I OZ 1018/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 175/17 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. w sprawie ze skargi T. L. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie wypłaty świadczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 6 września 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 175/17 na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił wniosek T. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. w sprawie z jego skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie wypłaty świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał, że sporządzony przez niego osobiście wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Na marginesie Sąd zaznaczył, że za spóźniony uznać też trzeba wniosek złożony przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Zażalenie na to postanowienie złożył T. L. i wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a ponadto zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wnioski skarżącego i jego pełnomocnika nie wskazują, że zachowali oni wymagany siedmiodniowy termin od daty ustania przyczyny uchybienia w sytuacji, gdy daty te należy liczyć odpowiednio od dowiedzenia się skarżącego o braku wniosku ze strony pełnomocnika i 4 lipca 2018 r., tj. zgłoszenia się skarżącego do kancelarii pełnomocnika. W ocenie autorki zażalenia niestaranność profesjonalnego pełnomocnika nie powinna wywoływać negatywnego skutku dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się usprawiedliwione. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). W niniejszej sprawie skarżący T. L. złożył w dniu 29 czerwca 2018 r. osobiście sporządzony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w dniu 19 czerwca 2018 roku na rozprawie wyroku oddalającego jego skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie wypłaty świadczenia. Jednocześnie wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Biorąc pod uwagę, że termin do dokonania uchybionej czynności upływał w dniu 26 czerwca 2018 r., a wniosek o jego przywrócenie został złożony trzy dni później, niezrozumiałe są twierdzenia Sądu I instancji o braku możliwości dokonania oceny, czy wniosek ten nie jest spóźniony. Zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia temu terminowi wynika wprost z okoliczności sprawy i nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Wszak przyczyna uchybienia terminowi nie mogła ustać przed upływem niedochowanego terminu - nie byłaby wówczas przyczyną jego uchybienia. Z tego powodu zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Wskazując na brak podstaw do wydania formalnego orzeczenia o odrzuceniu wniosku na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., stwierdzić należy jednak, że winien on być oddalony w wyniku merytorycznego rozpoznania. Sprawą odrębną od kwestii zbadania terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest dokonanie oceny, czy wskazywana przez wnioskodawcę przyczyna uchybienia terminu w dokonaniu czynności w postępowaniu sądowym wynikała z braku winy strony. Kryterium braku winy jest zaś w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący upatruje braku własnej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2018 r. w tym, że ustanowiony na jego rzecz pełnomocnik nie wywiązywał się z obowiązków procesowych w stosunku do swego mocodawcy, tj. nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia w jego imieniu. Podkreślić w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona w wąskim tego słowa znaczeniu ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (m.in. postanowienia NSA z: 18.10.2007 r., I FZ 421/07; 11.3.2009 r., I OZ 198/09; 31.3.2009 r., I FZ 69/09; 23.7.2009 r., I OZ 737/09; 23.6.2010 r., I OZ 465/10; 19.8.2010 r., I FZ 133/10; 10.6.2011 r., I OZ 408/11; 28.6.2011 r., I FZ 160/11; 28.7.2011 r., I OZ 545/11; 9.9.2011 r., II FZ 425/11; 29.11.2011 r., I OZ 894/11; 13.12.2011 r., II FZ 736/11; 14.12.2011 r., II GZ 527/11; 11.1.2012 r., I GZ 231/11; 25.1.2012 r., II OZ 2/12; 13.9.2012 r., II FZ 689/12; 9.10.2013 r., II FZ 872/13; 18.7.2013 r., I OZ 584/13; 9.1.2013 r., I OZ 958/13; 19.12.2012 r., I FZ 566/12). Skoro pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, uznać należy, że to na skarżącym, jako mocodawcy, ciążyło ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, reprezentujący stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Nie można uznać, że sama okoliczność braku złożenia przez pełnomocnika wniosku o sporządzenie uzasadnienia może stanowić podstawę przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt I OZ 925/18). Zaznaczyć wypada, że w zażaleniu nie przedstawiono żadnej dodatkowej argumentacji, która mogłaby podważyć zasadność powyższych twierdzeń. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek T. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu zażaleniowym wyjaśnić należy, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.