IV SA/Po 201/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 201/22 w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przywrócenia terminu. L. Z. pismem 7 lutego 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 201/22 oddalił skargę. Skarżąca pismem z dnia 21.02.2023 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej pełnomocnik nie złożył wniosku o uzasadnienie z niewiadomych przyczyn. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu jest niezasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Podkreślić trzeba, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi argumentację, która w sposób przekonujący uprawdopodobni brak winy w niedochowaniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Brak winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Ponadto należy zwrócić uwagę, że strona reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle, że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 545/11). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt l SA/Gd 1676/99). Zatem w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W tym miejscu Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącej pełnomocnik nie mógł być z nią obecny na rozprawie, ponieważ odbyła się ona w trybie posiedzenia niejawnego. Poza tym w aktach sprawy brak jest informacji w zakresie reprezentacji skarżącej przez pełnomocnika, tj. brak jest ustanowionego pełnomocnika. Niemniej należy uznać, że nawet gdyby był on ustanowiony, to i tak skarżącej należałoby przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to skarżąca dokonała wyboru pełnomocnika, którego zaniechania doprowadziły do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez adwokata lub radcę prawnego ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Skarżąca nie może zatem skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez upoważnioną przez nią osobę. Stanowisko, zgodnie z którym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika, jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. postanowienia NSA z: 18 października 2007 r., I FZ 421/07; 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; 31 marca 2009 r., I FZ 69/09; 23 lipca 2009 r., I OZ 737/09; 23 czerwca 2010 r., I OZ 465/10; 19 sierpnia 2010 r., I FZ 133/10; 10 czerwca 2011 r., I OZ 408/11; 28 czerwca 2011 r., I FZ 160/11; 28 lipca 2011 r., I OZ 545/11; 9 września 2011 r., II FZ 425/11; 29 listopada 2011 r., I OZ 894/11; 13 grudnia 2011 r., II FZ 736/11; 14 grudnia 2011 r., II GZ 527/11; 11 stycznia 2012 r., I GZ 231/11; 25 stycznia 2012 r., II OZ 2/12; 13 września 2012 r., II FZ 689/12, z 13 stycznia 2015 r., II FZ 2052/14). Skoro skarżąca nie wykazała, że bez swojej winy uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to tym samym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.