II OSK 1066/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-26
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Zdzisław Kostka, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące urządzenie reklamowe o dużych gabarytach, oparte na konstrukcji stalowej i ruszcie, które jest stabilne i odporne na czynniki zewnętrzne, ale teoretycznie możliwe do demontażu, stanowi 'budowlę' w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też 'instalację urządzenia reklamowego' podlegającą zgłoszeniu?Ratio decidendi
Wolnostojące urządzenie reklamowe o dużych gabarytach, które jest trwale związane z gruntem w celu zapewnienia stabilności i odporności na czynniki zewnętrzne, stanowi 'budowlę' w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Samo pojęcie 'instalowania' w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego odnosi się do robót budowlanych niebędących budową obiektu budowlanego, a zatem nie obejmuje budowy nowych, wielkogabarytowych konstrukcji reklamowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia przez M. B. zamiaru wykonania wolnostojącej reklamy. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że reklama stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę, a nie instalację podlegającą zgłoszeniu. Wojewoda podtrzymał to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B., która kwestionowała kwalifikację prawną reklamy oraz stosowanie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Bogusław Cieśla (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 629/17 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Gd 629/17, oddalił skargę M. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia. | |
|W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r., wniósł sprzeciw do zgłoszenia M. B. o zamiarze|
|wykonania robót budowlanych polegających na budowie reklamy wolnostojącej wykonanej z rur prostokątnych ze stali St3S łączonych ze |
|sobą na spoiny czołowe opartej na dwóch stalowych słupach z rury kwadratowej 80x80 mm i ruszcie stalowym z ceowników stalowych o |
|wymiarach 2x120x55 mm, na działce nr [...] w miejscowości L., obręb L., gmina Ż. |
|Zdaniem Starosty, fakt posadowienia reklamy bezpośrednio na gruncie nie pozawalał zakwalifikować jej jako instalowania urządzenia |
|reklamowego na istniejącym obiekcie w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, ale jako wykonanie|
|obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. |
|Inwestor twierdził natomiast, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, montaż urządzenia reklamowego niebędącego trwale |
|związanym z gruntem, podlega zgłoszeniu. |
|Wojewoda podtrzymując stanowisko organu I instancji wskazał, że nie jest związany kwalifikacją urządzenia reklamowego dokonaną przez |
|inwestora jako urządzenia reklamowego, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. |
|Montowanie reklamy na ruszcie stalowym, nie przesądza o kwalifikacji prawnej obiektu, gdyż to określa metodę, technologię wykonania. |
|Żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. Istotny dla klasyfikacji|
|jest sposób posadowienia na gruncie i charakter poszczególnych elementów konstrukcji. |
|Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wskazano, że cecha "trwałego związania z gruntem" |
|sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, |
|mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale |
|związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, |
|przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. |
|Wojewoda wskazał, że z systematyki art. 29 Prawa budowlanego wynika, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku |
|uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 roboty budowlane inne niż budowa |
|obiektu budowlanego. |
|Zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na|
|instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. |
|Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, |
|które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. |
|Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w |
|tym wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. |
|Na tej podstawie organ wyróżnił dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy zaliczył budowle z art. 3 pkt 3 wolno stojące, |
|trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Do drugiej zaś grupy zaliczył tablice i |
|urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest jedynie zgłoszenie, wśród których można wyróżnić reklamy wolno stojące |
|niezwiązane trwale z gruntem, są to zazwyczaj urządzenia stosunkowo lekkie, przenośne o małych gabarytach, inne niż objęte |
|przedmiotowym zgłoszeniem. |
|Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że zgłoszenie budowy nie |
|powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, nie stanowi wniosku, który wymagałby załatwienia sprawy administracyjnej. |
|Uprawnienie inwestora do rozpoczęcia działalności budowlanej wynika z milczenia organu. Organ administracji |
|architektoniczno-budowlanej jest właściwy (kompetentny) do przyjęcia zgłoszenia budowy jako oświadczenia inwestora o zamiarze |
|przystąpienia do realizacji inwestycji budowlanej, a także do jego skompletowania. Nie ma natomiast kompetencji do prowadzenia |
|postępowania administracyjnego w sprawie tego zgłoszenia. Jego czynności nie mają charakteru procesowego w rozumieniu przepisów k.p.a.|
|Tym samym organ pierwszej instancji nie mógł dopuścić się naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. |
|W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: |
|a) art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że budowa zgłoszonej reklamy |
|wolnostojącej nie polega na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, a pojęcie instalacja jest odrębne od terminu budowa, mimo, że |
|takie rozróżnienie nie wynika z brzmienia przepisów; |
|b) art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że reklama wolnostojąca objęta |
|zgłoszeniem, jest trwale związana z gruntem; |
|c) art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe |
|zastosowanie polegające na uznaniu, że budowa reklamy wolnostojącej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia i zasadne |
|było wniesienie sprzeciwu; |
|d) art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że organ nie ma |
|kompetencji do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia; |
|e) art. 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że opis urządzenia reklamowego w |
|zgłoszeniu nie jest wiążący dla organu. |
|Nadto wskazała na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie zgłoszenia organ nie |
|prowadzi postępowania administracyjnego, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach |
|faktycznych polegający na uznaniu, że budowa obiektu opartego na konstrukcji i ruszcie stalowym posiada cechy trwałego związania z |
|gruntem. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że organy dokonały prawidłowej kwalifikacji prawej obiektu, w |
|oparciu o opis reklamy zawarty w załączniku do zgłoszenia. |
|Z opisu projektowanego obiektu wynikało, że dotyczy on tablicy reklamowej o wymiarach 6000 mm x 3000 mm wykonanej z rur prostokątnych |
|ze stali St3S łączonych ze sobą na spoiny czołowe. Wypełnienie tablicy miało być wykonane z blachy stalowej. Tablica miała być oparta |
|na konstrukcji z dwóch stalowych słupów z rury kwadratowej 80x80 mm i ruszcie stalowym z ceowników stalowych 2x120x55 mm. Wskazano, że|
|ciężar i konstrukcja rusztu zaprojektowane zostały w sposób uniemożliwiający przewrócenie się reklamy. |
|Sąd stwierdził, że obowiązkiem organu było dokonanie samodzielnej kwalifikacji prawnej obiektu. Brak wiążącego charakteru opisu |
|urządzenia zawartego w zgłoszeniu, odnosi się do kwalifikacji prawnej obiektu. |
|Przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o |
|pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. |
|W art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego zawarty jest katalog przypadków, w których roboty budowalne, polegające na budowie, nie wymagają |
|uzyskania pozwolenia na budowę. |
|Natomiast w art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego, wymieniono enumeratywnie roboty budowlane, inne niż budowa, niewymagające pozwolenia na |
|budowę, a wśród nich w pkt 6 wskazano instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do |
|rejestru zabytków oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym. |
|W art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ustawodawca wskazał, że wykonywanie robót budowlanych, o których mowa m.in. w art. 29 ust. 2 |
|pkt 6 Prawa budowlanego, wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. |
|Zgłoszenie jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego szczególnego i uproszczonego, które unormowane zostało w sposób pełny i|
|kompleksowy w prawie budowlanym, bez potrzeby sięgania do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. |
|Postępowanie zgłoszeniowe (sensu stricto) nie kończy się wydaniem aktu administracyjnego, kończy się z chwilą upływu terminu |
|30-dniowego, jeżeli wcześniej organ nie nałożył na inwestora obowiązku uzupełnienia zgłoszenia. Sprawa kończy się milczącą zgodą |
|organu na realizację inwestycji. |
|Dopiero wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji przez właściwy organ, stanowi początek postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego).|
|Na tym etapie postępowania można mówić o zgłaszającym jako o stronie postępowania w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego.|
|Wobec powyższego, Sąd nie podzielił zastrzeżeń procesowych skarżącej, co do braku stosowania przez orzekające organy przepisów kodeksu|
|postępowania administracyjnego w toku sprawy zainicjowanej wniesionym przez nią zgłoszeniem. |
|Dalej Sąd wskazał, że z definicji zawartej w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że roboty budowlane to budowa, a także prace |
|polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. |
|Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, |
|a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Obiektami budowlanymi są budynki, obiekty małej architektury oraz |
|budowle. |
|Z treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że budowlą są między innymi wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe |
|i urządzenia reklamowe. |
|Instalowanie tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy jedynie tych robót budowlanych,|
|które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. |
|Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłączne do urządzeń reklamowych innych niż te, o których mowa w art. 3|
|pkt 3 Prawa budowlanego (wyroki NSA z 4 lutego 2014 r., II OSK 2989/12, z dnia 10 września 2010 r., II OSK 1360/09 i z dnia 11 maja |
|2012 r., II OSK 323/11 - dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Przeciwko obejmowaniu wielkogabarytowych urządzeń reklamowych, a takim w ocenie Sądu była zgłoszona tablica reklamowa, zakresem art. |
|29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, przemawia użyty w tym przepisie wyraz "instalowanie". |
|Zwrot ten odnosi się do wykonywania robót budowlanych związanych z już istniejącym obiektem budowlanym. Nie dotyczy natomiast |
|wykonywania nowego obiektu budowlanego. Instalowanie oznacza połączenie, złączenie lub przywieszenie określonego urządzenia do |
|istniejącego już podstawowego obiektu budowlanego. |
|W opisie zgłoszonej reklamy wskazano, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem. Skarżąca wywodziła, że możliwość demontażu tablicy|
|oraz jej przeniesienia w inne miejsce, dzięki zastosowaniu rusztu stalowego, który dodatkowo uniemożliwia przewrócenie się tablicy, |
|wyczerpuje treść art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. |
|Tej argumentacji nie podzielił jednak Sąd Wojewódzki. W jego ocenie o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy|
|też nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia|
|nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa |
|wymagają takiego trwałego związania. |
|Bezpieczeństwo konstrukcji przedmiotowej tablicy reklamowej zapewnia m.in. stalowy ruszt powodujący trwałe związanie jej z gruntem. |
|Połączenie wszystkich elementów składowych tablicy reklamowej w całość, w konkretnym miejscu jest budową, o której mowa w art. 3 pkt 6|
|Prawa budowlanego. |
|Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i |
|możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przemieszczenie na inne miejsce. |
|Okoliczności sprawy wyczerpały zdaniem Sądu, hipotezę art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że organ administracji |
|architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem |
|uzyskania pozwolenia na budowę. |
M. B. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Gd 629/17.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 5 Prawa budowanego, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że urządzenie reklamowe oparte na konstrukcji i ruszcie stalowym, pozbawione części typowo budowlanych, takich jak fundament lub obciążenie stabilizujące - stanowi budowlę, podczas gdy jest to obiekt tymczasowy przez brak jego trwałego połączenia z gruntem, gabaryty i konstrukcję umożliwiającą przenoszenie;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowanego w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowanego poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że roboty budowlane polegające na posadowieniu na gruncie tablicy reklamowej, bez konieczności przygotowywania podłoża i stosowania części typowo budowlanych, wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy zgłoszone prace, to instalowanie urządzenia reklamowego.
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 3 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust 2-6 a Prawa budowanego, poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkowało nieprawidłowym przeprowadzeniem postępowania i doprowadziło do nieuzasadnionego sprzeciwu.
Skarżąca kasacyjnie domagała się uchylenia wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
W uzasadnieniu zarzutów kasacyjnych przywołano definicję budowli z art. 3 pkt 3 Prawa budowanego oraz obiektu tymczasowego z art. 3 pkt 5 Prawa budowanego.
Wskazano na cechy urządzenia reklamowego, które musi spełnić, by uznać je za budowlę – wolno stojące oraz trwale związane z gruntem.
Przedmiotowa tablica reklamowa nie posiada cech świadczących o jej trwałym związaniu z gruntem. Jest pozbawiona części typowo budowlanych, takich jak fundament lub obciążenie stabilizujące konstrukcję. Zastosowana konstrukcja rusztu stalowego świadczy, że nie jest w jakikolwiek sposób trwale związana z podłożem. Charakter konstrukcji pozwala na jej przenoszenie, bez konieczności wykonywania robót związanych z przystosowaniem podłoża.
Nie istnieją też względy bezpieczeństwa, które nakazywałyby jej związanie z gruntem.
Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowanego zwalniający z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ma zastosowanie do robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych i do wolnostojących, nie związanych trwale z gruntem (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2016 r., II SA/Gl 659/15).
Sąd nieprawidłowo uznał, iż do postępowania w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie określa do jakich spraw należy stosować jego przepisy, a w jakich postępowaniach ich stosowanie jest wyłączone. Wyłączenie takie nie zachodzi w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 30 ust. 2 - 6a Prawa budowanego. Uznanie przez Sąd Wojewódzki, że w sprawie zgłoszenia robót budowlanych, nie stosuje się przepisów k.p.a. spowodowało, że postępowanie nie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawny obiektywnej i w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, w skrócie "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
W ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd Wojewódzki naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 3 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust 2-6 a Prawa budowanego, poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkowało nieprawidłowym przeprowadzeniem postępowania.
Tymczasem Sąd I instancji prawidłowo stwierdził w tym aspekcie, że zgłoszenie jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego szczególnego i uproszczonego, które unormowane zostało w prawie budowlanym, bez potrzeby sięgania do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia w drodze decyzji, stanowi początek jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego.
Twierdzenie organu, że w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie miało żadnego wpływu na procesowy aspekt tego postępowania i nie skutkowało żadną jego wadliwością. Takie sformułowanie oznaczało w istocie tylko tyle, że samo zgłoszenie nie powoduje wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Poza tym zauważyć należy, że skarga kasacyjna nie wskazywała na żadne konkretne nieprawidłowości procesowe, gdyż w istocie ich nie było.
Wobec powyższego zasadnie Sąd I instancji nie podzielił zastrzeżeń procesowych skarżącej, o braku stosowania przez orzekające organy administracji, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Oceniając natomiast materialnoprawne podstawy skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności analizy wymagała sprawa kwalifikacji zgłoszonych robót budowlanych.
Skarżąca wskazała w zgłoszeniu, że dotyczy ono montażu urządzenia reklamowego niebędącego trwale związanym z gruntem, składającego się z tablicy reklamowej o wymiarach 6000x3000 mm zaprojektowanej z rur prostokątnych ze stali St3S, łączonych ze sobą na spoiny czołowe. Wypełnienie tablicy z blachy stalowej. Tablica oparta na konstrukcji stalowej na dwóch stalowych słupach z rury kwadratowej 80x80 mm i ruszcie stalowym z ceowników stalowych 2x120x55 mm. W dokumentacji zawarto też stwierdzenie, że "ciężar i konstrukcja rusztu zaprojektowana w sposób uniemożliwiający wywrócenie reklamy."
W tym zakresie, Sąd I instancji słusznie zaakceptował ocenę organów, że objęte zgłoszeniem urządzenie reklamowe nie podlegało procedurze zgłoszenia i wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał, że art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 11 września 2008 r., II OSK 982/07; wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2011 r., II OSK 1078/10; wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2014 r., II OSK 427/13 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wyróżnia się co najmniej dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane – "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Trudności z kwalifikowaniem robót budowlanych związanych z instalowaniem wynikają z tego, iż użyte w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane pojęcie "instalowania" nie jest zdefiniowane w ustawie. W tej sytuacji określając zakres znaczeniowy pojęcia "instalowanie" odnieść się należy zarówno do znaczenia tego słowa w języku potocznym, jak i do sposobu użycia go przez ustawodawcę w innych przepisach ustawy Prawo budowlane.
Zarówno definicje słownikowe pojęcia "instalowania czegoś", jak również jego potoczne rozumienie, zakłada każdorazowo związek techniczny lub funkcjonalny z istniejącym (funkcjonującym) wcześniej obiektem (rzeczą).
Pojęcie "instalowanie" jest przez ustawodawcę używane w ustawie Prawo budowlane zawsze w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15) - wyrok NSA z 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 754/06.
Wbrew podniesionym zarzutom, Sąd I instancji zasadnie uznał, że przedmiotowa reklama jest trwale związana z gruntem.
Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce.
Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także należy uwzględnić czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.
O tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., II OSK 2989/12 i orzeczenia tam przywołane, tj.: wyroki NSA z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; z 25 maja 2007 r., II OSK 1509/06; z 11 września 2008 r., II OSK 982/07; z 20 czerwca 2008 r., II OSK 680/07; z 10 marca 2008 r., II OSK 186/07; z 3 września 2009 r., II OSK 1331/08; z 1 października 2009 r., II OSK 1461/08; z 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/10, dostępne na stronie https://orzeczenia.nas.gov.pl).
Dlatego podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego, nie mogły skutecznie podważyć przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska, co do kwalifikacji zamierzenia inwestycyjnego jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że urządzenie reklamowe o wskazanych gabarytach, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem.
Jest to konstrukcja przestrzenna, stanowiąca budowlaną i techniczno - użytkową całość. Parametry techniczne, a zwłaszcza wielkość urządzenia, a co za tym idzie jego masa, nie pozwalają na odmienną kwalifikację i uznanie, że postawienie tej tablicy stanowić będą roboty budowlane w postaci instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Fakt, że urządzenie można przemieścić, nie oznacza, że nie jest trwale związane z gruntem. W warunkach współczesnej techniki przemieszczanie obiektów trwale związanych z gruntem jest możliwe i stosowane w praktyce.
Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku odniósł się do parametrów urządzenia reklamowego, wyjaśniając, dlaczego uznał, że kwalifikacja urządzenia jako budowli dokonana przez organ odpowiada prawu.
Z powyższych względów zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane był niezasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1579/09 stwierdził, że " (...) dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest bowiem czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, uniemożliwiając jej przesunięcie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych wiatrach (...)", podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1689/09.
Trafnie ocenił Sąd, że inwestycja objęta zgłoszeniem nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 29 ustawy Prawo budowlane, szczególnie wobec tego, że wyłączenia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są wymienione enumeratywnie i nie jest dopuszczalna ich rozszerzająca interpretacja. Tak więc przedmiotowy obiekt podlegał reżimowi określonemu w art. 28, to zaś czyniło zasadnym wniesienie sprzeciwu na podstawie przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowanego w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowanego był niezasadny.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło