I SA/Op 71/16
WyrokWSA w Opolu2016-05-31
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Marzena Łozowska, Krzysztof Bogusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, nadając nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości rygor natychmiastowej wykonalności, prawidłowo zastosował art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania był krótszy niż 3 miesiące, a jednocześnie istniało uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo nadał nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ spełnione zostały obie przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej. Po pierwsze, okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania był krótszy niż 3 miesiące. Po drugie, istniało uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, co wynikało z faktu wniesienia odwołania od decyzji, braku dobrowolnej zapłaty, toczących się innych postępowań podatkowych wobec strony oraz prowadzonej kontroli skarbowej.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opole o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2010. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi A S. A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpatrzeniu zażalenia A S.A. w [...] (poprzednio B S.A. w [...] - dalej powoływana jako: skarżąca, Spółka, strona), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opole z 3 listopada 2015 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Opole z 16 stycznia 2013 r. określającej stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 16 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta Opole określił skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2010 w wysokości 540.953 zł. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, które było przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu.
Postanowieniem z 3 listopada 2015 r. organ podatkowy I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnej ww. nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2010 w wysokości 540.953 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji odwołał się do treści przepisu art. 239 b) § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - /dalej wskazywana również jako op/, wskazując, że decyzji nieostatecznej może zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności m.in. gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (§ 1 pkt 4), a jednocześnie organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§ 2). W związku z powyższym organ I instancji wyjaśnił, że na dzień wydania postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania strony w podatku od nieruchomości za rok 2010, jest krótszy niż 3 miesiące, co świadczy o wystąpieniu przesłanki z art. 239 b) § 1 pkt 4 op Z tej przyczyny istnieje też prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010, nie zostanie przez skarżącą wykonane.
We wniesionym na to postanowienie zażaleniu Spółka podniosła, że zostało ono wydane z naruszeniem przepis art. 121 § 1 op poprzez zaniechanie poinformowania podatnika, że toczy się postępowanie w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, jak również z naruszeniem art. 239 b) § 2 op wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie przez Spółkę wykonane przed upływem terminu przedawnienia.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, wskazanym na wstępie postanowieniem z 29 grudnia 2015 r., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji w pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 op wskazał, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest postępowaniem incydentalnym. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśnił, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, choć stanowi odrębne postępowanie, to jednak pozostaje w związku z postępowaniem podatkowym i pełni wobec niego funkcję służebną (wyrok NSA z dnia 12.02.2014 r., sygn. akt II FSK 1281/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.05.2012 r., sygn. I SA/Kr 302/12– dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważył, że zaskarżone postanowienie miało charakter incydentalny, a jego wydanie było jedyną czynnością procesową, którą organ podatkowy I instancji musiał wykonać w ramach postępowania dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. W związku z powyższym organ I instancji nie był zobowiązany do informowania strony o prowadzeniu postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Spółka prawidłowo została zawiadomiona o czynności procesowej podjętej przez organ podatkowy, w ten sposób, że doręczono jej zaskarżone postanowienie z 3 listopada 2015 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, wskazujące okoliczność, że okres, który pozostał do przedawnienia zobowiązania jest krótszy niż trzy miesiące, wymaga uzupełnienia o wiadomości znane Kolegium z urzędu. Stąd organ odwoławczy wskazał, że od kilku lat Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] prowadzi postępowanie kontrolne wobec strony w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od nieruchomości za rok 2009. Nadto, według wiedzy organu, prowadzonych jest równolegle wiele postępowań mających na celu określenie wysokości zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości za różne okresy rozliczeniowe. Zatem w przypadku zbiegu wydania wielu decyzji określających zobowiązania podatkowe, Spółka może mieć problem z uregulowaniem podatku od nieruchomości wraz ze znacznymi odsetkami naliczanymi od terminów płatności rat podatku.
W tym stanie rzeczy, organ II instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 239 b) § 1 pkt 4 i art. 239 b) § 2 op, a Prezydent Miasta Opola był uprawniony do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z 16 stycznia 2013 r., gdyż okres do upływu terminu przedawnienia określonego decyzją zobowiązania był krótszy niż 3 miesiące (termin przedawnienia upływał 31 grudnia 2015 r.) oraz istniało uzasadnione prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia.
Dodatkowo organ II instancji zauważył, że Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta Opole, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki i nastąpiła skuteczna egzekucja zaległości podatkowej.
W skardze na powyższe postanowienie strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, zarzuciła naruszenie przepisów art. 210 § 4 w zw. z art. 239 b) § 2 op, wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Prezydenta Miasta Opole nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia.
W uzasadnieniu skarżąca częściowo powieliła argumentację zawartą w zażaleniu i odwołując się do orzecznictwa wskazała, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności, o którym mowa w art. 239 b) § 2 op, oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - graniczące z pewnością - zmaterializowania się jej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9.02.2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1255/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21.10.2010 r., sygn. akt I SA/Łd 390/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 31.08.2010 r., sygn. akt I SA/Bd 461/10). W świetle przywołanego przepisu wywód zmierzający do wykazania istnienia tego prawdopodobieństwa nie może być pozbawiony logiki oraz sprzeczny z doświadczeniem życiowym. Zarzuciła, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez skarżącą. Wyjaśniła przy tym, że ustawodawca wskazał dwie odrębne przesłanki konieczne do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i obydwie muszą znaleźć zastosowanie w okolicznościach danej sprawy. Gdyby przyjąć za słuszny pogląd organu to ustawodawca nie wprowadzałby do Ordynacji podatkowej § 2 art. 239 b). Zaznaczyła, że w orzecznictwie wskazuje się, iż uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, jest drugą niezależną przesłanką, którą organy powinny wykazać w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Z kolei oparcie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyłącznie na tej okoliczności faktycznej, że okres przedawnienia tego zobowiązania jest krótszy niż trzy miesiące, zbędnym czyniłoby drugą przesłankę zastosowania tego rygoru, jaką jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23.06.2010 r., sygn. akt I SA/Bk 231/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 14.05.2010 r., sygn. akt I SA/Łd 263/10). Podniosła również, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przepisy Ordynacji podatkowej ustanawiają zasadę, że wykonaniu podlegają decyzje ostateczne. Przepisy te pozwalają adresatom decyzji pierwszoinstancyjnych powstrzymać się od zapłaty do czasu rozstrzygnięcia ostatecznego. Zatem nie można wywodzić uchylenia się od obowiązku zapłaty z zachowania, które dopuszczają przepisy prawa. Skarżąca zakwestionowała twierdzenie organu II instancji, że nie można pominąć dla oceny uprawdopodobnienia całokształtu postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2008. W ocenie strony kwestie związane z wydaniem decyzji pozostają bez związku z oceną, czy zobowiązanie w niej ustalone zostanie, czy też może nie zostać wykonane. Należy bowiem odróżnić wymiar zobowiązania podatkowego (tj. proces wydania decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego) od jego wykonania, dlatego też w żadnym stopniu okoliczności związane z procesem wymiaru (w przedmiotowej sprawie - proces zmierzający do wydania decyzji wymiarowej) nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku.
W związku z powyższym w ocenie strony organ II instancji nie wykazał w zaskarżonym postanowieniu zaistnienia dużego prawdopodobieństwa - graniczącego z pewnością - zmaterializowania braku zapłaty przez skarżącą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako: ppsa), skutkuje jej oddaleniem. Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa nie dała bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt ppsa).
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych organ podatkowy miał dostateczne podstawy do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta Opola z 16 stycznia 2015 r. wydanej w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2010. Przesądzenie tego sporu determinuje zatem ocena, czy organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów regulujących wskazaną instytucję prawną i właściwie je zastosował.
Zgodnie z art. 239 a) op, co do zasady decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu. Jednakże ustawodawca przewidział od powyższej zasady wyjątek polegający na możliwości nadania takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pod warunkami określonymi w art. 239 b) cytowanej ustawy.
Jak stanowi art. 239 b) § 1 op, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Zgodnie z art. 239 b) § 2 op przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Z analizy treści przywołanego przepisu wynika, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, a mianowicie musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w art. 239 b) § 1 O.p oraz organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zatem dla możliwości nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie wystarczy samo wskazanie, że zaistniała jedna z przesłanek określonych w art. 239 b) § 1 pkt od 1 do 4 op. Organy podatkowe zgodnie z art. 239 b) § 2 op mają dodatkowo obowiązek wykazania, że w sprawie istnieją takie okoliczności, które uprawdopodabniają groźbę niewykonania zobowiązania podatkowego uzasadniającą sięgnięcie do instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wykładnia omawianego przepisu wskazuje również, co prawidłowo przyjęły organy podatkowe, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239 b) § 1 op, organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239 b) § 2 op wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia o jakimś fakcie, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyroki NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10 oraz z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 825/12; dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalsze przytaczane poniżej orzeczenia).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że nie budzi wątpliwości istnienie przesłanki z art. 239 b) § 1 pkt 4 op, od spełnienia której ustawodawca uzależnił nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a dotyczącej upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatku od nieruchomości za 2010 r. - który na dzień 3 listopada 2015 r. był krótszy niż trzy miesiące (termin przedawnienia zobowiązania upływał 31 grudnia 2015 r.). Zaistnienia tej przesłanki strona nie kwestionowała w skardze ani w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
Zatem procedowanie przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 239 b) § 1 pkt 4 op było w tym przypadku zasadne - postanowienie wydano 3 listopada 2015 r., tj. 52 dni przed upływem terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Tak więc bezsporne było zaistnienie pierwszej przesłanki, od spełnienia której ustawodawca uzależnił nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, a dotyczącej upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W kwestii przesłanki z art. 239 b) § 2 op, odnotować należy pogląd NSA, że okoliczność zbliżającego się upływu terminu przedawnienia może uprawdopodobnić obawę niewykonania zobowiązania dopiero łącznie z innymi okolicznościami faktycznymi danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, że zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane, przy czym zdaniem Sądu, w takiej sytuacji nie mają znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 1807/12).
W cenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, spełnienie przesłanki określonej w § 2 art. 239 b) op, w przypadku wystąpienia okoliczności wskazujących, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące (art. 239 b) § 1 pkt 4 op), powinno mieć za punkt odniesienia przesłankę wskazującą na zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania. Regulacje zamieszczone w § 1 i § 2 art. 239 b) op powinny być odczytywane we wzajemnym powiązaniu, na co wskazuje choćby zawarte w § 2 bezpośrednie odniesienie do § 1. Oznacza to również, iż zakres, sposób i sens "uprawdopodobnienia" z § 2 powinny być odczytywane poprzez pryzmat przesłanek z pkt 1-4 § 1, a konkretnie rzecz biorąc tych, bądź tej z nich, na zaistnienie których organy podatkowe nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, w danej sprawie się powołały. Sąd podziela tu poglądy prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 7 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 911/10; 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1034 - 1037/11; 9 maja 2013 r., sygn. akt I GSK 1041/11; 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1307/12; 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12; 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/13; 3 lipca 2014 r., sygn. akt 1272/13; 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1316/13, a także w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 618/14; w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 531/15, w Krakowie z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 794/15 i w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1369/14. Jak wprost wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 3022/13 "jeśli w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 239 b) § 1 pkt 4 op, gdyż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, spełnienie przesłanki zawartej w § 2 tego artykułu polega na uprawdopodobnieniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, iż z tego właśnie powodu zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12, wskazując, że: "(...) Skoro bowiem do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż trzy miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych. Nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie to nie zostanie wykonane bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia."
W świetle przytoczonych powyżej rozważań Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej, że okoliczności towarzyszące procesowaniu w sprawie decyzji wymiarowej nie wpływają na ryzyko niewykonania zobowiązania. Jak wskazuje się w orzecznictwie fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239 b) § 2 op (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 441/14). W realiach rozpatrywanej sprawy nie bez znaczenia zatem są okoliczności, że strona nie uregulowała dobrowolnie zobowiązań podatkowych określonych decyzją nieostateczną i w ustawowym terminie wniosła od tej decyzji odwołanie. Okoliczności te uprawdopodobniają bowiem, że skarżąca z własnej inicjatywy nie podejmie działań mających na celu zabezpieczenie zobowiązania podatkowego i nie uiści dobrowolnie spornej kwoty wynikającej z decyzji nieostatecznej (do skutecznej egzekucji zaległości podatkowej doszło dopiero w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego). Niewątpliwie zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że w interesie Spółki było nieuregulowanie należności wynikającej z decyzji i doprowadzenie do przedawnienia zobowiązania i już ten fakt, w świetle pozostałych okoliczności sprawy, stanowi dostateczne uprawdopodobnienie przesłanki z § 2 cytowanego przepisu.
Za trafne należy również uznać stanowisko organu, że okolicznością uprawdopodabniającą, iż zobowiązanie objęte decyzja nieostateczną nie zostanie wykonane, jest znany organowi z urzędu fakt, że: "od kilku lat Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] prowadzi wobec strony postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczenia i wpłacania podatku od nieruchomości za rok 2009, że wobec skarżącej toczy się szereg postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, a w przypadku wydania w ramach tych postępowań większej ilości decyzji określających zobowiązanie podatkowe, Spółka może mieć trudności z uregulowaniem podatku od nieruchomości określonego w nieostatecznej decyzji". W takiej sytuacji, nie jest sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym stanowisko organów, że jest prawdopodobne, iż w okresie jaki pozostał do przedawnienia zobowiązania, zobowiązanie nie zostanie przez Spółkę wykonane. Powyższe świadczy o spełnieniu przesłanki wymienionej w art. 239 b) § 2 op.
Reasumując, Sąd stwierdza, że w dniu wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (3 listopada 2015 r.) istniało znaczne prawdopodobieństwo, że nieostateczna decyzja z dnia 16 stycznia 2015 r. nie zostanie wykonana i w przypadku nie podjęcia przez organ stosowanych działań, zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 rok wygaśnie wskutek przedawnienia. Całokształt opisanych w zaskarżonym postanowieniu okoliczności, mianowicie procesy prowadzące do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności oraz fakt, że wobec Spółki toczyły się także inne postępowania, co mogło doprowadzić do kumulacji zobowiązań podatkowych skarżącej, w sposób wystarczający, zdaniem Sadu, dowodzą prawdopodobieństwa niewykonania decyzji nieostatecznej. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 239 b) § 2 op.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 210 § 4 op, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, a także wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przyczynę nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W szczególności w dostateczny sposób uzasadniono nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Wobec powyższego, skargę na podstawie art. 151 ppsa, należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło