnałem do zabezpieczenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, poprzez cofnięcie mu pozwolenia na broń palną myśliwską. Oskarżenie o popełnienie powyższych czynów rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że skarżący może posiadaną broń używać w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wobec tego, że ustalony przez organ stan faktyczny sprawy wskazuje na istnienie uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 powoływanej ustawy, to dla jej rozstrzygnięcia nie mają znaczenia rozbieżności, jakie pojawiły się w orzecznictwie na tle kwestii, czy teza przyjęta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (Lex nr 527545), stwierdzająca, że: "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji" znajduje w pełni zastosowanie także do kategorii osób "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) - takie stanowisko w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1154/09, z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1564/09, z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1741/09, z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 243/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2007/09, z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2046/09 oraz z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 710/10. Odmienny pogląd wyrażono w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2022/09, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 847/09, z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 318/09, z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 559/10 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6, a w konsekwencji naruszenia również art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.