III SA/Łd 172/15
WyrokWSA w Łodzi2015-04-22
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Cisowska-Sakrajda, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego z zasobów Policji, ale zajmuje lokal komunalny o powierzchni mniejszej niż przysługujące normy zaludnienia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego z zasobów Policji, ale zajmuje lokal komunalny o powierzchni mniejszej niż przysługujące normy zaludnienia, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Prawo do równoważnika jest zastępczą formą realizacji podstawowego prawa do lokalu mieszkalnego, gdy to prawo nie zostało zrealizowane w naturze, a posiadany lokal nie spełnia norm zaludnienia.Stan faktyczny
Skarżący, policjant w służbie stałej, został pozbawiony równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ jego żona posiadała tytuł prawny do lokalu komunalnego o powierzchni 19,26 m2. Skarżący argumentował, że powierzchnia ta jest niewystarczająca dla trzyosobowej rodziny, biorąc pod uwagę normy zaludnienia. Organy administracji uznały, że samo posiadanie jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego przez członka rodziny wyłącza prawo do równoważnika. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] nr [...].
Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Ł. J., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] o cofnięciu uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu tej decyzji, przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Ł. J. pełni służbę w Policji od dnia 28 grudnia 2005r. Z dniem 28 grudnia 2008r. został mianowany policjantem w służbie stałej. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w B. cofnął Ł. J. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt, że jego małżonka – A. J. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. 55A w W. (umowa o najem lokalu mieszkalnego zawarta w dniu 25 sierpnia 2014r. z Zakładem Gospodarki Komunalnej w A. z siedzibą w W.). Ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego określone zostało w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn.: Dz.U. z 2011r., nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwanej dalej ustawą o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjantowi nie posiadającemu lokalu mieszkalnego przysługuje prawo do lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej określonej przepisami ust. 4 art. 88. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji uzależnia prawo do równoważnika pieniężnego od faktu nieposiadania przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Nie wprowadza on jednak wymogu, aby był to lokal odpowiadający co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Takie rozumienie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wynika z istoty prawa policjanta do lokalu mieszkalnego, co oznacza, że równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Powyższe zdaniem organu prowadzi do wniosku, że prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, jest zastępczą i tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 ustawy o Policji, jeżeli policjant nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Przepis art. 92 ustawy o Policji wyraźnie wiąże uprawnienie policjanta do równoważnika pieniężnego z tym, że policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie z tym, że nie posiadają lokalu o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia lokali mieszkalnych, przeznaczonych na lokale mieszkalne dla policjantów, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Bezspornym jest, że A. J. – żona funkcjonariusza jest najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. 55A w W. na podstawie umowy o najem lokalu mieszkalnego zawartej w dniu 25 sierpnia 2014r. Lokal ten znajduje się zasobach Zakładu Gospodarki Komunalnej w A. z siedzibą w W. i składa się z 1 izby o powierzchni użytkowej – 19,26 m2. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają, m.in. lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Okoliczność, że funkcjonariusz lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji posiadają w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakikolwiek – co do powierzchni – lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, wyłącza możliwość przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ drugiej instancji powołał się przy tym na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008r., I OPS 3/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008r., III SA/Kr 392/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2009r., I OSK 223/08.
W skardze na powyższą decyzję Ł. J. wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 25 sierpnia 2014r. jego żona A. J. podpisała umowę najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w W. z Zakładem Gospodarki Komunalnej w A. z siedzibą w W. Według umowy powierzchnia lokalu wynosi 19,26 m2. Pod wskazanym adresem zostały zameldowane żona A. J. i córka O. J. Zgodnie z art. 89 ustawy o Policji są to członkowie rodziny policjanta. Powierzchnia lokalu, na którego najem podpisała umowę żona skarżącego, wynosi 19,26 m2. Norma zaludnienia określona w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów natomiast wynosi 7 m2 na osobę, czyli 21 m2. Dokonana przez organ drugiej instancji wykładnia gramatyczna art. 92 ustawy o Policji jest niewystarczająca. Przepisy ustawy o Policji przewidują trzy formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjantów: przydział lokalu mieszkalnego, prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Podstawową formą realizacji tych praw jest przydział lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Policji, a dopiero w dalszej kolejności wskazane świadczenia pieniężne. Równoważnik za brak lokalu może być przyznany dopiero wówczas, gdy nie zrealizowano uprawnienia podstawowego. Biorąc pod uwagę, że przesłanką otrzymania lokalu mieszkalnego są niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie subsydiarnego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Skoro policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można mu odmówić równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane mieszkanie nie zapewnia przysługujących norm zaludnienia, co miało miejsce w tym przypadku. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 92 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 oraz art. 95 ustawy o Policji. Organ nie wziął pod uwagę, że powierzchnia mieszkalna zajmowanego lokalu nie odpowiada przysługującym skarżącemu normom zaludnienia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić ją, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a – c); stwierdzić nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, sąd uznał skargę za zasadną.
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący jest policjantem w służbie stałej oraz że nie został mu przydzielony lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Skarżący wraz z rodziną zajmuje na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny będący w zasobach mieszkaniowych gminy A. (umowa o najem lokalu mieszkalnego z dnia 25 sierpnia 2014r. zawarta pomiędzy Zakładem Gospodarki Komunalnej w A. z siedzibą w W. a A. J.). Powierzchnia użytkowa tego lokalu, składającego się z jednej izby, wynosi 19,26 m2 (§ 1 ust. 1 umowy). Rodzina skarżącego jest trzyosobowa. Z akt sprawy wynika, że córka skarżącego nie ukończyła 25 lat (urodziła się w dniu 30 kwietnia 2014r.).
Istotą sporu jest natomiast to, czy w opisanej wyżej sytuacji policjantowi w służbie stałej, któremu nie przydzielono lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a który zajmuje lokal mieszkalny pozostający w zasobach mieszkaniowych gminy na podstawie umowy najmu, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 1130 ze zm.), przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a w zasadzie z tytułu braku odpowiedniego lokalu mieszkalnego – jak tego domaga się skarżący, czy też prawo mu takie nie przysługuje – jak twierdzą organy administracji obu instancji.
Rozstrzygając powyższe zagadnienie wskazać należy, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek oraz dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia (art. 89 pkt 1 i 2 ustawy o Policji). Zgodnie zaś z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Poza tym policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, o czym stanowi art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jednakże, w myśl art. 95 ust. 1 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, gdy m.in. posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt 2), którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2 (art. 95 ust. 1 pkt 3). Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tekst jedn.: Dz.U. z 2013, poz. 1170 ze zm.), lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji, przydziela się policjantowi w razie braku mieszkania albo zajmowania lokalu niezgodnego z przysługującymi policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionymi w art. 89 ustawy o Policji normami zaludnienia, z uwzględnieniem kolejności wynikającej z czasu oczekiwania na przydział lokalu mieszkalnego. Według zasady określonej w § 2 pkt 1 tego rozporządzenia lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia dla policjanta posiadającego rodzinę – po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji. Norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym (§ 3 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów).
Wskazana regulacja prawna była przedmiotem rozważań uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008r., I OPS 3/08, w której wyrażono pogląd, że policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających w przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 ustawy Policji, mimo że posiadany lokal przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono m.in., że prawo do lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni, jakie zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji przysługuje policjantowi w służbie stałej jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu. Na wypadek zaś niemożności przydzielenia odpowiedniego lokalu mieszkalnego, wśród możliwych do uzyskania przez policjanta świadczeń pieniężnych, ustawodawca wymienił prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu. Takie rozumienie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wynika z istoty prawa policjanta do lokalu mieszkalnego, co oznacza, że równoważnik ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Funkcjonariuszowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Taką przesłankę stanowi m.in. posiadanie przez policjanta lub jego małżonka w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji). Policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przydzielony na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, z uwzględnieniem liczby członków rodzinny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 tej ustawy, jeżeli posiadany lokal przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Funkcjonariuszowi, któremu przydzielono lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji, i który w czasie pełnienia służby nabył prawo do dodatkowej normy (dodatkowych norm) zaludnienia, a więc do lokalu o większej powierzchni, przysługuje natomiast prawo do zamiany posiadanego lokalu mieszkalnego na inny lokal o odpowiednim standardzie i metrażu, a więc jedynie prawo do modyfikacji zrealizowanego już uprawnienia (§ 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 18 maja 2005r.). Uprawnienie to może być realizowane tylko i wyłącznie przez przydział lokalu o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej i użytkowej. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego ma bowiem charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, którego nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający policjanta. Przedmiotowy równoważnik pieniężny nie może natomiast stanowić świadczenia o charakterze rekompensacyjnym za uciążliwości związane z zamieszkiwaniem w lokalu "z przydziału służbowego" o mniejszym niż przysługującym metrażu.
Mając powyższe rozważania na uwadze podnieść należy, iż w rozpatrywanej sprawie skarżący nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji z zasobów mieszkaniowych Policji. Ze znajdującej się w aktach sprawy karty mieszkania funkcjonariusza wynika, że najpierw mieszkał u brata, a następnie zajął wraz z małżonką i dzieckiem mieszkanie przy ul. A. 55 w W. na podstawie umowy najmu z Zakładem Gospodarki Komunalnej w A. z siedzibą w W. Powołana uchwała nie dotyczy zatem sytuacji takiej, w jakiej znajduje się skarżący. Pogląd taki wyraził zresztą Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2009r., I OSK 1396/08, w którym stan faktyczny był analogiczny. Ponadto tym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powołany przez organ drugiej instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2008r., III SA/Kr 392/08, podzielając stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009r., I OSK 386/08, według którego w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to nie można odmówić mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Co prawda początkowo Naczelny Sąd Administracyjny prezentował rozbieżne orzecznictwo w tego rodzaju sprawach, czego przykładem jest powołany przez organ drugiej instancji wyrok z dnia 29 stycznia 2009r., I OSK 223/08, to jednak w chwili obecnej dominujący i jednolity jest już kierunek wykładni omawianych przepisów przyjęty w powołanych wyżej wyrokach z dnia 13 lutego 2009r., I OSK 386/08 i z dnia 22 września 2009r., I OSK 1396/08. Jedynie dla przykładu wskazać należy na prezentujące to stanowisko wyroki NSA m.in.: z dnia 21 grudnia 2007r., I OSK 1806/06, z dnia 15 kwietnia 2009r., I OSK 846/08, z dnia 16 czerwca 2009r., I OSK 998/08, z dnia 17 czerwca 2009r., I OSK 938/08, z dnia 22 czerwca 2009r., I OSK 1123/08, z dnia 24 listopada 2009r., I OSK 547/09, z dnia 2 marca 2010r., I OSK 1638/09, z dnia 21 kwietnia 2011r., I OSK 1973/10, z dnia 29 kwietnia 2011r., I OSK 2130/10, z dnia 14 grudnia 2011r., I OSK 1146/11, z dnia 18 grudnia 2014r., I OSK 1645/13. W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, stwierdził, że w sytuacji, gdy policjant posiada lokal mieszkalny o powierzchni mniejszej, niż określona w przepisach rozporządzenia z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, to może otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale. Z unormowaniem tym koresponduje treść art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, z którego wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Podobnie w sytuacji, gdy funkcjonariusz posiada mieszkanie o powierzchni mniejszej od przysługującej, niepochodzące z zasobów mieszkaniowych Policji, czyli gdy jego prawo do lokalu nie zostało w istocie zrealizowane, policjantowi przysługuje równoważnik za brak lokalu. Jest to bowiem zastępcza forma realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego (lokalu mieszkalnego przyznanego w drodze decyzji). Przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych unormowań powołanej ustawy dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji, a w szczególności regulacji zawartej w rozdziale 8 ustawy o Policji. Wykładnia literalna art. 92 ust. 1 ustawy o Policji powinna być uzupełniona wykładnią systemową i celowościową. Oznacza to, że zawarta w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przesłanka nieposiadania lokalu mieszkalnego, warunkująca przyznanie równoważnika pieniężnego, winna być odnoszona do pojęcia lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 i 89 ustawy o Policji, czyli lokalu spełniającego wymogi określone w przepisach, dotyczące norm zaludnienia.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko oraz wykładnię przepisów dokonaną w wymienionych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym sąd za błędną uznaje dokonaną przez organy administracji wykładnię przepisów, mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, która doprowadziła do wyrażenia poglądu, że posiadanie przez funkcjonariusza lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jakiegokolwiek – co do powierzchni – lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, wyłącza możliwość przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Konsekwencją wadliwej wykładni prawa materialnego jest wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Nie budzi wszak najmniejszej wątpliwości i nie jest też sporne w tej sprawie to, że powierzchnia użytkowa jednoizbowego lokalu mieszkalnego, który skarżący zajmuje wraz z małżonką i dzieckiem na podstawie umowy z gminnym zasobem mieszkaniowym wynosi tylko 19,26 m2, co daje 6,42 m2 na osobę. Lokal ten nie posiada zatem powierzchni odpowiadającej przysługującej skarżącemu 3 norm zaludnienia (po 7 m2), czyli 21 m2. Powyższe oznacza, iż decyzje te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a organy - rozpoznając sprawę ponownie - obowiązane są uwzględnić dokonaną przez sąd wykładnię i wytyczne co do zastosowania prawa materialnego.
Z tych względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło