I OSK 2220/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty dotyczące rozliczenia dotacji, sprawozdania z audytu oraz pisma związane z interpretacją ryzyka niespełnienia warunków umowy dotacyjnej stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zakwalifikował żądane dokumenty jako informację publiczną. Sąd podkreślił, że informacje dotyczące rozdysponowania środków publicznych, w tym dotacji, oraz audytów i kontroli związanych z tymi środkami, mają charakter publiczny i podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.
Stan faktyczny
K.B. zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o udostępnienie dokumentów dotyczących rozliczenia dotacji przyznanej spółce "..". ARiMR odmówiła udostępnienia części dokumentów, uznając je za niebędące informacją publiczną. K.B. wniosła skargę na bezczynność organu do WSA w Warszawie, który zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku i stwierdził, że wnioskowane dokumenty stanowią informację publiczną. ARiMR wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.A.R. i M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 35/16 w sprawie ze skargi K.B. na bezczynność P.A.R. i M.R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt: II SAB/Wa 35/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.B. na bezczynność P.A.R.iM.R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w punkcie pierwszym zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie drugim stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim oddalił wniosek o wymierzenie grzywny, w punkcie czwartym zasądził zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: K.B. pismem z dnia 11 września 2015 r. zwróciła się z wnioskiem do [..] Oddziału Regionalnego A.R.iM.R. o udostępnienie dokumentów związanych z dotacją otrzymaną przez spółkę [..] sp. z o.o. z siedzibą w G. w marcu 2010 roku na kwotę [..] złotych przyznaną przez A.R.iM.R. w celu pokrycia kosztów inwestycji związanych z linią produkcyjną, tj.: 1) dokumentów dotyczących rozliczenia przedmiotowej dotacji, w szczególności decyzji o jej pozytywnym rozliczeniu bądź odmowie jej rozliczenia; 2) sprawozdania z audytu przeprowadzonego przez [..] w Spółce w okresie 26 sierpnia 2011 r. – 16 września 2011 r.; 3) sprawozdania z innych kontroli lub audytów przeprowadzonych przez [..] w Spółce w związku z dotacją, jeżeli takie kontrole miały miejsce po dniu 16 września 2011 r.; 4) pisma Spółki do [..] z prośbą o przedstawienie interpretacji ryzyka związanego z niespełnieniem przez Spółkę przed 6 grudnia 2011 r. warunków, które zgodnie z umową o dotację powinny być spełnione w okresie 5 lat od momentu otrzymania dotacji i odpowiedzi na te pisma. Zastępca Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego A.R.iM.R. pismem z dnia 16 października 2015 r. nr [..] poinformował skarżącą, że [..] sp. z o.o. otrzymały dofinansowanie w kwocie [..] PLN w ramach działania [..] na podstawie umowy o przyznaniu pomocy zawartej z A.R.iM.R., zaznaczając, że pozostałe dane objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze K.B. zarzuciła P.A.R.iM.R. bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku podnosząc, że wnioskowane dane są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1), a informacją publiczną podlegającą udostępnieniu jest w szczególności informacja o majątku publicznym, w tym o pomocy publicznej, zaś zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, informacja o dopłatach realizowanych przez A., dokonywanych ze środków publicznych, w tym ze środków unijnych, stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. g). Informację publiczną stanowi nie tylko każda wiadomość wytworzona przez organ publiczny lub podmiot gospodarujący majątkiem publicznym, ale także każda wiadomość odnosząca się do takich podmiotów, niezależnie od tego przez kogo została wytworzona, a w rozpoznawanej sprawie wnioskowane dokumenty dotyczyły dotacji na rzecz spółki, dokonanej przez ARiMR w ramach programu PROW 2007-2013, wykorzystującego środki unijne i krajowe. Dotacja miała więc miejsce ze środków publicznych. W związku z tym, dokumentacja związana z dotacją stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto żądane dokumenty (m.in. decyzje dot. rozliczenia dotacji, sprawozdania z audytów i kontroli przeprowadzanych przez ARiMR w spółce w związku z dotacją) to dokumenty wytworzone przez ARiMR, czyli podmiot gospodarujący majątkiem publicznym. W odpowiedzi na skargę P.A.R.iM.R. wniósł o jej oddalenie uznając, że o tym, czy dana informacja ma status informacji publicznej nie decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot zobowiązany do stosowania ustawy, lecz to, czy dana informacja dotyczy sprawy publicznej. W rozpoznawanej sprawie informację publiczną stanowiła informacja o wielkości udzielonej pomocy finansowej, natomiast dokumenty związane z rozliczeniem realizowanej inwestycji, tj. wniosek o płatność wraz z załącznikami (faktury, potwierdzenia przelewów, protokoły odbioru/protokoły dostawy, umowy/kontrakty zawierane przez beneficjenta z dostawcami robót/usług/zadań realizowanych w ramach inwestycji, kosztorysy inwestorskie/powykonawcze, decyzje/zaświadczenia/ opinie wydawane przez organy zewnętrzne), dokumenty z czynności kontrolnych przeprowadzanych w trakcie procedowania wniosku itd. nie stanowią informacji publicznej. Wynika to z faktu, że informacje te, w odróżnieniu od kwoty przyznanych środków publicznych, nie dotyczą spraw publicznych, a jedynie indywidualnej sprawy osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśniając zarówno pojęcie bezczynności organu oraz podstawy uznania, że A.R.iM.R. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej stwierdził, że zgłoszone przez skarżącą żądanie z dnia 11 września 2015 r. w zakresie udostępnienia wskazanej tam informacji dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej ponieważ odnosi się do faktów dotyczących spraw publicznych. Zdaniem Sądu żądane informacje dotyczą działania organu w ramach władzy publicznej, związanego z rozdysponowaniem środków unijnej pomocy konkretnemu beneficjentowi, stąd zakwalifikowanie informacji o tego rodzaju działaniach jako informacji publicznej umożliwia publiczną kontrolę wykorzystanych środków publicznych. Według Sądu także audyt zewnętrzny stanowi informację publiczną, bowiem jest informacją o zaistniałych faktach, które bezsprzecznie mają charakter publiczny i prowadzone są w interesie oraz dla dobra obywateli. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P.A.R.iM.R. zaskarżając tern wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przeprowadzenie rozprawy, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że żądane dokumenty obejmują swoją treścią informację publiczną, podczas gdy dokumenty te nie zawierają informacji o sprawach publicznych; 2) prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia w podstawach wyroku, z jakiej przyczyny Sąd uznał, że żądane przez wnioskodawcę dokumenty zawierają informację publiczną, albowiem Sad ograniczył się w tym zakresie niemal jedynie do stwierdzenia, że dokumenty mają taki walor, bez przeprowadzenia dogłębnej analizy w tym zakresie, w tym w szczególności z uwzględnieniem treści tych dokumentów; 3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której organowi nie powinno się zarzucać bezczynności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej podlega wyłącznie informacja, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wskazano, że wykładnia językowa przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 6 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że udostępnieniu podlegają jedynie te dokumenty, które mieszczą się w pojęciu dokumentu urzędowego, dokument prywatny skierowany do organu administracji nie staje się zaś dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej obejmuje więc dostęp do informacji będącej informacją publiczną nie zaś do wszelkich informacji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K.B. wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a odpowiadając na argumenty skargi kasacyjnej podtrzymała swoje stanowisko o publicznym charakterze żądanych informacji jako informacji o sprawach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie, a więc kwestii błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że żądane dokumenty obejmują swoją treścią informację publiczną, podczas gdy w ocenie strony skarżącej kasacyjnie dokumenty te nie zawierają informacji o sprawach publicznych. Powyższe błędne stanowisko Sądu I instancji jest w ocenie strony skarżącej kasacyjnie wynikiem naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) – dalej u.d.i.p. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić bądź przez jego błędną wykładnię bądź przez niewłaściwe zastosowanie tego prawa. Tymczasem sposób sformułowania zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazuje, że strona skarżąca kasacyjnie podważa w nim dokonaną przez Sąd I instancji ocenę konkretnych, wymienionych w złożonym w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, dokumentów jako dokumentów zawierających w sobie informację o sprawach publicznych. W rzeczywistości więc zarzut ten nie dotyczy błędnej wykładni przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., ani także błędnego zastosowania powołanych przepisów, lecz zmierza do zakwestionowania stanu faktycznego sprawy. Przypomnieć należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie byłby co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), a wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej i podlegający ocenie w tym postępowaniu wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy – jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami zasadniczo bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Okoliczności faktyczne sprawy mogły być skutecznie zakwestionowane zarzutami naruszenia przepisów postępowania, jednakże w realiach niniejszej sprawy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania również nie mogły odnieść skutku. Przede wszystkim naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca upatruje w niezastosowaniu art. 151 p.p.s.a. i błędnym zastosowaniu art. 149 § 1 (pkt 1 – co wynika z treści uzasadnienia; przyp. NSA) p.p.s.a. "w sytuacji, w której organowi nie powinno się zarzucać bezczynności". Należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że powyższe przepisy art. 151 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. mają podobnie jak np. art. 146 § 1, art. 147, czy art. 145 § 1 p.p.s.a. charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji stwierdził bezczynność organu, to nie można Sądowi zobowiązującemu organ do rozpatrzenia wniosku zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanych przez Sąd I instancji norm prawnych. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14), których w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jednak nie powołano. Brak takich odniesień oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 151 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do przypisywania skarżącemu zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Orzekanie w granicach skargi kasacyjnej wyklucza możliwość merytorycznej oceny tak wadliwie skonstruowanego zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r., I OSK 1329/14). Należy podzielić pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., I OSK 887/16, zgodnie z którym "bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ muszą być powiązane z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, interpretacji czy innych aktów bądź podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zatem art. 149 p.p.s.a. nie może stanowić wyłącznej podstawy do zobowiązania organu do podjęcia jakiejś czynności lub aktu, lecz musi wynikać z przepisu prawa stwarzającego taką podstawę i przewidującego taką możliwość. W konsekwencji zarzut skargi kasacyjnej również nie może się ograniczać do wskazania naruszenia art. 149 p.p.s.a. bez powiązania go z przepisami prawa przewidującymi możliwość podjęcia w określonej sprawie przez organ administracji czynności lub aktu (por. także wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2015 r., II OSK 2483/14, z dnia 7 maja 2014 r., I OSK 2595/13, z dnia 30 stycznia 2009 r., II OSK 931/08)". W realiach niniejszej sprawy ocena treści wniosku jako elementu stanu faktycznego sprawy mogła być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutów naruszenia tych przepisów postępowania, które dotyczą wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz określają standardy jego oceny, a które Sąd I instancji naruszył rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Specyfika postępowań w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, w których przepisy k.p.a. stosuje się wówczas, gdy w postępowaniach tych wydawane są decyzje administracyjne, wymagałaby dla zakwestionowania oceny złożonego wniosku powiązania zastosowanego przez Sąd I instancji przepisu art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. co najmniej z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. (nie dostrzegając, że przepis ten składa się z kilku jednostek redakcyjnych) łącząc go wyłącznie z zarzutem naruszenia art. 151 p.p.s.a. (przez jego niezastosowanie), a więc przepisem kompetencyjnym ustawy p.p.s.a. nakazującym oddalenie skargi w razie jej nieuwzględnienia, co w realiach niniejszej sprawy czyni powyższy zarzut nieskutecznym. Skoro zatem strona skarżąca kasacyjnie w ramach podstaw kasacyjnych nie zakwestionowała skutecznie wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej, nie podważyła też skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, że okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli sposobu zastosowania prawa materialnego przez Sąd I instancji obowiązany jest wziąć pod uwagę wykładnię prawa materialnego i stan faktyczny sprawy przyjęte przez Sąd I instancji. Jeżeli zatem Sąd I instancji przyjął, że w stanie faktycznym sprawy złożono wniosek, którego treść odpowiadała ustawowemu pojęciu informacji publicznej, to stanowisko Sądu, według którego adresat tego wniosku przyjmując kwalifikację odmienną pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku zgodnie z regulacjami u.d.i.p. jest stanowiskiem prawidłowym. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak dogłębnej analizy i dostatecznego wyjaśnienia stanowiska Sądu. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto uchybienie to musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia powyższego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami, a konstrukcja uzasadnienia wskazuje, że zaskarżony wyrok poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Prawidłowość merytorycznego stanowiska Sądu I instancji nie może być skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy bowiem wskazać, że podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd I instancji tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., I FSK 1696/11; z dnia 16 sierpnia 2012 r., II GSK 285/12; z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2321/13). Funkcja uzasadnienia orzeczenia wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zatem stanowisko Sądu nie mogło być skutecznie zwalczane przez podniesienie zarzutu naruszenia powyższego przepisu. Kwestia prawidłowej kwalifikacji treści konkretnego wniosku na tle treści konkretnych dokumentów, których wniosek ten dotyczył mogła być ewentualnie przedmiotem zarzutu niewłaściwej oceny tych właśnie elementów stanu faktycznego prowadzącej do uwzględnienia skargi, a nie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddali skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 p.p.s.a. W związku z wystąpieniem przez K.B. (nieobecnej na rozprawie) wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w piśmie złożonym po upływie ustawowego terminu wynikającego z art. 179 p.p.s.a., brak było podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło