II GSK 1746/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-28

Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Wojciech Kręcisz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błąd w oznaczeniu strony postępowania w decyzji administracyjnej, polegający na niepełnym lub nieprawidłowym określeniu jej nazwy lub formy prawnej, może być sprostowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jako oczywista omyłka, czy też stanowi wadę istotną skutkującą nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 lub 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Błąd w oznaczeniu strony postępowania w decyzji administracyjnej, polegający na niepełnym lub nieprawidłowym określeniu jej nazwy lub formy prawnej, może być sprostowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jako oczywista omyłka, jeśli postępowanie było prowadzone wobec podmiotu legitymowanego, a błąd nie skutkuje wątpliwością co do tożsamości strony ani nie prowadzi do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. Tylko błędy kwalifikowane, takie jak skierowanie decyzji do podmiotu nieistniejącego lub nieposiadającego interesu prawnego, stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji unieważniającej częściowo prawo ochronne na znak towarowy. Błąd polegał na błędnym oznaczeniu uprawnionego podmiotu w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na to postanowienie. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną interpretację przepisów o sprostowaniu omyłek oraz odmowę przeprowadzenia dowodu uzupełniającego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2398/17, a następnie oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2398/17 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji 1. postanawia sprostować z urzędu inną oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2398/17, w ten sposób, że w wierszu 13, po wyrażeniu: "sprawy ze skargi" dopisać: "[...]"; 2. oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2018r., sygn. akt VI SA/Wa 2398/17 oddalił skargę B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca, uprawniona) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) z 14 czerwca 2017 r., znak Sp. 107.2015 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zaskarżonym postanowieniem Urząd, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 oraz 144 k.p.a w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776; dalej: p.w.p.) po rozpoznaniu wniosku W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy postanowienie własne z 23 listopada 2016 r. w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji z 19 października 2015 r. w sprawie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy "TV 14" o nr R.209613 udzielonego na rzecz W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., wszczętej na wniosek R. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą O. w M. (dalej: uczestnik). Organ wyjaśnił, że decyzją z 19 października 2015 r. w trybie postępowania spornego unieważnił w części prawo ochronne na znak towarowy "TV 14" o nr R.209613 udzielone na rzecz W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., w sprawie o sygn. akt Sp.107.2015 z wniosku uczestnika prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą O. w M. W ocenie Urzędu, zarówno błąd polegający na dodaniu w ww. decyzji słowa "P." w nazwie spółki "W. sp. z o.o. sp. k.", jak i wpisanie, jako uprawnionego podmiotu, spółki "B. sp. z o.o," zamiast spółki "W. sp. z o.o. sp. k." były oczywistymi omyłkami pisarskimi w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie bowiem wskazuje, że uprawnionym do spornego znaku, w dniu wydania decyzji, było W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego do spornego oznaczenia było prowadzone w stosunku do właściwej spółki - uprawnionej ze spornego prawa, tj. W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., na co wskazuje całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, w tym, m.in. protokół z ustnego ogłoszenia decyzji z 19 października 2015 r. (k.- 309, II tom akt sprawy), protokół z rozprawy z 5 października 2015 r. (k.- 308, II tom akt sprawy) oraz protokół z rozprawy z 2 września 2015 r. (k.- 277, II tom akt sprawy), w których jako uprawniony ze spornego prawa zostało wskazane W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Ponadto podmiot, który błędnie został wpisany w sentencji decyzji, tj. "W. sp. z o.o. sp. k.", na co wskazuje sam uprawniony w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nigdy nie istniał, a więc nie mógł być stroną decyzji ostatecznej wydanej 19 października 2015 r. Ponadto rozpatrywana sprawa była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dokonanej zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z 6 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2131/12), jak również przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 18 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1029/13). W obu przywołanych wyrokach, w sentencji, jako strona postępowania zostało wskazane W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę jako bezzasadną, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd I instancji podał, że decyzja administracyjna może być dotknięta wadami o różnym ciężarze gatunkowym, co prowadzi do zróżnicowania ich następstw prawnych. Błędy i omyłki znajdujące się w decyzji oraz opuszczenie jej fragmentów, a więc uchybienia co do formy, należą w zasadzie do wad nieistotnych, które są usuwane w trybie rektyfikacji decyzji (art.111- 113 k.p.a.). Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Różnica pomiędzy zmianą decyzji a jej sprostowaniem wynika z tego, czy decyzja jest dotknięta wadą istotną czy też nieistotną i decyduje to również o formie rozstrzygnięcia, które następuje odpowiednio decyzją lub postanowieniem. Sąd zauważył, że oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przeoczenie. Oczywistość błędu czy omyłki polega zatem na widocznej w świetle akt sprawy rozbieżności między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ administracji publicznej, a doborem poszczególnych słów lub cyfr dla określenia niebudzących wątpliwość faktów. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywistość omyłki może wynikać z treści decyzji administracyjnej lub akt sprawy. Jeżeli oczywistość błędów można było stwierdzić przez porównanie treści decyzji z jego uzasadnieniem oraz zawartymi w aktach dokumentami, to należy uznać, że miały one charakter oczywistych omyłek. Sąd też podkreślił, że sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne, m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W tej formie nie jest możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady- mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Nie podlegają zatem sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka, a zmiana merytorycznej treści decyzji poprzez sprostowanie oczywistej omyłki stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc do znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, WSA wyjaśnił, że postępowanie o unieważnienie spornego oznaczenia było prowadzone w stosunku do uprawnionego ze spornego prawa – W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Tym samym sposób określenia strony postępowania nie budzi wątpliwości. Sąd odwołał się do wyroku NSA z 14 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 675/09, w którym stwierdzono, że "należy wyróżnić dwie sytuacje: po pierwsze, gdy postępowanie administracyjne prowadzone było wobec jednostki mającej w danej sprawie interes (obowiązek) prawny i jedynie w wyniku oczywistej omyłki nastąpiło błędne lub niedokładne (nieprecyzyjne) oznaczenie strony w decyzji, po drugie, gdy postępowanie administracyjne prowadzone było wobec jednostki niemającej w danej sprawie interesu (obowiązku) prawnego. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z wadliwością nieistotną decyzji, usuwaną w trybie rektyfikacji decyzji, w drugim zaś przypadku - z wadliwością istotną, będącą podstawą stwierdzenia jej nieważności''. Również błąd w nazwie spółki, polegający na niewłaściwym określeniu jej typu nie może być uznany za skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, ponieważ spełnia kryteria uznania go za oczywistą omyłkę. Ponadto, według WSA w badanym stanie faktycznym, w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2131/12, jak również w sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2014 r. o sygn. II GSK 1029/13 jako strona postępowania zostało wskazane W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Sąd na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze. Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 ustawy z dni 30 czerwca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej: p.p.s.a.). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 § 3 p.p.s.a. jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok NSA z 27 października 2004 r. sygn. akt FSK 1186/04 nie publ.). Sąd I instancji zauważył, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Sąd podkreślił, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej (wyrok NSA z 6 października 2005 r. sygn. akt II GSK 164/05), lecz zbadanie, czy ustalenia dokonane przez organy administracyjne, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. II FSK 72/06). Z powyższym orzeczeniem nie zgodziła się spółka i wystąpiła ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżyła wyrok w całości. Zarzuciła wyrokowi: - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. naruszenie poprzez nieprawidłową interpretację art. 113 § 1 zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. stosowanych odpowiednio wobec odesłania zawartego w art. 256 ust. 1 p.w.p., uznając w ten sposób zgodność z prawem zastosowania trybu sprostowania omyłki pisarskiej wobec błędu nienadającego się do konwalidacji w tym trybie i dokonanie niezasadnej kwalifikacji błędnego oznaczenia adresata decyzji Urzędu z 19 października 2015 r., znak Sp.107.2015, jako oczywistej omyłki stanowiącej niezamierzony błąd pisarski; 2. naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z pięciu dokumentów urzędowych, jakimi były aktualne odpisy z rejestru przedsiębiorców KRS, wskazując tym samym ewentualną możliwość oznaczenia błędnego adresata decyzji wydanej przez Urząd, dokonując ograniczenia wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA zgodnie z art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na swoja rzecz od organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej uprawniona przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W piśmie procesowym z stanowiącym załącznik do rozprawy z 19 kwietnia 2022 r. spółka podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej. Natomiast uczestnik w piśmie z 5 września 2018 r., złożonym w terminie 14 dni od daty odbioru skargi kasacyjnej zażądał przeprowadzenia rozprawy. Argumentację mającą przemawiać za oddaleniem skargi kasacyjnej wyłożył natomiast w piśmie procesowym z 28 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2022 r. poz. 329). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie. Zarzuty skargi kasacyjnej opierają się na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, które - zdaniem uprawnionej - miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zasadniczego zarzutu, sformułowanego w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej, że dokonano nieprawidłowej wykładni art. 113 § 1 w zw. z art. 126 i art. 107 k.p.a., skutkującej sprostowaniem decyzji i uznaniem jako oczywistej omyłki błędnego oznaczenia adresata decyzji Urzędu z 19 października 2015 r., NSA nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wyrażonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, błąd ten nie nadawał się do konwalidacji w tym trybie, gdyż stwierdzone uchybienie powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji albo na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako skierowanej do nieistniejącego podmiotu, albo na mocy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jako skierowanej do podmiotu nie będącego stroną postępowania. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych co do granic możliwego sprostowania decyzji w zakresie oznaczania strony postępowania, aby nie skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 k.p.a. i w tym kontekście interpretacja art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć, pozwalających na odróżnienie zwykłej, oczywistej omyłki od kwalifikowanego naruszenia prawa, sankcjonowanego stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie powołanych przepisów. Pierwszy rodzaj błędu w oznaczeniu strony, będący oczywistą omyłką, wymaga sprostowania decyzji administracyjnej na gruncie art. 113 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Muszą to być nieistotne wady decyzji. Pojęcie innej oczywistej omyłki, o której mowa w art. 113 § 1 k.p.a. jest nieostre i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednak wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie pojęcia "omyłki". Nieprawidłowości objęte tym uregulowaniem przybierają postać oczywistych omyłek, polegających na widocznym, niebudzącym wątpliwości niewłaściwym użyciu słowa, wbrew zamierzeniom organu administracji publicznej. Wymóg ten jest spełniony, gdy treść decyzji wskazuje na wyrażenie poglądu jednoznacznie odmiennego od zamysłu organu administracji publicznej. Takim uchybieniem jest w szczególności błąd pisarski, czyli nieprawidłowy dobór słów lub mylna pisownia określonego wyrażenia, jak i błąd rachunkowy, czyli nietrafny dobór cyfr lub wynik obliczeń, mimo wskazania co do zasady prawidłowego sposobu przeprowadzenia operacji matematycznych. Wymienione wady powinny mieć charakter techniczny, a przy tym nie oddziaływać istotnie na wydane rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA z: 4 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 3192/19, Lex nr 3308131; 2 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 1657/20, Lex nr 3335649; 29 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 1704/18, Lex nr 3337402). Za takim rozumieniem pojęcia innej oczywistej omyłki opowiada się również doktryna, w której podkreśla się także, że dopuszczalność sprostowania błędu przewidzianą w art. 113 § 1 k.p.a. oceniać należy przez pryzmat istotności wady decyzji administracyjnej. Tym samym, niedopuszczalne jest dokonywanie sprostowania takich omyłek, których dopuszczono się "w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej" (por. M. Dyl w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. 7, Legalis, art. 113). Możliwe jest przy tym zastosowanie trybu rektyfikacji decyzji zarówno w odniesieniu do sentencji, jak i do uzasadnienia z uwagi na to, że dopiero obydwa te elementy łącznie stanowią decyzję (por. wyrok NSA w Lublinie z 13 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1091/96, Lex nr 33532). Drugi ze wskazanych wyżej błędów decyzji to błąd kwalifikowany, który nie podlega sprostowaniu na gruncie art. 113 § 1 k.p.a., lecz stwierdzeniu jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 bądź pkt 4 k.p.a. Gdy chodzi o kwalifikowaną wadę prawną decyzji uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa) to obejmuje sytuacje, gdy decyzja została skierowana do nieistniejącego podmiotu, np. wyłącznie do osoby zmarłej (por. wyroki NSA z: 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 158/19, Lex nr 3121809; 27 października 2020 r. sygn. akt I OSK 251/19, Lex nr 3080250, 9 października 2019 r. sygn. akt I OSK 418/18; opubl.: orzeczenia;nsa.gov.pl) czy spółki cywilnej, która uległa rozwiązaniu (co słusznie zauważyła skarżąca), czyli okoliczności nie występujących w niniejszej sprawie. Tutaj sporna decyzja nie została bowiem skierowana do podmiotu nieistniejącego, o czym poniżej. Natomiast co do wady powodującej nieważność decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie), Sąd odwoławczy podziela stanowisko wyrażone we wcześniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych, że podstawa ta dotyczy sytuacji kiedy podmiot ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, lecz nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału w danym postępowaniu, a mimo to został przez organ potraktowany jako strona tego postępowania (zob. wyroki NSA z: 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06; 19 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1976/13; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu zatem do oznaczenia strony w decyzji administracyjnej, ocena dotycząca możliwości stosowania art. 113 § 1 k.p.a. uzależniona jest od tego, czy decyzja została skierowana do podmiotu legitymowanego. Przy ocenie tej należy uwzględnić sytuację, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec podmiotu, który uznać można za stronę tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji (zob. wyroki NSA z: 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 350/06; 14 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1720/12; 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2735/15; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadniczo istotne jest czy z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne prowadzone było wobec jednostki mającej w danej sprawie interes prawny, a jedynie w wyniku oczywistej omyłki nastąpiło błędne oznaczenie strony w decyzji, czy też postępowanie administracyjne prowadzone było wobec jednostki niemającej w danej sprawie interesu prawnego (por. wyroki NSA z: 8 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 795/21; 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 892/11; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zastosowanie trybu rektyfikacji, przewidzianego w art. 113 § 1 k.p.a. do sytuacji, gdy podmiot nie ma interesu prawnego, prowadziłoby do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji i dlatego w tym przypadku niezbędne jest stwierdzenie nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3730/19). Co istotne dla rozpoznawanej sprawy, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym nie jest nieważna decyzja, w której nastąpiło niepełne określenie strony. Użycie w decyzji niepełnej nazwy strony nie oznacza skierowania tej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności przewidzianego w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 982/12; 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3730/19). Należy wyjaśnić, że art. 113 § 1 k.p.a. może mieć zastosowanie do każdego elementu decyzji administracyjnej, w tym także do oznaczenia strony, nie każde błędne oznaczenie strony oznacza bowiem, że adresatem decyzji jest podmiot niebędący stroną postępowania (por. wyroki NSA z: 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 717/21 i II GSK 952/21; Lex nr 3258299, 3258200). Podobnie, w wyroku z 18 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2812/18 NSA stanął na stanowisku, że niedokładne oznaczenie formy prawnej spółki będącej adresatem decyzji administracyjnej (w powołanej sprawie zamiast sp. z o.o. w decyzji oznaczono jako sp. z o.o. sp.k.) podlega sprostowaniu na mocy art. 113 k.p.a., a tym samym nie może być uznane za błąd istotny, przesądzający o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że postanowieniem 14 czerwca 2017 r. Urząd utrzymał w mocy swoje postanowienie z 23 listopada 2016r., którym sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w swojej decyzji z 19 października 2015 r., znak Sp.107.2015 poprzez wykreślenie na stronie 1 wyrazu: "P." , a na stronie 2 w uzasadnieniu poprzez wykreślenie: "B. sp. z o.o." i wpisanie w to miejsce: "W. sp. z o.o. sp.k.". Tylko w tych dwóch przypadkach w decyzji organ posłużył się oznaczeniem strony. Równocześnie należy podkreślić, że w rozstrzygnięciu decyzji z 19 października 2015 r. UP orzekł w pkt 1, że unieważnia prawo ochronne na znak towarowy "TV14" o nr R.209613 (...). W osnowie omawianej decyzji Urząd wskazywał, że chodzi o prawo ochronne na znak towarowy o nr R.209613, udzielone na rzecz W. sp. z o.o. sp.k. (m.in. tego oznaczenia uprawnionego dotyczyło kwestionowane sprostowanie). W dacie wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego nr R.209613 (13 czerwca 2008 r.), jak i w dacie wydania ww. decyzji z 19 października 2015 r. uprawnionym do prawa ochronnego było W. sp. z o.o. sp.k. i nie była ta kwestia sporna. Podkreślić należy, że sprawa o częściowe unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy o nr R.209613, zakończona sporną decyzją z 19 października 2015 r. toczy się od 30 września 2010 r. W sprawie tej była wcześniej wydana przez UP decyzja – w dniu 18 października 2011 r., która wyrokiem WSA w Warszawie z 6 lutego 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2131/12., wskutek skargi uczestnika postępowania, została uchylona, a NSA wyrokiem z 18 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1029/13 oddalił skargę kasacyjną spółki – W. sp. z o.o. sp.k. Nie rodziło wówczas wątpliwości, kto jest uprawnionym do znaku towarowego o nr R.209613, a tym samym stroną. W trakcie dalszego postępowania przed Urzędem, jak słusznie zauważył organ i zaakceptował WSA w kontrolowanej obecnie sprawie, w protokołach z rozprawy przed UP w dniach: 2 września 2015 r. i 5 października 2015r. (poprzedzającej wydanie spornej decyzji) oraz protokole z ogłoszenia decyzji z 19 października 2015 r. jako stronę wskazano: W. sp. z o.o. sp.k. Przez cały okres postępowania spółka i jej pełnomocnik nie mieli wątpliwości, jaki podmiot jest uprawnionym do znaku towarowego nr R.209613. Zatem wspomniane błędy w decyzji Urzędu z 19 października 2015 r., nie zawarte w rozstrzygnięciu, nie skutkowały wątpliwością, że spółka nie jest uprawnioną do ww. znaku towarowego i nie była stroną tamtego postępowania przed Urzędem. Zresztą do chwili otrzymania ww. decyzji z 19 października 2015 r. pełnomocnik spółki nie zgłaszał wątpliwości co do podmiotu uprawnionego do ww. znaku, co też potwierdza pełnomocnictwo z 18 października 2016 r. czyli już po wydaniu decyzji, że udzielone zostało przez spółkę i dotyczy omawianego znaku towarowego. Na koniec należy zauważyć, że w postępowaniu przez Urzędem jako uprawniony nie występowało W. sp. z o.o. sp.k. Nie jest zasadny argument skarżącej kasacyjnie spółki, że postanowienie w przedmiocie sprostowania zostało błędnie wydane przez Urząd dopiero po wniesieniu skargi do WSA na decyzję z 19 października 2015 r. Możliwość sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, podobnie jak i możliwość dokonywania wyjaśnień co do treści decyzji, nie jest ograniczona terminem. Sprostowanie takie może nastąpić również po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję wymagającą sprostowania (por. wyrok NSA z 11 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1163/20, Lex nr 3195730; M.P. przybysz, tamże, t. 12 do art. 113; A. Wróbel, tamże t. 8 do art. 113). Mając na uwadze dotychczasowy dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczący wykładni pojęcia "oczywistej omyłki w decyzji" Sąd kasacyjny podzielił stanowisko WSA, akceptujące opinię Urzędu, że w rozpatrywanej sprawie błąd co do oznaczenia strony, popełniony przez organ w decyzji z 19 października 2015 r. należało zaliczyć do błędów, o których mowa w art. 113 § 1 k.p.a. Oznaczenie strony we wspomnianej decyzji jest jednoznaczne, co wynika ze wskazania, że chodzi o uprawnionego do prawa ochronnego do znaku towarowego o nr R.209613, jak i akt administracyjnych sprawy, które świadczą o tym, że postępowanie przez Urzędem dotyczyło właściwego podmiotu, będącego stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tym samym Sąd nie przychyla się do zarzutu skarżącej kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 124 k.p.a., w którym wymieniono konieczne elementy postanowienia. Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. w powiązaniu z powyższymi przepisami, to po pierwsze skarżąca kasacyjnie spółka nie doprecyzowała, które jednostki redakcyjne tego przepisu zostały naruszone, czego wymaga art. 183 § 1 w zw. z art. 174 i 176 p.p.s.a., a ponadto, na mocy art. 126 k.p.a. nie ma zastosowania do postanowień art. 107 § 1 k.p.a., określający elementy składowe decyzji. Dlatego zarzut sformułowany pkt 1. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Nie miał wpływu na zmianę stanowiska NSA co do braku zasadności skargi kasacyjnej jej drugi zarzut, podnoszący naruszenie przez WSA art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentów – odpisów z rejestru przedsiębiorców - na potwierdzenie błędnego oznaczenia adresata decyzji. Przepis ten ma charakter wyjątkowy, gdyż pozwala sądowi z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Okoliczność, że w dacie wydania decyzji istniały powiązane ze sobą podmioty, mające w nazwie : "W., B., P." nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż z akt rejestrowych Urzędu Patentowego wynikało, jaki podmiot jest uprawnionym do prawa ochronnego na znak towarowy o nr R.209613, a z pozostałych wyżej omówionych dowodów wynikało, że ten właśnie podmiot był stroną w postępowaniu przed UP, zakończonym decyzją z 19 października 2015 r. o unieważnieniu w części prawa ochronnego do wspomnianego znaku towarowego. Dlatego omawiany zarzut należało także uznać za niezasadny. Jednocześnie należy podkreślić niekonsekwencję skarżącej kasacyjnie spółki, gdyż kwestionowała dopuszczalność sprostowania decyzji UP z 19 października 2015 r. znak Sp. 107.2015, w odniesieniu do jej elementów, jak uczynił to Urząd. Nie podważała natomiast błędu, który pojawił się w skarżonym wyroku, w którego komparycji została określona jako "B. sp. z o.o. sp.k.". Mając na uwadze wyżej przedstawione stanowisko, co do możliwości prostowania oczywistych omyłek w decyzji oraz treść art. 156 1 i 3 p.p.s.a. dopuszczający możliwość prostowania przez sąd z urzędu w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, NSA orzekł jak w pkt 1 wyroku. Z powyższych przyczyn skargę kasacyjną spółki jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw oddalono na mocy art. 184 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło