III SA/Łd 331/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J K o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J K na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [...] r. nr[...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...]., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. , poz. 1619 z późm. zm.), zwanej dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] wystawionych przez Pocztę Polską S.A. W skardze na powyższe postanowienie J K wniósł o wstrzymanie jego wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest więc istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanego aktu lub czynności. Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą więc być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się jednak do tak rozumianego wykonania. Zaskarżone postanowienie, którego wstrzymania wykonania domaga się skarżący, dotyczy wyłącznie oceny zasadności zarzutu wobec prowadzenia egzekucji administracyjnej – nieistnienia obowiązku objętego wystawionymi przez Pocztę Polską S.A. tytułami wykonawczymi. Tego rodzaju postanowienie nie stanowi aktu nadającego się do wykonania lub podlegającego wykonaniu, gdyż nie nakłada na stronę żadnych obowiązków ani nie nakazuje stronie określonego zachowania. Nie nakłada żadnych zobowiązań finansowych, które mogłyby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. np. postanowienia NSA: z 27 lutego 2008 r., II FZ 57/08; z 31 marca 2008 r., II OZ 264/08 i II OZ 265/08; z 29 września 2009 r., II OZ 794/09; z 13 grudnia 2011 r., I OZ 1031/11; z 2 marca 2016 r., II GZ 155/16; z 10 marca 2016 r., II GZ 95/16). Poza tym z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W niniejszej sprawie skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi nie można nawet wyodrębnić argumentacji, która odnosiłaby się do przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadto celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, a nie ocena legalności tego aktu. Ocena, czy zaskarżone postanowienie jest, czy nie jest legalne (zgodne z prawem), zostanie przeprowadzona przez sąd w postępowaniu ze skargi skarżącego, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie jego wykonania. Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia sąd tylko do oceny wniosku. W ocenie tej nie mieści się weryfikacja prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15). W tym stanie rzeczy nawet, gdyby zaskarżone postanowienie posiadało przymiot wykonalności, którego jednak – jak już wyżej wskazano – nie posiada, to i tak wniosek skarżącego z powodu braku uzasadnienia nie mógłby zostać uwzględniony. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. k.p.