III SA/Łd 108/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K M o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K M na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia[...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] r. o wymierzeniu K M kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadny, ponieważ w chwili obecnej toczy się wobec niego kilkadziesiąt postępowań administracyjnych w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W 100 w tożsamych przedmiotowo sprawach zostały już wniesione skargi do sądów administracyjnych. Skarżący podał, że wszczęto wobec niego postępowanie egzekucyjne w łącznej wysokości 264 000 zł, a powiększenie sumy zadłużenia zagrozi jego wypłacalności. Wskazał, że w analogicznym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1239/16 oraz z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1296/16 wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji. Zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie negatywnie na kondycję prowadzonej działalności gospodarczej. Sama tylko utrata płynności finansowej może spowodować niemożność dalszego prowadzenia działalności. Okoliczność nakładania przez organy celne kolejnych kar powoduje, że realizacja kary rażąco krzywdzi interes skarżącego. Ewentualne późniejsze uwzględnienie skargi, spowoduje brak możliwości naprawienia wyrządzonej szkody i odwrócenia wyrządzonych skutków. Szkoda, która powstanie w wyniku wykonania decyzji nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia. Nie będzie też możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zdaniem sądu wniosek skarżącego warunków tych nie spełnia. Skarżący nie wskazał żadnych, konkretnych okoliczności, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Samo ogólnikowe wskazanie na fakt, iż wszczęto wobec skarżącego postępowania egzekucyjne, w których wartość należności wynosić ma 264 000 zł bez poparcia tych twierdzeń stosownymi dokumentami, bardziej szczegółowymi informacjami, nie jest w tym wypadku wystarczające. Brak jakichkolwiek informacji, co do wysokości dochodów skarżącego, jego sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz kondycji prowadzonej działalności gospodarczej powoduje, że nie jest w ogóle możliwa merytoryczna ocena wniosku. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest także to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do jej uiszczenia. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Nadto wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową, która nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu ze skargi, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15). Okoliczność, że analogiczne przesłanki skutkowały uwzględnieniem wniosków skarżącego przez inny sąd w podobnych sprawach nie ma znaczenia dla oceny zasadności wniosku. Zgodnie z art. 133 w zw. z art. 166 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie na podstawie akt sprawy. W postanowieniu z dnia 27 stycznia 2015r., l GZ 2/15, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż oznacza to, że wniosek złożony w sprawie podlega rozpoznaniu w oparciu o zgromadzony w jej ramach materiał dowodowy i tenże wraz z okolicznościami podniesionymi we wniosku stanowi podstawę oceny jego zasadności bądź niezasadności. Taka sama argumentacja i środki dowodowe użyte we wnioskach złożonych w różnych sprawach sądowych nie oznacza, że wydane w ich toku rozstrzygnięcia będą jednolite bądź zbieżne. W każdej ze spraw, dokonujący oceny wniosku sąd zobowiązany jest do uwzględnienia stanu faktycznego sprawy wynikającego ze zgromadzonego w jego toku materiału dowodowego. Sprawy te są sprawami odrębnymi. Składane w ich toku wnioski o udzielenie ochrony tymczasowej również podlegają odrębnej ocenie i rozstrzygnięciu oraz w przypadku wniesienia od nich środka zaskarżenia odrębnej kontroli instancyjnej. W niniejszej sprawie sąd, dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego, oparł się zatem na okolicznościach, jakie zostały w nim przedstawione oraz aktach tej sprawy. Ocena ta doprowadziła do przedstawionych już wyżej wniosków. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. k.p.