I SA/Gl 693/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-08-31
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Przemysław Dumana, Paweł Kornacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy infrastruktura kolejowa, należąca do podmiotu będącego jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem kolejowym, może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli została ona wydzierżawiona innemu podmiotowi, który przejął funkcję zarządcy?Ratio decidendi
Infrastruktura kolejowa, w tym budowle i zajęte pod nie grunty, jest zwolniona z podatku od nieruchomości, jeśli jest wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Kluczowe jest rozdzielenie funkcji zarządcy infrastruktury od funkcji przewoźnika. Jeśli właściciel, będący jednocześnie przewoźnikiem, wydzierżawił infrastrukturę innemu podmiotowi, który przejął rolę zarządcy, warunek wyłączności wykorzystania na potrzeby publicznego transportu kolejowego jest spełniony, nawet jeśli infrastruktura była odpłatnie dzierżawiona lub właściciel sam przewoził własne towary.Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r., wyłączając z opodatkowania budowle kolejowe i grunty pod nimi, powołując się na zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ infrastruktura była dzierżawiona za odpłatnością, wykorzystywana do przewozu własnych towarów przez właściciela oraz nie była udostępniana wszystkim przewoźnikom na równych prawach. Spółka zaskarżyła decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach początkowo oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błędną wykładnię i zastosowanie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Paweł Kornacki, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 5117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.(dalej "Kolegium" lub "SKO") działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm. - dalej O.p.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia A S.A. w Z. (dalej Spółka lub podatnik) wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 28 października 2008 r. r. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. wraz z korektą deklaracji podatkowej. Strona wyłączyła z opodatkowania budowle oraz usytuowane pod nimi grunty w oparciu o treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84, ze zm. - dalej u.p.o.l.). Prezydent Miasta P. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2004 r., a następnie w dniu [...]2011 r. wydał decyzję, mocą której określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...]zł.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy na wstępie przytoczył art. 7 ust.1 pkt 1 u.p.o.l w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., w myśl którego z podatku od nieruchomości zwolnione były budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Zgodnie z powołanym przepisem ustawa uzależniała nabycie prawa do zwolnienia podatkowego od łącznego spełnienia następujących przesłanek:
1. zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli stanowiących całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służących do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiających dokonywanie przewozów osób lub rzeczy,
2. zwolnienie dotyczyło wyżej określonych budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystywania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego",
3.wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny,
4. grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia.
W kontekście przytoczonej regulacji organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie skarżąca Spółka składając korektę deklaracji podatkowej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty bezpodstawnie przyjęła, że infrastruktura kolejowa, której dotyczy korekta deklaracji, spełnia wymogi określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W toku postępowania ustalono bowiem, że skarżąca nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Skarżąca jako właścicielka infrastruktury kolejowej pełniła wyłącznie funkcję przewoźnika kolejowego, nie była natomiast jej zarządcą. Funkcję zarządcy pełnił inny podmiot gospodarczy, tj. B1 sp. z o.o. (wcześniej B sp. z o.o.), któremu Spółka umową z dnia 6 listopada 2003 r. oddała za odpłatnością teren i infrastrukturę kolejową w dzierżawę. Zgodnie z § 4 umowy strony ustaliły czynsz dzierżawny z tytułu korzystania z dzierżawionych środków trwałych w wysokości [...] zł plus VAT. Infrastruktura kolejowa była więc przez Spółkę wykorzystywana do innych celów gospodarczych niż transport publiczny, polegających na dzierżawie za odpłatnością, a ten rodzaj działalności nie może zostać uznany za świadczenie szeroko rozumianych usług w publicznym transporcie kolejowym. Poza tym infrastruktura kolejowa nie była udostępniana na równych prawach wszystkim zainteresowanym przewoźnikom, gdyż niektórzy z nich korzystali z niej na preferencyjnych warunkach. Ponadto Spółka wykorzystywała infrastrukturę kolejową do przewożenia własnych towarów, tj. wydobywanego przez siebie, a następnie oferowanego do sprzedaży piasku. Zatem strona skarżąca korzystała z własnych linii kolejowych na innych warunkach niż pozostali przewoźnicy, co oznacza, że przesłanka "wyłączności" wykorzystywania budowli kolejowych na potrzeby publicznego transportu kolejowego nie była spełniona.
W skardze na decyzję odwoławczą skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Spółki zarzucił:
- naruszenie art. 21 § 3 O.p. poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2004,
- naruszenie art. 75 § 4 O.p. poprzez jego niezastosowanie,
- naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka "wyłączności", gdyż zdaniem organu infrastruktura kolejowa nie była udostępniana na równych prawach - warunki umów zawieranych przez zarządcę były zróżnicowane,
- naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. poprzez uznanie, iż nie można mówić o "publicznym transporcie kolejowym" oraz o spełnieniu przesłanki "wyłączności", gdy infrastruktura kolejowa jest wykorzystywana także przez właściciela do przewozu własnych towarów,
- naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka "wyłączności", gdyż zdaniem organu infrastruktura kolejowa była wykorzystywana do realizacji innych niż transport kolejowy celów gospodarczych polegających na jej wydzierżawianiu za odpłatnością;
Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu obszernej skargi opisano na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania akcentując, że strona skarżąca wystąpiła do organu I instancji o stwierdzenie nadpłaty (w kwocie [...]zł), gdyż uiszczono podatek od infrastruktury kolejowej objętej zwolnieniem przewidzianym w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Zdaniem strony przewóz towarów (piasku, żwiru), mieszczący się w jej zakresie działalności gospodarczej realizowany był na rzecz różnych podmiotów. Towar był transportowany przez uprawnionych przewoźników, w tym przez podatniczkę, na wskazane przez nich miejsce. Koszt transportu piasku pokrywał jego odbiorca. Skarżąca podkreśliła, że piasek objęty przewozem nie był własny, lecz sprzedany i przewożony odpłatnie do jej kontrahentów oraz że usługi przewozowe uprzednio sprzedanego piasku były przewozami realizowanymi przez nią jako uprawnionego przewoźnika, korzystającego z infrastruktury stanowiącej przedmiot postępowania na zasadach na jakich była ona udostępniana także innym koncesjonowanym przewoźnikom.
Spółka podniosła nadto, że od dnia 1 października 2003r. funkcję zarządcy infrastruktury kolejowej należącej do niej pełniła B1 sp. z o.o., którą utworzono w ramach restrukturyzacji, w celu zrealizowania ustawowo nałożonego obowiązku rozdziału funkcji przewozowych od funkcji związanych z zarządem infrastrukturą (art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym – Dz. U. Nr 86, poz. 789, ze zm., dalej "u.t.k.").
Podsumowując wywody skargi jej autor stanął na stanowisku, że znajdujące się w posiadaniu skarżącej budowle kolejowe oraz zajęte pod nie grunty, o których mowa we wniosku o stwierdzenie nadpłaty były zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., a odmowa stwierdzenia i zwrotu nadpłaty wynikającej z tego stanu rzeczy narusza art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało w całości dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo powołało się na wyroki NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2231/10 oraz II FSK 2150/10, w których stwierdzono m.in., że nie jest jednak możliwe korzystanie ze zwolnienia w sytuacji, gdy podatnik, będący jednocześnie przewoźnikiem wykonuje również transport na własne potrzeby i dodatkowo realizując własny cel gospodarczy wydzierżawia przedmiotowe budowle kolejowe.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 795/12 WSA w Gliwicach oddalił skargę. Sąd zaaprobował twierdzenie organów podatkowych, że infrastruktura wydzierżawiona, a więc stanowiąca źródło otrzymywanego przez skarżącą czynszu nie była wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego i to niezależnie od tego czy dzierżawa budowli kolejowych była przedmiotem działalności skarżącej czy też nie. Nie jest bowiem tak, że realizacja przesłanek omawianego zwolnienia podatkowego wymaga bezwzględnie wydzierżawienia infrastruktury, bez czego art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie mógłby być nigdy zastosowany. Zdaniem Sądu bezsporne okazało się, że skarżąca Spółka przewoziła wydobywane przez siebie kruszywa po własnych liniach kolejowych położonych w obrębie gminy P. i sprzedawała je na rzecz różnych podmiotów. Sąd podkreślił, że zawarte w skardze twierdzenie, iż piasek był nabywany przez kontrahentów w miejscu wydobycia, a następnie nabywcy (właściciele towaru) zlecali skarżącej jego przetransportowanie do konkretnych miejsc nie zostało poparte żadnym dowodem. W tym stanie rzeczy Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż przedmiotowa infrastruktura wykorzystywana była przez jej właściciela do przewozów rzeczy także dla jego potrzeb wewnątrzzakładowych. Natomiast tego rodzaju transport o charakterze wewnątrzzakładowym, związany z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżącej obejmującej wydobywanie i sprzedaż piasku nie może być uznany za realizację potrzeb publicznego transportu. Reasumując Sąd wyraził pogląd, że analizowanym w sprawie zwolnieniem podatkowym nie można objąć infrastruktury kolejowej, której wykorzystywanie na potrzeby publicznego transportu kolejowego nie było "wyłączne" a zatem przedmiotowa infrastruktura nie spełniała kryteriów określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.. W tym stanie rzeczy kwestia zróżnicowania warunków umów, w oparciu o które zarządca infrastruktury udostępnił ją skarżącej oraz innym licencjonowanym przewoźnikom miała - w opinii Sądu - znaczenie drugorzędne.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącej Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1632/13 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2013r., sygn. akt I SA/Gl 795/12 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. NSA stwierdził naruszenie prawa materialnego a to art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji także niewłaściwe zastosowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej p.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie niniejszych rozważań należy podkreślić, że Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wykładni prawa przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1632/13. Stosownie bowiem do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 207/04, wyrok NSA z dnia 9 września 2011, sygn. akt I FSK 1123/11). Użyte w tym przepisie pojęcie "wykładnia prawa" rozumieć należy wąsko, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też oceniać prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Warto nadmienić, iż w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 NSA stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (tak też NSA w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1702/11).
Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od wykładni dokonanej w danej sprawie przez NSA jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ zasadniczej zmianie lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw., Warszawa 2005, str. 577).
Wobec niezaistnienia wskazanych powyżej przesłanek odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1632/13 dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji uwzględniać muszą wykładnię prawa przyjętą przez NSA.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny podzielił linię orzeczniczą prezentowaną w sprawach dotyczących tej samej spółki, zakończonych m.in. wyrokami z dnia 16 maja 2013 r., II FSK 1573/11, II FSK 1574/11, II FSK 1575/11, II FSK 1833/11, II FSK 1847/11, II FSK 2819/11 oraz z dnia 23 stycznia 2014 r., II FSK 463/12, II FSK 726/12, II FSK 948/12 i wykorzystał argumentację zawartą w tych orzeczeniach. Na tle stanu prawnego obowiązującego do roku 2006 sprowadza się ona do uznania, że o wykorzystywaniu budowli i zajętych pod nie gruntów wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego przesądza udostępnianie ich przez zarządcę wszystkim potencjalnym użytkownikom, będącym licencjonowanymi przewoźnikami. Ze względu na przedmiotowy charakter zwolnienia podatkowego, określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (a przed rokiem 2003 – w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.), nie ma przy tym znaczenia, kto jest właścicielem (wieczystym użytkownikiem) tych budowli i gruntów. Są one zatem objęte zwolnieniem także wtedy, gdy ich właścicielem (wieczystym użytkownikiem) jest podmiot będący jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem - wszakże pod warunkiem, że nie jest jednocześnie ich zarządcą. Jeżeli jednak łączy on te funkcje, infrastruktura kolejowa nie jest już wyłącznie wykorzystywana na potrzeby publicznego transportu kolejowego, co niweczy możliwość objęcia jej omawianym zwolnieniem podatkowym. Temu skutkowi, zdaniem NSA, nie zapobiega możliwe w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy o transporcie kolejowym z 1997 r. organizacyjne wyodrębnienie funkcji zarządzania liniami kolejowymi przez utworzenie odrębnej jednostki organizacyjnej w ramach tego samego podmiotu gospodarczego, gdyż nie zapobiega to potencjalnie nierównoprawnemu traktowaniu konkurujących ze sobą przewoźników, niwecząc cechę wyłączności wykorzystywania infrastruktury na cele publicznego transportu kolejowego.
W komentowanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie zaakceptował poglądu, że odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej świadczy o jej wykorzystaniu w działalności gospodarczej innego rodzaju, niż publiczny transport kolejowy. Niezależnie jednak od tego sąd kasacyjny podkreślił, że treść cywilnoprawnej umowy, której przedmiotem jest infrastruktura kolejowa, jest obojętna dla oceny spełnienia kryteriów zwolnienia podatkowego o charakterze przedmiotowym, które odnoszą się wyłącznie do sposobu wykorzystywania tej infrastruktury, a nie charakteru związanych z nią praw rzeczowych i obligacyjnych.
Formułując zalecenia dla sądu I instancji NSA wskazał, iż rozstrzygając sprawę ponownie sąd ten uwzględni ocenę prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, której sednem jest uznanie, że o wykorzystywaniu budowli i zajętych pod nie gruntów wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego przesądza udostępnianie ich przez zarządcę wszystkim potencjalnym użytkownikom, będącym licencjonowanymi przewoźnikami, przy czym nie ma znaczenia, kto jest właścicielem (wieczystym użytkownikiem) tych budowli i gruntów. Są one zatem objęte zwolnieniem także wtedy, gdy ich właścicielem (wieczystym użytkownikiem) jest podmiot będący jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem – wszakże pod warunkiem, że nie jest jednocześnie ich zarządcą. Odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej nie świadczy o jej wykorzystaniu w działalności gospodarczej innego rodzaju, niż publiczny transport kolejowy, nawet jeżeli przy jej wykorzystaniu skarżąca prowadziła także przewozy własnych towarów jako licencjonowany przewoźnik, gdyż prowadzi to do rozdzielenia funkcji zarządcy infrastruktury od funkcji przewoźnika. Ponieważ w roku podatkowym 2004 strona skarżąca w następstwie wydzierżawienia tej infrastruktury innemu podmiotowi, który przejął od niej funkcję zarządcy, była tylko przewoźnikiem, budowle i zajęte pod nie grunty były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, co oznacza spełnienie w tym okresie warunków przedmiotowego zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w roku 2004). Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje.
Jednocześnie Sąd zauważa, że w dotychczas prowadzonym postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie podlegała badaniu kwestia przedawnienia analizowanego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Akta podatkowe, na podstawie których orzekały kolejno sądy obydwu instancji nie dają bowiem podstaw do jednoznacznego rozstrzygnięcia wzmiankowanej kwestii. Winno to jednak być przedmiotem zainteresowania organu odwoławczego.
Wskazać należy, iż w dniu 29 września 2014r., w sprawie o sygn. akt II FPS 4/13 Naczelny Sąd administracyjny podjął następującą uchwałę: "W świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej)".
Podkreślenia wymaga, że uchwały posiadają w innych sprawach sądowo - administracyjnych ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 p.p.s.a. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (tak wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 155/10). "Moc ogólnie wiążącą posiadają zarówno uchwały abstrakcyjne jak i tzw. uchwały konkretne, indywidualne. Stanowisko zajęte przez NSA w formie uchwały wiąże więc pośrednio wszystkie składy sądów administracyjnych do momentu zmiany wykładni określonego przepisu przez inną uchwałę" (tak też NSA w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 254/07).
Wyjaśnić również wypada, że ewentualne ustalenie braku możliwości prowadzenia przez organy postępowania podatkowego w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego, nie tamuje możliwości wydania żądanego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 27 stycznia 2014 r. uchwałę o sygn. akt II FPS 5/13 w brzmieniu: "W przypadku zakwestionowania prawidłowości skorygowanej deklaracji podatkowej złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, zgodnie z art. 75 § 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), organ podatkowy nie ma obowiązku przed rozpatrzeniem tego wniosku wszczynać w każdej sprawie postępowanie w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 § 3 wymienionej ustawy". W uzasadnieniu NSA podkreślił odrębność postępowania wymiarowego i postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Brak konieczności wszczęcia postępowania wymiarowego w każdej sprawie o stwierdzenie nadpłaty potwierdził również NSA w uzasadnieniu przywołanej wyżej uchwały z dnia 29 września 2014 r. wskazując, że w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przed upływem terminu przedawnienia (jak w tej sprawie), stwierdzenie nadpłaty jest możliwe także po upływie terminu przedawnienia, ale w takim przypadku organ nie ma możliwości wszczęcia (prowadzenia) postępowania wymiarowego.
Końcowo odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 21 § 3 O.p. "poprzez błędne określenie wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości za 2004 r.", ponieważ naruszenie tego przepisu postępowania nie może nastąpić poprzez błędne (w niewłaściwej wysokości) określenie zobowiązania podatkowego. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 75 § 4 O.p. poprzez jego niezastosowanie, ponieważ jak wyżej wskazano postępowanie wymiarowe i postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty są odrębnymi postępowaniami i w postępowaniu wymiarowym nie ma możliwości orzekania o wysokości nadpłaty.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni niniejsze rozważania i ocenę prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i tutejszy Sąd, oraz pogląd zawarty w ww. uchwałach NSA i wyda rozstrzygnięcie czyniące zadość temu poglądowi. Przede wszystkim Kolegium rozważyć winno skutek procesowy wiążący się z upływem terminu określonego w art. 70 § 1 Op.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło