I OSK 2695/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2052/16 oddalającym skargę kasacyjną E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1642/15 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2052/16 (dalej wyrok I OSK 2052/16), oddalił skargę kasacyjną E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1642/15 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa [...] z dnia 1 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego. Postanowieniem z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 1470/17, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę E. M. (dalej skarżąca) z dnia 9 czerwca 2017 r. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem I OSK 2052/16, z uwagi na nieusuwalny brak prowadzący do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, wobec sporządzenia skargi przez skarżącą – osobę niebędącą adwokatem, radcą prawnym ani innym upoważnionym do tego podmiotem. W skardze o wznowienie postępowania z 9 czerwca 2017 r. skarżąca wskazała jako podstawę art. 273 § 2 w zw. z art. 133 § 3 ppsa (k. 3-6, 91-93 akt I OSK 1470/17). Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. E. M., reprezentowana przez adwokata D. K., wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem I OSK 2052/16. Jako podstawę prawną wznowienia wskazano art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). W piśmie tym wniesiono o: wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2052/16; uwzględnienie skargi i zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2052/16; rozpoznanie skargi na rozprawie; zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, przedstawionym pełnomocnikowi, nowymi dowodami, które zostały wykryte po ogłoszeniu wyroku NSA, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, są okoliczności przedstawione w artykule z dnia 19 października 2017 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy rejestrowej w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Śródmieścia Wydział XI Krajowego Rejestru Sądowego dla KRS [...] co do wezwań w okresie od 14 marca 2017 r. do 25 maja 2017 r. oraz zbadanie okoliczności przedstawionych w artykule z dnia 19 października 2017 r. (k. 3-12 akt I OSK 2695/17). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 280 § 1 ppsa sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci. Badanie o jakim mowa w powołanym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. W myśl art. 276 ppsa do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 ppsa. Skarga o wznowienie postępowania złożona w niniejszej sprawie spełnia powyższy wymóg, bowiem sporządzona została przez pełnomocnika będącego adwokatem. Autor skargi o wznowienie postępowania powołał jako podstawę żądania art. 273 § 2 ppsa, który stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przedstawionych przez skarżącą okoliczności i z uzasadnienia skargi o wznowienie wynika, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Ze sformułowania art. 273 § 2 ppsa wynika, że podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Innymi słowy sformułowanie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronie. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte hipotezą wskazanego przepisu. Niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek niedostrzeżenia czy zaniedbania strona tego nie uczyniła. Wskazane przez skarżącą okoliczności nie stanowią przesłanki wznowienia postępowania sądowego. Okolicznością ani środkiem dowodowym o których stanowi art. 273 § 2 ppsa nie jest artykuł z 19 października 2017 r. Do skargi o wznowienie postępowania sądowego, profesjonalny pełnomocnik nie załączył żadnego z powołanych w skardze kasacyjnej dowodów ani artykułu z 19 października 2017 r., na który powołuje się skarżąca. W orzecznictwie i w doktrynie trafnie wskazuje się, że podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy. Dowody te musiały istnieć w dniu wydania decyzji, której weryfikacji domaga się strona (wyrok NSA z: 5.5.2005 r., OSK 1345/04; 11.1.2008 r., II FSK 1357/06; 22.12.2009 r., I OSK 1012/09, MoP 2010/3/130; postanowienie NSA z: 7.4.2006 r., II OSK 689/05; 27.1.2011 r., II GSK 18/11, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Wojciechowską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 1200, nb 9). Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (postanowienie NSA z: 7.4.2006 r., II OSK 689/05; 9.6.2010 r., II OZ 250/10; 22.11. 2010 r., II FSK 2135/10; 28.2.2012 r., I GSK 68/12; 20.11.1853/12; wyrok NSA z 24.4.2013 r., I OSK 2068/11, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Wojciechowską – op. cit., s. 1200-1201, nb 9; A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 6 i 7 do art. 273). Przyczyny określone w art. 273 § 2 ppsa, prócz ram czasowych, mogą dotyczyć tylko tego postępowania, które poprzedzało wydanie prawomocnego wyroku o wznowienie (J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska – op. cit., s. 1201, nb 9). Sprawa zakończona decyzją z dnia 1 lipca 2015 r. nr SPRM.770-7(2)/15 Prezesa [...] dotyczyła odmowy przyznania świadczenia specjalnego, ponad otrzymywane przez skarżącą świadczenie emerytalne (k. 2, 3 owej decyzji). Żadna ze wskazywanych w skardze o wznowienie postępowania okoliczności ani żaden ze wskazywanych dowodów (w szczególności wydruk informacji z 8 maja 2017 r.; k. 9 akt I OSK 2695/17 = k. 6 akt I OSK 1470/17), w żaden sposób nie dotyczy postępowania zakończonego decyzją z 1 lipca 2015 r., poprzedzającego wydanie prawomocnego wyroku objętego skargą o wznowienie postępowania. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (postanowienie NSA z: 17.4.2007 r., I FSK 607/06; 5.8.2010 r., I OSK 1092/10; 28.9.2010 r., I FSK 1051/09; 23.2.2011 r., II OSK 257/11; 7.10.2011 r., I OSK 1722/11; 5.7.2012 r., I OSK 1057/12; 7.8.2012 r., I OSK 1285/12, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Wojciechowską – op. cit., s. 1216-1217, nb 4; postanowienie SN z 15.6.2005 r., IV CZ 50/05, Lex 533865, akceptowane przez K. Weitza w: red. T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. III, Wolters Kluwer 2016, s. 424, uw. 12). Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji. Ze stosownym wnioskiem i oświadczeniem pełnomocnik z urzędu winien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i 2 pkt 8 ppsa).