III SA/Łd 741/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.Cz. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 24 czerwca 2016 r. o zatrzymaniu D.T. prawa jazdy kat. AB na okres 3 miesięcy, zobowiązaniu do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. i uzależnieniu biegu terminu zatrzymania od daty zwrotu dokumentu do organu oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze na powyższą decyzję D.T. wniósł o wstrzymanie jej wykonania. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i nie powinna nieść za sobą skutku w postaci pozbawienia skarżącego prawa jazdy. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Ax. D.T. "DREWNO I MATERIAŁY DREWNOPOCHODNE". W związku z prowadzoną działalnością skarżący musi poruszać się samochodem osobowym w sprawach służbowych i osobiście ustalać warunki współpracy. "Odebranie" prawa jazdy narazi go na straty przez konieczność wynajęcia kierowcy i reorganizacji pracy. Brak możliwości poruszania się samochodem osobowym utrudni kontakt z klientami, co może zniechęcić do współpracy ze skarżącym. Trudności w dotarciu do klientów wpłyną negatywnie na możliwość pozyskania nowych klientów, co stwarza realne zagrożenie dla dalszego istnienia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Skutek taki jest niedopuszczalny, szczególnie wobec wadliwości decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zdaniem sądu wniosek skarżącego warunków tych nie spełnia. Przekonanie skarżącego, że "zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i nie powinna nieść za sobą skutku w postaci pozbawienia skarżącego prawa jazdy" nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem uznać, że przytoczone w skardze argumenty dotyczące naruszenia przepisów prawa przez organy administracji stanowią jednocześnie okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową, która nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu ze skargi skarżącej, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznanie zarzutów skargi na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby przedwczesne, a w konsekwencji przeczyłoby celowi instytucji ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z 26 maja 2015 r., II GZ 229/15; z 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15 i z 26 sierpnia 2016 r., I OZ 893/16). Jednocześnie skarżący nie wskazał we wniosku żadnych, konkretnych okoliczności dotyczących prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod firmą Ax. D.T. "DREWNO I MATERIAŁY DREWNOPOCHODNE", które umożliwiłyby ocenę potencjalnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania negatywnych skutków, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia wniosku nie wynika nawet na czym polega prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, jaki jest jej zasięg terytorialny, czy skarżący w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zatrudnia pracowników, czy korzysta z usług innych podmiotów. To, czy skarżący w celu poprawy własnego komfortu wynajmie kierowcę i zreorganizuje pracę, aby móc podróżować samochodem osobowym, zależy tylko woli skarżącego. Nie budzi wątpliwości, że co do zasady, przy obecnych środkach komunikacji, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie stanowi przeszkody w osobistym ustalaniu warunków współpracy z kontrahentami, np. przy pomocy środków komunikacji typu telefon, internet. Skarżący może też korzystać z komunikacji publicznej (pociągi, autobusy, tramwaje). Może to być wprawdzie mniej komfortowe niż samodzielne podróżowanie samochodem osobowym, lecz spadek komfortu nie może być traktowany jako przyczyna powstania trudnego do odwrócenia skutku (por. postanowienie NSA z 27 października 2015 r., I OZ 1368/15). Ewentualna mniejsza elastyczność podróżowania przy pomocy tych środków komunikacji nie wyrządza ani znacznej szkody ani nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniających zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OZ 398/16). Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące może więc co najwyżej utrudnić skarżącemu prowadzenie działalności, lecz nie oznacza jeszcze istnienia realnego zagrożenia dla jej istnienia. Dodać należy, że na gruncie spraw dotyczących decyzji w przedmiocie utraty uprawnień do prowadzenia pojazdów, a więc spraw dotyczących decyzji o bardziej dotkliwych skutkach dla skarżących niż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, wskazuje się, że ograniczenie prowadzenia działalności w wyniku utraty uprawnień do prowadzenia pojazdów nie stanowi dostatecznego spełnienia przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jedynie w wypadku, gdy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby całkowitym zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś tylko jej ograniczeniem, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania strony skarżącej, spełniona zostaje przesłanka wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienia NSA: z dnia 16 stycznia 2008 r., II OZ 1386/07; z dnia 27 listopada 2009 r., I OZ 1078/09; z dnia 1 kwietnia 2016 r., I OZ 275/16). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.