VII SAB/Wa 134/24

WyrokWSA w Warszawie2024-09-25

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Artur Kuś, Nina Beczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Wojewody D. o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego, pozostawiając odwołanie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zamiast art. 134 k.p.a.?
Ratio decidendi
Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności, ponieważ pozostawił odwołanie skarżącej bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., podczas gdy właściwym przepisem w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych odwołania przez stronę w postępowaniu odwoławczym jest art. 134 k.p.a., który przewiduje wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca K. P. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody D. o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej. Minister pozostawił odwołanie bez rozpoznania, uznając, że skarżąca nie usunęła braków formalnych mimo wezwania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez pozostawienie odwołania bez rozpoznania, mimo uzupełnienia braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązał Ministra do rozpatrzenia odwołania K. P. w terminie 14 dni i zasądził od Ministra na rzecz K. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś (spr.) asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Ministra Rozwoju i Technologii do rozpatrzenia odwołania K. P. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz K. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego. 1. Pismem z 30 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania z [...] września 2023 r., uzupełnionego pismem z 13 listopada 2023 r. od decyzji Wojewody D. nr [...] sierpnia 2023 r., znak: [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. pn.: "Wykonanie dokumentacji projektowej dla budowy gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia [...] relacji [...] ul. S. - [...] ul. L. w miejscowości J.". Wniesienie skargi poprzedzono ponagleniem z 3 kwietnia 2024 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez pozostawienie bez rozpoznania odwołania skarżącej w sytuacji, w której w przepisanym terminie uzupełniła odwołanie, przedstawiła w nim argumenty przemawiające za potrzebą procedowania jej odwołania; b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 63 k.p.a., art. 64 § 1 i 2 k.p.a., art. 128 k.p.a. oraz 140 k.p.a. w zw. art. 34 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że strona w piśmie z 13 listopada 2023 r. nie uzupełniła braków formalnych odwołania i nie wskazała na konkretne naruszenie przepisów prawa przez organ I instancji, podczas gdy zarówno w treści odwołania oraz dalszego pisma jasno wskazano, że strona jest niezadowolona z wyznaczonego przebiegu gazociągu, który zamiast starą nitką gazociągu został poprowadzony przez działki przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o zobowiązanie organu administracji publicznej do dokonania czynności w zakresie nadania sprawie dalszego biegu; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że [...] września 2023 r. wniosła do Ministerstwa Rozwoju i Technologii odwołanie od decyzji Wojewody D. z [...] sierpnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji towarzyszącej w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. Pismem z 24 października 2023 r. znak: DLI-I.7620.40.2023.JZ.1 Minister Rozwoju i Technologii wezwał skarżącą, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez własnoręczne i czytelne podpisanie, sformułowanie zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji, określenia istoty i zakresu żądania i wskazanie dowodów. Powyższe żądania skarżąca uzupełniła pismem z 13 listopada 2023 r. W piśmie uzupełniającym skarżąca wniosła o nadanie sprawie dalszego biegu oraz wskazała, iż zaskarżona decyzja w żadnej części nie wskazuje na ewentualne uciążliwości spowodowane hałasem, wibracjami czy zakłóceniami powodowanymi przez eksploatację gazociągu. Dodatkowo nie uwzględnia lokalnych uwarunkowań właścicielskich i niesłusznie wyklucza z planu tegoż przebiegu wykorzystania trasy przebiegu istniejącego już, a planowanego do unieczynnienia i rozbiórki gazociągu. Pismem z 30 listopada 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii stwierdził, iż ze względu na niewykazanie powiązania treści rozstrzygnięcia decyzji z wadliwym zastosowaniem przepisów prawa, nie można przyjąć, iż skarżąca prawidłowo wskazała na zarzuty odnoszące się do zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie - nie usunęła braków formalnych pisma z [...] września 2023 r. Tym samym sprawę pozostawiono bez rozpoznania o czym skarżącą pisemnie poinformowano. W ocenie skarżącej, z treści jej odwołania i uzupełnienia jasno wynika uczynienie zadość wymaganiom, które zostały sformułowane w wezwaniu do usunięcia braków, a pozostawienie sprawy bez rozpoznania jest przejawem bezczynności organu. Skarżąca nie musi być specjalistką w dziedzinie prawa, w której wnosi odwołanie, natomiast niespornie z jej pisma musi wynikać niezadowolenie z wydanej decyzji. Decyzja lokalizacyjna, zaskarżona przez skarżącą odwołaniem, wskazywała wprost na poprowadzenie nowej nitki gazociągu przez nieruchomości skarżącej, co spotkało się z wyraźną dezaprobatą skarżącej. Tej dezaprobacie skarżąca dała wyraz we wniesionym odwołaniu i jego uzupełnieniu. Uznanie przez organ administracji, że rzeczone uzupełnienie nie uczyniło zadość oczekiwaniom organu jest w tej sytuacji przejawem braku oczekiwanej czynności od organu administracji i naruszeniem przepisów postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. 1. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 tej ustawy, co obejmuje przypadek bezczynności organu w sprawie załatwianej decyzją lub postanowieniem. Skarga na bezczynność w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia pisma Ministra z 30 listopada 2023 r., w którym to piśmie (w trybie art. 64 § 2 k.p.a.) poinformowano skarżącą o pozostawieniu bez rozpoznania jej odwołania z [...] września 2023 r. (uzupełnionego pismem z 13 listopada 2023 r.). Zatem kontroli Sądu podlega sposób procedowania przez Ministra Rozwoju i Technologii wniesionego do tego organu przez skarżącą odwołania z [...] września 2023 r. od decyzji Wojewody D. z [...] sierpnia 2023 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. pn.: "Wykonanie dokumentacji projektowej dla budowy gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia [...] relacji [...] ul. S. — [...] ul. L. w miejscowości J.". Postępowanie przed Ministrem odnosi się zatem do sprawy rozstrzyganej w formie decyzji lub postanowienia (tj. stosownie do art. 134 k.p.a.), co z uwagi na treść przepisów p.p.s.a. umożliwia objęcie go kontrolą sądu administracyjnego. Złożenie skargi poprzedzone zostało wniesieniem przez skarżącą ponaglenia (z 3 kwietna 2024 r.), co w świetle art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a. pozwalało skargę na bezczynność uznać za skutecznie wniesioną. 2. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., organ pozostaje w bezczynności, gdy nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Stan ten sąd administracyjny ustala w odniesieniu do daty wniesienia skargi. W rozważanym przypadku "załatwienie sprawy" polegać miało na rozpoznaniu odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji wydanej na podstawie przepisów tzw. specustawy gazowej. Dokonana przez Sąd ocena procedowania organu odwoławczego odnosić się może wyłącznie do okresu, jaki upłynął od przekazania Ministrowi przedmiotowego odwołania [...] września 2023 r. wraz z aktami sprawy, do dnia wniesienia rozpoznawanej skargi na bezczynność, co nastąpiło 10 maja 2024 r. Wskazać należy, że na mocy przepisu szczególnego, jakim jest art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1286 ze zm., dalej: "specustawa gazowa"), rozpoznanie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej powinno nastąpić przez organ odwoławczy w terminie 14 dni. W przedmiotowej sprawie postępowanie odwoławcze zostało zakończone pozostawieniem odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., co nastąpiło pismem Ministra z 30 listopada 2023 r. W odniesieniu do tychże okoliczności faktycznych przypomnieć należy, że w uchwale z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. NSA wskazał, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia i następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Jeżeli organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej, to przyjąć należy, iż pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/18). Zdaniem Sądu, powyższy przypadek zaistniał na gruncie niniejszej sprawy, gdyż kontrolowana w postępowaniu sądowym czynność organu odwoławczego polegająca na pozostawieniu bez rozpoznania odwołania skarżącej była wadliwa, czego konsekwencją musiało być stwierdzenie, że organ ten dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania odwołania skarżącej i bezczynność ta trwała w dacie wniesienia skargi. Powyższy wniosek Sąd opiera na stwierdzeniu, że art. 64 k.p.a. został w tej sprawie zastosowany przez organ odwoławczy w sposób nieuprawniony. W tym zakresie Sąd zauważa, że w judykaturze trafnie przyjmuje się, że art. 64 k.p.a. znajduje zastosowanie zasadniczo w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Przepisy regulujące ten etap postępowania administracyjnego mogą zaś mieć zastosowanie w postępowaniu odwoławczym jedynie w zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami o postępowaniu drugoinstancyjnym (rozdział 10 działu II). Analiza przepisów regulujących postępowanie przed organem odwoławczym wskazuje zaś, że konsekwencje nieuzupełnienia braków formalnych odwołania zostały uregulowane w art. 134 k.p.a. Przepis ten przewiduje bowiem uprawnienie organu odwoławczego do stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności wniesionego odwołania, co może mieć miejsce, m.in., w razie uznania, że braki formalne wniesionego środka prawnego nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Nie może budzić wątpliwości, że organ II instancji po otrzymaniu odwołania obowiązany jest zbadać, czy odwołanie spełnia określone wymogi, w tym, czy zostało wniesione i podpisane przez uprawniony do tego podmiot. Jeżeli środek odwoławczy nie spełnia wymogów formalnych, to jest bezskuteczny, a to wyklucza dopuszczalność przystąpienia przez organ do jego merytorycznego rozpoznania. W takiej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany jest najpierw wezwać wnoszącego środek odwoławczy do usunięcia braków formalnych odwołania z pouczeniem o konsekwencjach prawnych niewykonania wezwania. Bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania obliguje organ do zastosowania art. 134 k.p.a., gdyż w takim przypadku zachodzi przesłanka do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, a zatem do wydania przez organ II instancji postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Innymi słowy, skoro k.p.a. zawiera normę regulującą konsekwencje nieuzupełnienia braków formalnych odwołania odmiennie względem reguł obowiązujących co do innych podań składanych przed organem I instancji, to uznać należy, iż w postępowaniu odwoławczym w stosunku do szczególnego rodzaju podania jakim jest odwołanie art. 64 k.p.a. nie ma zastosowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2023 r., sygn. akt VII SAB/Wa 61/23). Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie wskazuje, że w całości podziela, jako dominujące, prezentowane w aktualnym orzecznictwie NSA stanowisko, zgodnie z którym badanie dopuszczalności odwołania, także pod kątem potencjalnych braków formalnych tego środka, jest dokonywane przez organ odwoławczy w trybie art. 134 k.p.a., a stwierdzenie nieuzupełnienia braków formalnych odwołania powinno nastąpić w formie mającego przymiot ostateczności postanowienia (zob. wyrok NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2494/20 i powołane tam wyroki NSA z: 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 135/10; 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1814/10; 31 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2355/14; a także wyrok NSA z 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2549/19 i powołane tam wyroki NSA z: 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1847/14, 13 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2450/16, 1 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 3088/15). Argumentem dodatkowo wzmacniającym prezentowane wyżej stanowisko jest to, że wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o niedopuszczalności odwołania lepiej zabezpiecza stronie możność ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym względem określonej w art. 64 § 2 k.p.a. instytucji pozostawienia podania bez rozpoznania (por. wyrok NSA z 1 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 3088/15 oraz z 31 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2355/14). Jeśli przyjąć, że konsekwencją nieusunięcia braków formalnych odwołania nie jest pozostawienie tego środka bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., lecz wydanie w oparciu o art. 134 k.p.a. postanowienia o niedopuszczalności odwołania, to w sytuacji stwierdzonego braku podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. stwierdzić należało, że Minister Rozwoju i Technologii jako organ odwoławczy pozostawał w tej sprawie w dacie wniesienia skargi w stanie bezczynności. Zatem jeżeli organ uznał, że pismo uzupełniające skarżącej z 13 listopada 2023 r. nadal nie spełniało wymagań formalnych wynikających ze specustawy gazowej – powinien wydać rozstrzygniecie w oparciu o art. 134 k.p.a. a nie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawić podanie bez rozpoznania. 3. Wadliwość ustalona przez Sąd w niniejszej sprawie nie ogranicza się wyłącznie do przyjęcia, że wyłącznie forma działania Ministra Rozwoju i Technologii w związku ze stwierdzonym nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania była błędna, albowiem uchybiała art. 134 k.p.a. To rolą organu rozpatrującego sprawę będzie przekonujące twierdzenie, czy w niniejszej sprawie można mówić o przypadku wniesienia przez skarżącą odwołania obarczonego brakami formalnymi, których strona nie usunęła w wyznaczonym jej do tego terminie. Założenie, na którym oparł się organ odwoławczy, jest wynikiem zastosowania art. 34 ust. 3 specustawy gazowej. Zgodnie z tym przepisem, stanowiącym podstawę wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Wojewody D. z [...] sierpnia 2023 r., odwołanie od decyzji administracyjnych, o których mowa w specustawie, powinno zawierać zarzuty odnoszące się do decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Kierując się normą prawną wynikającą z art. 34 ust. 3 specustawy gazowej, organ odwoławczy wezwał skarżącą do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych odwołania, tj.: a) własnoręczne i czytelne podpisanie odwołania, b) sformułowanie zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji, c) określenia istoty i zakresu żądania i wskazanie dowodów. Skarżąca wskazane żądania (jak twierdzi) uzupełniła pismem z 13 listopada 2023 r. W piśmie uzupełniającym skarżąca wniosła o nadanie sprawie dalszego biegu oraz wskazała, iż zaskarżona decyzja w żadnej części nie wskazuje na ewentualne uciążliwości spowodowane hałasem, wibracjami czy zakłóceniami powodowanymi przez eksploatację gazociągu. Dodatkowo nie uwzględnia lokalnych uwarunkowań właścicielskich i niesłusznie wyklucza z planu tegoż przebiegu wykorzystania trasy przebiegu istniejącego już, a planowanego do unieczynnienia i rozbiórki gazociągu. Pismem z 30 listopada 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii stwierdził, iż ze względu na niewykazanie powiązania treści rozstrzygnięcia decyzji z wadliwym zastosowaniem przepisów prawa, nie można przyjąć, iż skarżąca wskazała na zarzuty odnoszące się do zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie – skarżąca nie usunęła braków formalnych pisma z [...] września 2023 r. Tym samym sprawę pozostawiono bez rozpoznania o czym skarżącą pisemnie poinformowano. Zatem organ w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę art. 34 ust. 3 specustawy gazowej, powinien w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, że uzupełnione w sprawie odwołanie nie zawiera "zarzutów odnoszących się do decyzji", nie określa "istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania" oraz nie wskazuje na "dowody uzasadniające to żądanie". Dopiero wtedy, gdy organ ustali powyższe kwestie będzie możliwe zastosowanie art. 134 k.p.a. (ale nie art. 64 § 2 k.p.a.) lub też merytoryczne rozpatrzenie wniesionego odwołania. Minister trafnie wskazał, iż w art. 34 ust. 3 specustawy ustawodawca wprowadził dodatkowe wymagania co do treści odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w stosunku do warunków wynikających z art. 63 k.p.a. oraz art. 128 k.p.a., w świetle których odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, że wynika z niego, iż strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Sąd jednocześnie wskazuje, że analizowana materia ustawowa zawarta w art. 34 ust. 3 specustawy nie jest adresowana do profesjonalnych pełnomocników procesowych, gdyż nie łączy się z wymogiem sporządzenia odwołania z zachowaniem tzw. przymusu adwokacko–radcowskiego. Rygoryzm odnoszący się do oceny spełnienia wymagań związanych ze sformułowaniem odpowiednich zarzutów odwołania, różnicujący je względem obowiązku wynikającego z art. 128 k.p.a. (zdanie pierwsze i drugie) nie powinien być z tego względu stosowany przez organ w sposób restrykcyjny. Jakkolwiek bowiem w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy gazowej odwołanie od decyzji organu I instancji powinno obejmować zarzuty przeciw tej decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie, to jednakże przyjąć należy, że regulacja ta oznacza, po pierwsze, iż w złożonym odwołaniu strona nie może ograniczyć się wyłącznie do wyrażenia swojego niezadowolenia z rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż organ odwoławczy nie może się tylko domyślać, w czym odwołująca się upatruje wadliwości rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjnego, a po drugie, że zarzuty muszą zostać ukierunkowane bezpośrednio na zakwestionowanie podstawy prawnej i/lub faktycznej wydanej decyzji i nie mogą abstrahować od jej treści. Powinny one zostać sformułowane w sposób taki, że wynika z nich, jakie błędy w ocenie wnoszącego odwołanie zostały popełnione na etapie stosowania prawa przez organ I instancji, co ma służyć sprawnemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy w toku postępowania odwoławczego. Przepis art. 34 ust. 3 specustawy, wprowadzający określony w nim zakres formalizmu co do wymogów stawianych odwołaniu, zdaniem Sądu, nie może być odczytywany w sposób, który ograniczałby prawo strony do osobistego działania w postępowaniu administracyjnym. Nie pozbawia środka odwoławczego skuteczności sam fakt, że pismo to jest sporządzone w sposób, który odbiega od powszechnie stosowanych przez pełnomocników zawodowych reguł, jeżeli zawiera ono rzeczowe wyjaśnienie wad prawnych kwestionowanej decyzji administracyjnej. Zwrócenia uwagi wymaga podobieństwo cechujące analizowany art. 34 ust. 3 specustawy i przepis art. 222 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odwołanie od decyzji organu podatkowego nie może sprowadzać się do wyrażenia przez stronę niezadowolenia z decyzji, ponieważ powinno ono zawierać zarzuty przeciw niej, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie wskazanej regulacji prawnej podkreśla się, że przywołane wymaganie nie może być rozumiane jako obowiązek sformułowania odwołania w sposób w pełni profesjonalny, za którym szedłby rygoryzm w ocenie jego spełnienia (zob. wyroki NSA z: 4 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 798/18; 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 466/17; 16 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1893/11. W wyroku z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 74/06 NSA wyraził pogląd, że wymagania formalne stawiane odwołaniu powinny być oceniane w sposób niekolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jeśli z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie, to takiemu środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych, z którym to założeniem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni się zgadza. Jeśli chodzi o wynikający z art. 34 ust. 3 specustawy wymóg wskazania dowodów uzasadniających żądanie zawarte w odwołaniu, to obwiązek ten nie aktualizuje się w każdym przypadku. Może on mieć istotne znaczenie jedynie wówczas, gdy odwołujący podnosi sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego, bądź wskazuje na niekompletność materiału dowodowego. Nie może równocześnie budzić zasadniczych wątpliwości poprawność wniosku, że nie zawsze istnieje możliwość wskazania dowodów na poparcie zgłoszonego w odwołaniu żądania, co ma miejsce zwłaszcza wówczas, gdy spór toczy się w przedmiocie wykładni przepisów prawa (zob. S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. red. L. Etel, Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, komentarz do art. 222, uwaga nr 2 in fine). 4. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wymaga, aby Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Mając na uwadze ustalone okoliczności faktyczne tej sprawy oraz kierując się treścią ww. przepisu, jak również treścią art. 34 ust. 4 specustawy gazowej, Sąd za zasadne uznał zobowiązać organ do rozpoznania odwołania skarżącej, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wskazuje, że mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania sądowego (skarga na bezczynność wskazująca na niezałatwienie przez organ odwoławczy sprawy w terminie), pod pojęciem "rozpoznania odwołania" rozumieć trzeba: a) wydanie przez organ odwoławczy decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, b) ewentualnie wydanie innego aktu administracyjnego (np. postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.) - zależnie od poczynionych przez organ odwoławczy stosownych ustaleń w sprawie (w kontekście brzmienia art. 34 ust. 3 specustawy gazowej). 5. Jeśli chodzi o analizę sprawy pod kątem dokonania oceny, czy stwierdzona bezczynność organu nosi znamiona "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądowym stan rażącej bezczynności odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (przykładowo: wyrok NSA z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2024/21; wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt Il OSK 151/21; wyrok NSA z 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2439/20; wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 879/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1415/19). Podzielając poglądy judykatury przyjmujące, że orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić (zob. wyrok NSA z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie uznał, że na gruncie tej sprawy nie miał do czynienia z takim przypadkiem. 6. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej skardze skarżąca nie wniosła o zastosowanie środków, o których mowa w tym przepisie, a zasadności wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie z urzędu Sąd nie stwierdził. 7. Z powołanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie IV sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło