II GZ 258/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G.Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 476/24 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu w sprawie ze skargi G.Sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 3 września 2024 r., nr SKO 4300.19.2024 w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r., (sygn. akt III SA/wr 476/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę G.Sp. z o.o. we W. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 3 września 2024 r. nr SKO 4300.19.2024 w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej 2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w związku z wniesioną skargą Skarżąca wezwana została do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS pełny lub aktualny na dzień wniesienia skargi) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Wezwanie to zostało doręczone stronie w dniu 2 stycznia 2025 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik Skarżącej przedłożył pełnomocnictwo prokurenta spółki (prokura samoistna) z 7 stycznia 2025 r. udzielone pełnomocnikowi do prowadzenia spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, pełnomocnictwo Prezesa Spółki udzielone pełnomocnikowi do prowadzenia w imieniu spółki spraw sądowych i administracyjnych oraz wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego zawierający informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców według stanu na dzień 8 stycznia 2025 r., a nie na dzień złożenia skargi, tj. na 3 grudnia 2024 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że Skarżąca nie usunęła, pomimo wezwania, braku formalnego skargi polegającego na wykazaniu prawa do jej reprezentacji w dacie wniesienia skargi. Wymogów powyższych nie spełnia bowiem wydruk z KRS zawierający informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców na dzień 8 stycznia 2025 r., gdyż skarga wpłynęła do SKO w dniu 3 grudnia 2024 r. Taki wymóg spełniałby pełny odpis z KRS. W oparciu o ten dokument Sąd ustaliłby kto na dzień wniesienia skargi uprawniony był do reprezentowania Skarżącej spółki. W takim stanie sprawy Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę . 3. Na powyższe orzeczenie Strona wniosła zażalenie postulując uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucając: -naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na uznaniu, że odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego nie wykazuje pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki z o.o. tj. naruszenie art. 29 p.p.s.a.; - naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na odrzuceniu skargi, wobec braku przedłożenia przez pełnomocnika odpisu z KRS, co było nieprawidłowe mając na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 1500 tj. z poźn. zm.: dalej: UKRS) przewidują domniemanie znajomości wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym i Monitorze Sądowym i Gospodarczym tj. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust 1 UKRS i art. 16 UKRS Z ostrożności procesowej zarzuciła także: - naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na odrzuceniu skargi, bez wezwania Skarżącej do osobistego jej podpisania, po bezskutecznym wezwaniu pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi, co uniemożliwiło Skarżącej należytą obronę jej praw, tj. naruszenie przepisów art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Podnosząc ten zarzut Strona wiosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu celem dalszego jej prowadzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do spółek polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Powyższego stanowiska nie zmienia wskazana w art. 15 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1683 ze zm., dalej: ustawa o KRS) zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację. Obowiązek wykazania umocowania spoczywa na Skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym (zob.: postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Oceny tej nie podważa okoliczność, że zgodnie z zasadą jawności rejestru, wyrażoną w art. 8 ustawy o KRS, WSA ma możliwość zapoznania się ze sposobem reprezentacji strony przez ogólnodostępny rejestr KRS. WSA może korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która – pomimo wezwania – nie przedstawiła stosownych dokumentów. Nie bez znaczenia dla wskazanego podejścia jest to, że zgromadzony w aktach sprawy administracyjnej materiał zostaje zwrócony organowi administracji po zakończeniu postępowania sądowego, a więc również ta okoliczność przemawia za koniecznością załączenia odrębnego dokumentu wykazującego umocowanie do każdej sprawy sądowoadministracyjnej. Do wykazania, że osoby działające jako organ osoby prawnej są uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, nie jest konieczne, aby aktualny bądź zupełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego był sporządzony według stanu na dzień wystawienia dokumentu pełnomocnictwa procesowego. Wymaganie, aby odpis z rejestru był aktualny w chwili sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa, można traktować jako sytuację idealną, ale nie można jej - ze względu na potrzeby obrotu prawnego - uznać za konieczną. Istotnym jest bowiem, aby umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony istniało w dniu dokonywania tej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GZ 113/20). 5. W tej sprawie pismem Sąd I instancji z dnia 30 grudnia 2024 r., wezwano Spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby składającej skargę do reprezentowania Strony na dzień jej złożenia – wydanego przez Centralną Informację KRS – pełnego odpisu z KRS. Z treści wezwania wynikało jakich dokumentów, potwierdzających uprawnienie do reprezentowania spółki, oczekiwał Sąd I instancji. W wykonaniu tego wezwania Skarżąca złożyła w terminie pełnomocnictwo oraz odpis aktualny z KRS przedstawiający stan z rejestru na dzień 8 stycznia 2025 r. czyli dzień udzielenia pełnomocnictwa. Przedłożone na wezwanie Sądu pełnomocnictwo oraz odpis z KRS datowane są na dzień 8 stycznia 2025 r., a więc nie był to dzień zbieżny z datą podpisania skargi dlatego też słusznie Sąd I instancji uznał, że Skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi polegającego na wykazaniu prawa do jej reprezentacji. Złożony przez Skarżącą odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców budził wątpliwość co do tego, czy widniejący w nim P. C. był uprawniony do reprezentowania Spółki na dzień złożenia skargi tj. na 3 grudnia 2024 r. tym bardziej, że ze złożonego aktualnego rejestru KRS odczytać można było datę dokonania ostatniego wpisu - 2 grudnia 2024 r. W konsekwencji Sąd I instancji nie był w stanie zweryfikować czy na dzień wniesienia skargi P. C. był osobą umocowaną do samodzielnej reprezentacji Spółki . 5. Na marginesie należy jedynie dodać, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpis Skarżącej spółki z KRS aktualny na dzień 11 lipca 2024 r., z którego wynika, że prezesem zarządu oraz wspólnikiem jednoosobowo jest P. M. K. (data dokonania ostatniego wpisu to 18 lipca 2022 r.) Już z tego tylko dokumentu wynikały wątpliwości co do prawidłowej reprezentacji spółki. Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia tej sprawy, było ustalenie, czy spółka uzupełniła braki formalne skargi przez złożenie pełnomocnictwa i odpisu z rejestru KRS, z którego wynika umocowanie do działania członka zarządu w imieniu spółki. W ocenie NSA, dołączony przez Skarżącą dokument znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdza umocowania do reprezentacji spółki przez osobę, która podpisała skargę do WSA. 6. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, zgodnie z którym nieuzupełnienie braku formalnego skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa i dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania obliguje sąd do odrzucenia skargi. W ocenie Sądu stanowisko to wynika z wykładni językowej art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dołączenie pełnomocnictwa lub jego odpisu i dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji Skarżącej jest wymogiem formalnym pisma strony wnoszonego przez pełnomocnika, który w "danej sprawie" nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy odczytywać łącznie z art. 49 p.p.s.a. przewidującym wezwanie do uzupełnienia braku formalnego. Co za tym idzie, skarga podlega odrzuceniu tylko w razie nieuzupełnienia braków formalnych istotnych, a więc takich, w przypadku których pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu. Jednak zdaniem NSA nieprzedłożenie pełnomocnictwa i dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji Skarżącej nie pozwala na nadanie skardze prawidłowego biegu. Wynik wykładni językowej art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest zbieżny z wynikiem wykładni funkcjonalnej i systemowej. Skoro strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia wezwana do usunięcia braku jest strona i strona ponosi konsekwencje nieprawidłowej reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku. W świetle wskazanych wyżej okoliczności niezrozumiałe jest stanowisko pełnomocnika Skarżącej, że Sąd I instancji powinien wezwać samą Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, który wskazał w skardze, że zastępuje Skarżącą, to Sąd I instancji, w świetle art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. prawidłowo wezwał pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa i nie był zobowiązany, z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania samej Skarżącej do podpisania środka zaskarżenia. Wezwanie Skarżącej do podpisania skargi osobiście prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. W przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (zob. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OZ 403/22 oraz postanowienia z 23 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 367/17 i z 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OZ 422/21). W konkluzji stwierdzić trzeba, że prawidłowo Sąd I instancji skierował wezwanie do pełnomocnika o uzupełnienie braku w postaci nadesłania oryginału bądź uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa oraz do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania i po bezskutecznym upływie terminu do prawidłowego wykonania wezwania, odrzucił skargę, nie wzywając uprzednio strony do podpisania skargi (por. orzeczenia NSA: z 25 października 2010 r., sygn. akt I FSK 916/10; z 13 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 628/11; z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 138/14; z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 426/14; 22 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 490/14; z 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2009/14; z 17 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1505/14; z 17 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1509/14; z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 825/15; z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 553/16; z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2110/16; z 23 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 205/17; z 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 233/17; z 9 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 103/18; z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OZ 128/22, 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FZ 89/21) 7. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych złożonego środka zaskarżenia zostało sformułowane w sposób prawidłowy oraz zawierało właściwe pouczenie o skutkach jego niewykonania. W przedmiotowej sprawie Skarżąca reprezentowana była przez pełnomocnika profesjonalnego w osobie adwokata i to do niego skierowane zostało wezwanie do uzupełnienia braków skargi. Wzorzec staranności zawodowej pełnomocnika zawodowo trudniącego się świadczeniem pomocy prawnej obejmuje jego profesjonalizm w sprawach, których prowadzenia się podejmuje. Z profesjonalizmem zaś należy z pewnością łączyć posiadanie przez zawodowego pełnomocnika wiedzy odnośnie treści przedkładanego pełnomocnictwa. 8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzczenia.nsa.gov.pl