III SA/Łd 534/21

Dnia 6 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Aberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2021 roku sprawy ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę. Decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) - zwana dalej k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), art. 2 pkt 14, art. 3, art. 7, art. 8, art. 13, art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341) - zwana dalej Ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 15, art. 18 ust. 3, art. 19 ust. 2, art. 19a Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem nr 640/2014, art. 4 ust. 1 pkt a, pkt b, pkt c, art. 9, art. 50 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem nr 1307/2013, art. 63, art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000,' (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r.. str. 549, ze zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej z [...] i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, że 31 maja 2017 r. P.L. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności dla młodych rolników do następujących działek rolnych położonych w województwie w., powiat p., gmina M., obręb W.: A/A1 z uprawą JPO/TUZ o powierzchni 4,10 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 427/2, B/B 1 z uprawą JPO/TUZ o powierzchni 15,83 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 429, C/C 1 z uprawą JPO/TUZ o powierzchni 12,59 ha położona na działce ewidencyjnej nr 431, D/D2 z uprawą JPO/TUZ o powierzchni 12,75 ha położna na działce ewidencyjnej 442, oraz działek rolnych położonych w województwie ś., powiat k., gmina R.obręb M.: E/E1 z uprawą JPO/TUZ o powierzchni 0,50 ha położona na działce ewidencyjnej 15/1, F/F1 z uprawą JPO/TUZ o powierzchni 0,42 ha położona na działce ewidencyjnej 41/1. Decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał P. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok. 27 lutego 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynęło pismo E. B. z 20 grudnia 2017 r., dotyczące wstrzymania płatności m. in. P. L. oraz wskazujące na okoliczności mogące świadczyć o nienależnym pobraniu środków. W treści pisma E. B. wyjaśniła, że jej mąż Z. B. wydzierżawił nieruchomości objęte ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej bez jej zgody. W ocenie wnioskodawczyni umowy dzierżawy zostały zawarte z osobami podstawionymi, gdyż Z. B. przekraczał normy obszarowe uprawniające do otrzymania płatności w pełnej wysokości. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 27 listopada 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął protokół przesłuchania P. L. w charakterze świadka, które odbyło się 11 września 2019 r. w postępowaniu [...] prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P. [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej z [...] oraz odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 20 listopada 2020 r. P. L. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] Przytaczając treść art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 k.p.a. organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nową okolicznością, nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej był brak prowadzenia przez P. L. działalności rolniczej na działkach deklarowanych do płatności. Przywołując następnie art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 4 ust. 1 pkt a, pkt b. pkt c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 w zw. z art. 2 pkt 14 ww. ustawy organ II instancji wskazał, że płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznawane są na wniosek rolnika, po spełnieniu warunków do ich przyznania. Przysługują rolnikowi, który ma nadany numer ewidencji producentów i jest posiadaczem gruntów objętych obszarem zatwierdzonym o powierzchni, co najmniej 1 ha. Oceny stanu posiadania dokonuje się według stanu na dzień 31 maja. Pod pojęciem rolnika rozumie się osobę fizyczną, która prowadzi działalność rolniczą i posiada gospodarstwo rolne. Działalność rolnicza oznacza uprawę produktów rolnych. Z kolei gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty rolne, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje grunty zgodnie z normami i wymogami. Płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, który wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej nie musi polegać tylko na "własnoręcznym" prowadzeniu prac polowych, ale obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, itp. Organ odwoławczy zauważył, że przepisy ustawy o płatnościach nie zawierają definicji posiadania, dlatego należy posiłkować się rozumieniem tego pojęcia, wynikającym z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), dalej "K.c." Posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech: musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną, której przecież wspieraniu płatności mają służyć. Istotą płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest pomoc rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Zgromadzony w sprawie materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że P. L. nie spełnia warunków przyznania płatności, o których mowa w cyt. przepisach art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona w 2017 r. nie prowadziła działalności rolniczej, nie posiadała gospodarstwa rolnego, nie wykonywała czynności mogących być uznane za przejawy użytkowania gruntów, tj. samodzielnej uprawy roślin, we własnym imieniu i na własny rachunek, na zgłoszonych do płatności działkach rolnych o powierzchni 46,19 ha, co wynika wprost z protokołu przesłuchania P. L. w charakterze świadka, przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. 11 września 2019 r., w sprawie [...]. P. L. zeznał, że w latach 2016 - 2017 prowadził gospodarstwo rolne z racji dzierżawy gruntów, które w całości dzierżawił od Z. B. na podstawie ustnej umowy dzierżawy. W tym czasie Z. B. był jego pracodawcą. Przedmiotem umowy dzierżawy były grunty rolne w postaci łąk położone w województwie w. w powiecie p., w miejscowości W., oraz województwie ś., powiecie k., gmina R., miejscowość M.. P. L.zeznał, że warunkiem dzierżawy była konieczność uprawy łąk oraz składanie wniosków o dotacje do ARiMR w O. Za dzierżawę miał płacić Z. B. 700 zł za hektar, co stanowiło kwotę około 32 tyś zł rocznie. Łącznie za dwa lata dzierżawy przekazał kwotę zbliżoną do 64 tyś. zł. Pieniądze przekazywał Z.B. osobiście zawsze po wypłacie dotacji. Odbyło się to bez pokwitowania. Nadto zeznał, że będąc na ww. działkach z pracownikami z pracy poznał gospodarza W. F., z którym zawarł umowę wykonania usługi polegającej na wykoszeniu łąk, rozliczenie za usługę następowało poprzez zebranie przez W. F. plonów - siana. Natomiast łąki położone w miejscowości M. w woj. Ś. o powierzchni 0,92 ha, P. L. uprawiał osobiście sprzętem pożyczonym od szwagra K. P.. P.L. zeznał, że w miejscowości W. był przed sezonem celem wytyczenia działek, które W.F. musiał ominąć przy wykaszaniu trawy, a następnie po wykoszeniu łąk. P. L. zeznał, że z W. F. miał kontakt telefoniczny i stąd wiedział czy łąki są wykoszone czy jeszcze nie. Wskazał również, że dwa razy w roku, w którym ubiegał się o dotacje był na tych działkach. P. L. nie przedstawił imiennych dowodów zakupu nawozów i środków ochrony roślin, dowodów opłaty podatku gruntowego, umowy dzierżawy, umowy zlecenia prac polowych, itp. Nie wykazał, na czym polegało zarządzanie nieruchomościami. Wskazał jedynie, że jego doradcą był P. S., poznany za pośrednictwem Z. B.. Organ odwoławczy wskazał nadto, że P. L. zamieszkiwał w dużym oddaleniu od działek zgłoszonych do płatności, tj. w miejscowości Ż. w odległości około 380 km od działek położonych w miejscowości W.. P. L. nie posiadał gospodarstwa, w tym zaplecza technicznego (parku maszynowego), które umożliwiałoby mu użytkowanie ww. działek. P. L. nie był hodowcą zwierząt - nie posiadał zwierząt, które mógłby karmić pożytkami zebranymi z ww. działek. Nie prowadził działalności, której jednym z celów byłaby sprzedaż płodów, czyli działanie nakierowane na osiągnięcie zysku z posiadanej nieruchomości. Jak wynika z zeznań strony środki, które pozyskał z ARiMR w ramach składanych wniosków o przyznanie płatności, przeznaczył na budowę domu. Zysk P. L. polegał na pobraniu płatności. P. L. własnoręcznym podpisem potwierdził treść złożonych zeznań. Organ odwoławczy dodał, że łączna kwota płatności: OB, ONW, PRŚK za 2017 r. wynosiła 97 810,70 zł. Jedynym zaś kosztem, na jaki strona wskazała była opłata czynszu dzierżawnego w wysokości około 32 tys. zł rocznie i kwota 1 500 zł przeznaczona dla P.S. za wypełnienie wniosku do ARiMR (kwoty te w żaden sposób nie zostały udokumentowane). Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że P. L. w 2017 r. nie prowadził działalności rolniczej, nie był rolnikiem, nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego, nie był faktycznym użytkownikiem działek rolnych deklarowanych do płatności, a jedynie formalnie zgłaszał działki rolne do płatności. W ocenie Dyrektora Łódzkiego Oddziału ARiMR odwołujący, pomimo możliwości, nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń oraz zgłoszonych w odwołaniu i w piśmie uzupełniającym zarzutów, a argumenty niepotwierdzone żadnymi dowodami, nie zasługują na uwzględnienie. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu bezpośredniego, z wyjaśnień P. L., ale w sytuacji, gdy organ dysponuje zeznaniami tej osoby w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w P.w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, polegającego na wyłudzeniu środków pomocowych na szkodę Skarbu Państwa, o czyn z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., sygn. akt [...], wniosek ten organ odwoławczy uznał za niezasadny. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż w sprawie z wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2017 r. nadal w obrocie prawnym jest decyzja z [...] przyznająca na wniosek skarżącego te płatności. Decyzją z [...] organ odmówił uchylenia tej decyzji ostatecznej z uwagi na fakt, iż biuro powiatowe ARiMR w O. na dzień 8 marca 2018 r., a więc wydając decyzję w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej było w posiadaniu wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (informacja o nieprawidłowościach zgłoszona przez E. B. wpłynęła do biura powiatowego 27 lutego 2018 r.) Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że P. L. nie spełnił warunków przyznania płatności określonych w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wobec czego do działek rolnych deklarowanych we wniosku na rok 2017 nie można przyznać płatności. Po ponownej weryfikacji wniosku zmianie uległy przysługujące kwoty płatności: - Jednolita Płatność Obszarowa - 2017, w decyzji z [...], przyznano w wysokości 21 041,81 zł, ostatecznie w decyzji z [...] - nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 21 041,81 zł względem decyzji pierwotnej, - Płatność za zazielenienie - 2017, w decyzji z [...] przyznano w wysokości 14 122,24 zł, ostatecznie w decyzji z [...] - nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 14 122,24 zł względem decyzji pierwotnej, - Płatność redystrybucyjna - 2017, w decyzji z [...] przyznano w wysokości 4 724,56 zł, ostatecznie w decyzji z [...] - nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 4 724,56 zł względem decyzji pierwotnej, - Płatność dla młodych rolników - 2017, w decyzji z [...] przyznano w wysokości 9 793,52 zł, ostatecznie w decyzji z [...] - nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 9 793,52 zł względem decyzji pierwotnej, - kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, w decyzji z [...] przyznano w wysokości 550,44 zł, ostatecznie w decyzji z [...] - nie przyznano płatności, zmniejszono zatem przysługującą płatność o kwotę 550,44 zł względem decyzji pierwotnej. Organ odwoławczy podkreślił, iż łączna kwota płatności przyznana ostateczną decyzją z [...] w stosunku do łącznej kwoty płatności przyznanej poprzednią decyzją z [...] jest mniejsza o 50 232,57 zł. Różnica między kwotą wypłaconą, a kwotą przyznaną decyzją ostateczną stanowi płatność nienależnie pobraną. Odzyskanie nienależnie pobranej płatności będzie stanowiło przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego. W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 46,19 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,00 ha. Uwzględniając dowody będące podstawą wznowienia postępowania organ odwoławczy stwierdził, iż P. L. nie prowadził działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych do płatności. Trafnie zatem organ uznał, że poczynione ustalenia wskazują, że zgodnie przepisami Kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych, P. L. nie był posiadaczem zależnym działek 427/2, 429, 431, 442, 15/1, 41/1, uprawnionym do płatności. Organ odwoławczy wskazał, iż istotą płatności JPO jest ich przyznawanie osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. W związku z poczynionymi ustaleniami deklarowane działki rolne zostały wykluczone z płatności. Przytaczając art. 19a ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 organ drugiej instancji wskazał, iż wobec powyższego odmówiono przyznania płatności do powierzchni jednolitej płatności obszarowej i nałożono sankcje trzyletnie w wysokości 21 318,99 zł. Następnie organ odwoławczy cytując art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 wskazał, że powierzchnia zatwierdzona do objęcia jednolitą płatnością obszarową wyniosła w niniejszej sprawie 0,00 ha, stąd odmówiono stronie przyznania płatności za zazielenienie. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 46,19 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 46,19 ha. Zgodnie z art. 18 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej przekracza limit wyznaczony przez państwo członkowskie, obszar zgłoszony do płatności dodatkowej zmniejsza się do tego limitu. Mając na uwadze powyższe powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dodatkowej wynosi 30,00 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,00 ha. Mając na uwadze powyższe odmówiono przyznania płatności dodatkowej i nałożono sankcje trzyletnie w wysokości 5 310,60 zł. Następnie organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 46,19 ha, natomiast powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności 46,19 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,00 ha. Mając na uwadze powyższe odmówiono przyznania płatności dla młodych rolników i nałożono sankcje trzyletnie w wysokości 9 922,54 zł. Organ odwoławczy dodał, iż zgodnie z art. 26 ust. 5 Rozporządzenia Nr 1306/2013 w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w spawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) Nr 1605/2002 (Dz. U. L 298 z 26.10.2012, s. 1), państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia Nr 1306/2013 oraz rozporządzenia (UE Euratom) nr 966/2012 zwrot powinien spełniać kryteria równego traktowania i być proporcjonalny do korekty dyscypliny finansowej. Ponieważ rozstrzygając ponownie w przedmiotowej sprawie w wyniku wznowienia postępowania, stronie nie przyznano żadnych płatności, a co za tym idzie, nie zastosowano współczynnika korygującego, o którym mowa w ww. przepisie, w sprawę bezpodstawnym było orzekanie o kwocie zwrotu z tytułu dyscypliny finansowej. Reasumując organ II instancji podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zgromadzonych przez ARiMR materiału dowodowego ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia. Tymczasem P.L. takich dowodów nie przedstawił. Ograniczył się w tym zakresie jedynie do bezpodstawnego kwestionowania postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym, w ocenie organ odwoławczego, strona ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolniczo we wniosku. Na ostateczną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę do sądu administracyjnego złożył P. L., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że spełniły się przesłanki wznowienia postępowania przez organ pierwszej instancji w sytuacji, kiedy żadne nowe fakty czy dowody nie wyszły na jaw, a wznowienie postępowania nastąpiło z uwagi na dokument prywatny powołujący okoliczności faktyczne niemające potwierdzenia w rzeczywistości oraz nieudowodnione, a także poprzez wznowienie postępowania w powołaniu na dowody, które nie istniały w momencie wydania decyzji z dnia [...], przyznającej skarżącemu płatność; 2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, przede wszystkim poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodów bezpośrednich w sprawie, takich jak przesłuchanie strony czy świadków, a tym samym brak udowodnienia okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji z dnia [...] 3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy brak było podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącemu płatność; 4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez dokonanie nieuzasadnionej, selektywnej i naruszającej zasadę prawdy obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wywiedzenie z tego materiału wniosku, jakoby skarżący nie był uprawniony do przyznanej decyzją z dnia [...] płatności, a także, że nie podejmował działalności rolniczej na objętej wnioskiem z dnia 31 maja 2017 r. nieruchomości, opierając te ustalenia na dowodach pośrednich oraz dokumentach prywatnych, z których to dowodów nie wynikają okoliczności dowodzone przez organ, a także poprzez brak poczynienia ustaleń, czy dowody te odnoszą się do okresu objętego decyzją z dnia [...] nadto poprzez nieuzasadnione danie wiary jednym twierdzeniom skarżącego, wynikających z przesłuchania go w charakterze świadka, a odmowy wiarygodności innym; 5. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ pierwszej instancji wskazał fakty, jakie uznał za udowodnione - podając te fakty właściwie "za" organ pierwszej instancji, czego organ pierwszej instancji zaniechał - a także poprzez błędne uznanie, że powołane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji dowody, które nie zostały przeprowadzone bezpośrednio przez organ, w szczególności dokument prywatny pozbawiony mocy dowodowej, tj. "pismo dotyczące ewentualnych nieprawidłowości" sporządzone przez E. B. oraz protokół przesłuchania strony sporządzony w pozostającym w toku postępowaniu karnym, dowodzą okoliczności przedstawianych przez organ jako podstawa uchylenia decyzji z dnia [...] 6. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności faktyczne wskazywane przez organ jako uzasadniające wznowienie postępowania, zostały przez organ pierwszej instancji udowodnione w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji kończącej wznowione postępowanie, podczas gdy okoliczności te nie zostały potwierdzone odpowiednim materiałem dowodowym zebranym przez organ. II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 7. naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 lit. a oraz c Rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie posiada przymiotu rolnika prowadzącego działalność rolniczą, będąc tymczasem osobą decyzyjną w odniesieniu do nieruchomości objętej wnioskiem z dnia 31 maja 2017 r. w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego, w szczególności rozstrzygając, jakie rośliny uprawiać na tej nieruchomości, jakie nasiona wysiać, jakich zabiegów agrotechnicznych dokonywać, i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych, podejmując jednocześnie decyzje o terminie zbioru plonów, a także biorąc udział w odpowiednich kontrolach i wykonując część czynności agrotechnicznych osobiście; 8. naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 lit. a oraz c Rozporządzenia nr 1307/2013 z poprzez błędne przyjęcie, iż w rozumieniu Rozporządzenia, czynności agrotechniczne w ramach działalności rolniczej objętej finansowaniem rolnik musi wykonywać osobiście; 9. naruszenie art. 19a Rozporządzenia nr 640/2014 poprzez błędne przyjęcie, iż w przypadku odmowy płatności bezpośredniej przysługuje kara administracyjna za nieprawidłowe wyliczenie powierzchni gruntów, podczas gdy w przypadku stwierdzenia przez organ, że rolnikowi nie przysługuje płatność - z czym jednak skarżący się oczywiście nie zgadza - wniosek o przyznanie płatności powinien zostać oddalony; 10. naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 Ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie spełnia przesłanki posiadania użytków rolnych w myśl tej ustawy, z uwagi na błędne przyjęcie, iż nie wykonuje on na przedmiotowej nieruchomości działalności rolniczej, podczas gdy skarżący sprawuje działalność rolną poprzez podejmowane na tej nieruchomości czynności organizacyjne i kierownicze, a także osobiste wykonywanie czynności agrotechnicznych; 11. naruszenie przepisu art. 336 ustawy Kodeks cywilny poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wypełnił przesłanki posiadania w myśl tego przepisu, podczas gdy posiadanie skarżącego przejawiało się w szeregu czynności faktycznym o charakterze kierowniczym podejmowanych w odniesieniu do przedmiotowego gospodarstwa rolnego, a także w osobistym uprawianiu dzierżawionej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w O. z [...], wydane zostały z naruszeniem prawa. Na wstępie zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym – po wznowieniu przez organ postępowania z urzędu w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem wznowionego postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. Inaczej w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji (np. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II FSK 47/05 LEX nr 187631). Celem postępowania nadzwyczajnego jest zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym. We wstępnej fazie tego postępowania organ administracyjny wyłącznie ustala, czy w ogóle wystąpiły przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, a następnie czy ich wystąpienie miało wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Jeśli tak wówczas organ administracyjny wydaje nową decyzję w spawie. Wówczas też dochodzi do ponownego otwarcia procesu konkretyzacji normy administracyjnego prawa materialnego do ustalonego ponownie stanu faktycznego sprawy. Charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym - po wznowieniu postępowania administracyjnego, jest to, że diametralnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego będącego przedmiotem takiej analizy w sytuacji kontroli decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I GSK 1190/09 i I GSK 1161/09 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 14 października 2010 r., I SA/Sz 417/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl –dalej "CBOSA"). Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Dokonując oceny tych okoliczności trzeba mieć na uwadze zasadę trwałości decyzji ostatecznych, jak i nadzwyczajny charakter wznowieniowego postępowania, uprawniające do wzruszenia decyzji ostatecznej jedynie w razie stwierdzenia kwalifikowanych wad postępowania zwykłego, a zakończonego decyzją ostateczną. Postępowanie wznowieniowe nie może bowiem służyć ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy i zastępować postępowania odwoławczego (wyrok NSA z 14 września 2018 r., II FSK 2687/16, , wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., II FSK 1582/10, wyrok NSA z 19 listopada 2009 r., II FSK 933/08, wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r., II FSK 300/12 dostępne w CBOSA). Z tego względu pojęcie "nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne" należy interpretować w sposób ścisły, wąsko. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13, wyrok NSA z 1 listopada 2013 r., II FSK 2675/12, wyrok NSA z 23 maja 2003 r., III SA 2484/01 dostępne w CBOSA). Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Tego rodzaju ocena nie należy do sfery ustaleń faktycznych, lecz jest kwestią subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną (wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2541/12, wyrok NSA z 1 lutego 2012 r., II OSK 2154/10 dostępne w CBOSA). Dodatkowo nie każde ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, istniejących w dacie rozstrzygania, lecz nieznanych organowi, świadczy o naruszeniu prawa (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., II FSK 1640/09 LEX nr 952707). Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności lub dowody muszą być tego rodzaju, że mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy; powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności lub dowody winny uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane wcześniej organowi, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej (wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., II OSK 2160/12 LEX nr 1497914). Nowy dowód lub okoliczność istotny dla sprawy to taki, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., II OSK 1112/17, wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 CBOSA). Nie będą stanowiły podstawy wznowienia okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 2246/16 LEX nr 2463012). Nowe dowody wytworzone po wydaniu decyzji mogą jednakże stanowić podstawę wznowienia postępowania, gdy ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 LEX nr 2323395). Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw", w odniesieniu do dowodów lub okoliczności oznacza takie dowody lub okoliczności, co do których istnienia organ postępowania nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Nowe okoliczności lub dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania, nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 14 maja 2015 r., II GSK 946/14). W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., II GSK 1553/16). Okoliczność nieprowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na gruntach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, a jedynie zawarcia nieważnej i zawartej wyłącznie dla pozoru umowy dzierżawy zgłoszonego do dopłat gospodarstwa rolnego spełnia kodeksowe przesłanki "nowej okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., znajdując potwierdzenie w piśmie E. B. oraz w zeznaniach skarżącego złożonych 11 września 2019 roku w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w P. Zatem w ocenie sądu organ prawidłowo wznowił postępowanie w sprawach dotyczących przyznanych skarżącemu płatności. Błędne są jednocześnie zarzuty skargi wskazujące jakoby organ wznowił i prowadził postępowanie w związku z ujawnieniem nowych nieznanych w chwili wydawania decyzji dowodów, przy czym takim dowodem miałoby być pismo E.B., oraz zeznania skarżącego w charakterze świadka złożone w postępowaniu karnym. Jak to zostało wskazane powyżej nowe dowody wytworzone po wydaniu decyzji mogą stanowić materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania, gdy wynikają z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ nie wiedział w chwili wydawania decyzji (wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 LEX nr 2323395). Sytuacja taka właśnie zaistniała w kontrolowanej sprawie bowiem pismo E. B. 20 grudnia 2017 roku ujawniło istnienie nowej nieznanej organowi w dacie podejmowania pierwotnego rozstrzygnięcia okoliczności zawarcia przez skarżącego fikcyjnej umowy dzierżawy części gospodarstwa rolnego będącego własnością jego pracodawcy Z. B. Pismo to należy oceniać w kategoriach pisma sygnalizującego/informującego organ administracji o istotnych dla sprawy okolicznościach, które miały miejsce nie tylko w dacie wydawania decyzji przyznającej dopłaty, ale także w chwili składania wniosku o ich przyznanie, a o których organ nie wiedział. Przepisy k.p.a. nie regulują sposobu, w jaki organ może powziąć informacje o nowych okolicznościach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 tego aktu. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby w związku z treścią wskazanego wcześniej pisma organ wznowił postępowanie, żeby zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przeprowadzić następnie postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Ponadto z art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika także, iż jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane z powierzchniami upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Z powyższym koresponduje treść art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009. Przepis ten definiuje pojęcie "rolnika" w ten sposób, że oznacza ono m.in. osobę fizyczną, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Istotną zatem kwestią jest ocena, czy skarżący był rolnikiem w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów, to jest czy był posiadaczem gospodarstwa rolnego, w związku z władaniem, którym przyznano płatność. Stosownie do art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Jako stan faktyczny posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz , t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; E. Skowrońska-Bocian [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681). Jednak dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować (por. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r. II GSK 227/07 LEX nr 471100) Jak bowiem wynika z regulacji unijnych i krajowych, istota płatności obszarowych wyraża się w udzielaniu pomocy tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Stosowanie cywilistycznego pojęcia posiadania musi uwzględniać istotę regulacji prawnych w dziedzinie płatności rolnych, których podstawowym celem jest wspieranie podmiotów prowadzących rzeczywiście działalność rolniczą, a nie wspieranie posiadaczy gruntów rolnych, niezależnie od tego, czy grunty te wykorzystują rolniczo. Dodatkowo należy wskazać, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście. W zależności od możliwości władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to by rolnik posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Co więcej, tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru jedynie sporadycznego. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakie nasiona wysiać, jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych. itp. Linia orzecznicza, w której wyrażano takie stanowisko jest obszerna, tylko tytułem przykładu można wskazać wyroki NSA z 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07; z 7 marca 2012 r., II GSK 87/11; z 16 maja 2012 r., II GSK 537/11; z 13 czerwca 2012 r., II GSK 734/11; z 18 lipca 2012 r., II GSK 932/11 dostępne w CBOSA). Z ustalonych prawidłowo w sprawie okoliczności faktycznych wynika, że skarżący nie prowadził indywidulanej działalności rolniczej. Był jedynie formalnym posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności. Skarżący zamieszkiwał w znacznym oddaleniu od zgłoszonych do płatności gruntów. Podobnie jak inni pracownicy Z. b. wynajął część nieruchomości należących do jego pracodawcy. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika by strona decydowała o sposobie prowadzonej na gruntach zgłoszonych do płatności uprawy, aby dokonywała jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że zlecał prowadzenie tych prac w swoim imieniu innym osobom. Nie wykazała ponoszenia jakichkolwiek nakładów z tego tytułu. Strona nie posiadała żadnych maszyn ani doświadczenia związanego z pracą w gospodarstwie. Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających, że decydował o terminie i sposobie koszenia łąk, nie posiadał zaplecza mechanicznego koniecznego do uprawy gruntów rolnych, nie ponosił kosztów związanych z obsługą maszyn i urządzeń Strona nie przedstawiła dowodów, że płaciła podatek rolny. Dokumentacja dotycząca płatności była przygotowywana przez P. S. wskazanego przez Z. B.. W aktach sprawy brak także dowodów wskazujących, że rzekomo prowadzona przez stronę działalność rolnicza przynosiła skarżącemu jakiekolwiek dochody. Skarżący utrzymuje, że był zobowiązany do zapłaty czynszu dzierżawnego, jednak nie uzyskiwał żadnego dochodu z gospodarstwa bowiem siano z niego pozyskiwane stanowiło wynagrodzenie dla osoby faktycznie wykonującej prace w tym gospodarstwie. Jedynym dochodem strony była kwota dotacji. Także mechanizm pozyskiwania środków z Agencji opisany przez skarżącego w jego zeznaniach złożonych 11 września 2019 roku wskazuje, że celem działalności strony było pozyskanie środków finansowych z tytułu płatności rolnych nie zaś prowadzenie gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał, że pieniądze z dopłat trafiały na rachunek bankowy założony tylko na potrzeby otrzymywania dotacji w A Banku w O. Wpływ środków na rachunek sprawdzał podjeżdżając wraz z innymi dzierżawcami do bankomatów. Po otrzymaniu dotacji skarżący dzwonił do szefa Z. B. informując, że ma dla niego pieniądze za dzierżawę, które przekazywał mu do rąk własnych na terenie zakładu pracy. W związku z powyższym sąd podziela ustalenia organów co do tego, że skarżący nie był rolnikiem ani posiadaczem gospodarstwa rolnego, a jedynie wystąpił o dopłaty w celu uzyskania premii z tytułu pracy na rzecz Z. B. właściciela wydzierżawionych gruntów. Okoliczność tę w swoich zeznaniach złożonych w postępowaniu karnym potwierdził sam skarżący wskazując, że wystąpienie z wnioskiem o dopłaty zaproponował jemu i innym pracownikom swojej firmy Z. B.. Uzyskana z tytułu otrzymanych dopłat kwota po potraceniu wynagrodzenia za dzierżawę gruntów stanowiła premię za pracę na rzecz Z. B. i została wykorzystana na budowę domu przez skarżącego, a zatem sprzecznie z celami programu wsparcia dla rolnictwa. Tym samym całkowicie chybione są zarzuty skargi naruszenia w kontrolowanej sprawie wspomnianych wcześniej przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 oraz art. 336 Kodeksu cywilnego. Pozbawione podstaw są również zarzuty naruszenia w sprawie art. 19a rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2013 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. W kontekście powyższego przepisu, jak twierdzi skarżący, w przypadku odmowy płatności bezpośredniej przysługuje kara administracyjna za nieprawidłowe wyliczenie powierzchni gruntów, podczas gdy w przypadku stwierdzenia przez organ, że rolnikowi nie przysługuje płatność, wniosek o przyznanie płatności powinien zostać oddalony. Zdaniem sądu, w świetle powyższych rozważań oraz prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy administracji, bezsporną okolicznością jest zawyżenie przez skarżącego obszaru deklaracji obszaru o 100%. Skoro bowiem skarżący nie był posiadaczem działek, do których miałyby się odnosić płatności, o które wnioskował, to całość ich powierzchni została zadeklarowana w sposób nieprawidłowy. Z tego powodu rzekomo naruszony przepis art. 19a rozporządzenia nr 640/2014 zastosowano adekwatnie do stanu, jaki w sprawie ustalono, rzetelnie objaśniając metodykę wszelkich wyliczeń. Bezdyskusyjne jest przy tym, że w sprawie nie tylko nie było podstaw do przyznania wnioskowanych przez skarżącego płatności, ale również okoliczności, w których wniosek o nie został złożony i rozpatrzony dobitnie świadczą o obowiązku zastosowania przez organ przepisów sankcyjnych dotyczących nałożenia kary administracyjnej w przypadku zawyżenia zadeklarowanego we wniosku obszaru. Należy mieć bowiem na względzie, że rozporządzenie nr 640/2014 w art. 15 reguluje w sposób jednoznaczny wyjątki o stosowania kar administracyjnych, przewidując w ust. 1 tego przepisu, że kar administracyjnych nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Jednocześnie, w myśl ust. 2 ww. przepisu, podane przez beneficjenta informacje, o których mowa w ust. 1, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie podlega dyskusji, że skarżący żadnego z wymienionych wyżej wyjątków nie spełnia. Fakt zawyżenia powierzchni gruntów, zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności, nie został bowiem ujawniony w odpowiednim czasie przez samego skarżącego, lecz wyszedł na jaw na skutek informacji, które stały się podstawą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją przyznającą taką płatność. W tej sytuacji, wobec spełnienia pozytywnej przesłanki nałożenia sankcji administracyjnej, tj. zawyżenia deklaracji obszaru (art. 19a rozporządzenia 640/2014), przy niewystąpieniu przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 15 ww. rozporządzenia, nie doszło do naruszenia wskazanych skargą przepisów tego aktu normatywnego, a zatem zarzuty te są bezpodstawne. W ocenie sądu, organy nie naruszyły przepisów art. 7 i 77 i 80 k.p.a., których stosowanie w sprawie niniejszej oceniać należy z uwzględnieniem obowiązujących w postępowaniu o płatności reguł rozkładu ciężaru dowodu i przejawów aktywności procesowej strony, na której ciąży obowiązek wykazania okoliczności z których wywodzi skutki prawne. Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Dodać przy tym należy, że w k.p.a. nie ma przepisu prawa, który wyrażałby generalną zasadę niedopuszczalności wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodu z zeznań strony, które złożyła ona w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu karnym (zob. wyrok NSA z 28 września 2010 r., sygn. akt II GSK 798/09 – dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność, że organy posłużyły się dowodami z postępowania karnego i odstąpiły od samodzielnego przesłuchania wnioskodawcy, nie stanowi o naruszeniu zasady bezpośredniości, co zdaje się sugerować skarga, stając na stanowisku, bez powołania ku temu podstawy prawnej, że organ pierwszej instancji miał także obowiązek z urzędu przesłuchać skarżącego w charakterze strony. Wbrew wywodom skargi taki obowiązek na organach nie ciążył. Sąd zasadniczo nie podziela także tezy, że wspomniany wcześniej art. 3 ust. 3 ustawy nie mógł mieć w niniejszym przypadku zastosowania, bowiem w postępowaniu wznowieniowym ciężar dowodu spoczywa na organie administracji. Niewątpliwym jest, że na organie administracji spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, że w sprawie ziściły się przesłanki wznowienia postępowania, jednakże w następstwie wznowienia prowadzone jest postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko wówczas możliwe jest przeprowadzenie prawidłowego procesu subsumcji normy prawnej pod taki stan. Mimo więc tego, że mamy do czynienia z działaniem organu w trybie nadzwyczajnym, to trzeba pamiętać, że dotyczy ono kontroli decyzji zapadłej w postępowaniu cechującym się określonymi regułami, dlatego nie ma powodu i stosownych podstaw, aby te reguły ignorować, czy je negować. Tym samym, na organie prowadzącym postępowanie w niniejszej sprawie ciążył obowiązek prowadzenia tego postępowania z dochowaniem zasady praworządności. Organ uznając zatem, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postepowania w sprawie przyznanych stronie płatności, miał obowiązek wykazania tych okoliczności. Skarżącego obciążał zaś ciężar dowodu w zakresie spełnienia warunków do nabycia wnioskowanych dopłat. Przy takim rozkładzie ciężaru dowodu organ, obligowany przy tym ustawowo do stania na straży praworządności, był uprawniony do stosowania art. 75 k.p.a. nakazującego dopuszczenie jako dowodu w sprawie wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a., wyrażającym zasadę swobodnej oceny dowodów. Z przywołanych przepisów, a w szczególności z art. 75 k.p.a. wynika zatem, że dowodem w postępowaniu dotyczącym płatności mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11 LEX nr 1113237). Z tego też powodu organ prowadzący postępowanie administracyjne mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu np. karnym. Tak też zresztą uczynił organ, odwołując się w swoich ustaleniach do treści protokołu z przesłuchania skarżącego w charakterze świadka, jakie odbyło się w 11 września 2019 r. Dezawuowanie wagi tego dowodu w skardze, jak również w toku rozprawy przed tutejszym sądem nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Skarżący złożył bowiem zeznania świadomy odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajanie prawdy, co poświadczył własnoręcznym podpisem. Jednocześnie z treści ww. protokołu, który w ocenie sądu zawiera niebudzące wątpliwości interpretacyjnych oświadczenia skarżącego wynika, że przystał on na ofertę swojego pracodawcy Z. B. dzierżawy gruntów w zamian za część środków otrzymanych z tytułu dopłat, które miały stanowić dla skarżącego premię za dotychczasową współpracę oraz lata przepracowane w firmie Z. B.. Skarżący jednoznacznie wskazał, że całość uzyskanej premii przeznaczył na budowę mieszkania, oraz że nie zdawał sobie sprawy i nie zadawał pytań, czy dzierżawa gruntów przez Z. B., bez zgody jego małżonki, jest prawidłowa. Okoliczności te jednoznacznie obciążają skarżącego, skoro zgodnie z powołanym wcześniej art. 3 ust. 3 ustawy, to właśnie na nim ciążył obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Inaczej rzecz ujmując, składając wniosek o przyznanie płatności, skarżący był zobligowany zbadać wszystkie okoliczności, na które we wniosku się powołał, związane ze spełnieniem warunków do ich ewentualnego przyznania. Skoro skarżący tego zaniechał, to musiał liczyć się z tym, że ujawnienie nieprawidłowości w tym zakresie może pociągnąć za sobą konsekwencje skutkujące odebraniem prawa do przyznanych wcześniej płatności, a także nałożeniem stosownych sankcji. Odpowiedzialność z tego tytułu ma charakter obiektywny, a więc nie wyłącza jej brak świadomości skarżącego, czy też przekonanie, że w sprawie wszystko jest w porządku, bowiem takie zapewnienie uzyskał od swojego pracodawcy, który wystąpił z ofertą dzierżawy gruntów. Wskazać należy, iż podstawą do przyznania płatności bezpośrednich decyzją z [...] był wniosek strony z 31 maja 2017 r., w którym skarżący zadeklarował prowadzenie działalności rolniczej na wskazanych w nim działkach, położonych na gruntach stanowiących wymienione w nim działki ewidencyjne. Wniosek złożony został na urzędowym formularzu wg wzoru ustalonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinien spełniać formularz wniosku umieszczany na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 roku, poz. 353 ze zm.). Prócz wskazania gruntów do naliczenia dopłat skarżący zawarł w nim oświadczenia i zobowiązania. W szczególności oświadczył, że znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 233 § 1 i § 6 oraz art. 297 § 1 kk oraz, że znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Tym samym przez fakt złożenia wniosku skarżący potwierdził, iż jest posiadaczem gruntów w nim wskazanych. Nie może budzić wątpliwości, w świetle regulacji prawnych dotyczących płatności bezpośrednich, zawartych we wskazanych powyżej przepisach, iż wniosek taki jest zasadniczym dokumentem stanowiącym podstawę przyznania wnioskowanych płatności. W postępowaniu o ich przyznanie nie jest wymagane wykazanie dowodami faktu bycia posiadaczem i prowadzenia działalności rolniczej na posiadanych gruntach. W szczególności nie jest wymagane wykazanie się formalnym tytułem prawnym do gruntu, co oznacza, iż w sytuacji gdy w wyniku kontroli " krzyżowej" organ ustali, iż nie zaistniała sytuacja zadeklarowania do dopłat tych samych gruntów przez różne podmioty, to ogranicza kontrolę administracyjną wniosku do poprawności i zupełności jego wypełnienia. Wystarczające zatem dla przyznania dopłat są oświadczenia zawarte we wniosku podmiotu ubiegającego się o dopłatę bezpośrednią (analogicznie jak w § 2 art. 75 k.p.a.). Samo istnienie formalnego tytułu prawnego do władania gruntem (np. pisemna umowa dzierżawy) nie stanowi podstawy do przyznania dopłat bezpośrednich. Prawnym wymogiem jest prowadzenie na nim działalności rolniczej przez jego rzeczywistego posiadacza, czego w kontrolowanej sprawie skarżący nie wykazał. W tych warunkach możliwe jest zatem, iż organ w toku postępowania zwykłego, mógł nie posiadać pełni wiedzy co do wszystkich okoliczności sprawy, skoro strona nie ujawniła wszystkich istotnych dla jej rozpatrzenia informacji, a jednocześnie brak było w chwili orzekania podstaw do kwestionowania treści wniosku strony oraz przedłożonej przez nią dokumentacji. W tej sytuacji ujawnienie nowych okoliczności faktycznych wskazujących, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na zadeklarowanych do płatności gruntach, mających wpływ na ocenę stanu faktycznego i sposób rozstrzygnięcia, może być kwalifikowane jako nowa okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie sądu organy należycie wykazały wystąpienie przesłanek wznowienia postępowania i prawidłowo w oparciu o całokształt materiału dowodowego ustaliły, że skarżący nie posiadał gospodarstwa rolnego i nie prowadził działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach, skarżący zaś nie przedstawił materiału dowodowego pozwalającego na przyjęcie tezy przeciwnej. Aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może sprowadzać się przede wszystkim do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK1402/19). Materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. W sposób niezbity wynikało z niego, że umowa dzierżawy pomiędzy skarżącym a Z. B. została zawarta dla pozoru w celu uzyskania dopłat w wyższej wysokości z pominięciem zasady degresywności pomocy dla rolników. Przy czym z uwagi na brak akceptacji dla jej zawarcia ze strony małżonki wydzierżawiającego umowa ta była co najmniej bezskuteczna i nie mogła stanowić podstawy do zwrócenia się z wnioskiem o uzyskanie dopłat. Umowa ta nie mogła więc dowodzić zasadniczej kwestii, iż skarżący jest posiadaczem gruntów, na które dopłaty można by w ogóle przyznać. Podkreślić też należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, pierwotnie w stosunku do strony nie toczyło się żadne postępowanie w zakresie przyznanych dopłat rolniczych, a organ działał w zaufaniu do informacji wskazanych przez stronę w złożonych wnioskach, co wynika ze specyfiki tych postępowań. W świetle przedstawionych rozważań sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony należycie, tj. zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, pozwalając organowi odwoławczemu na utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Tym samym zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w rzeczywistości, a działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się innych uchybień prawa, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. a.l.