III SA/Gl 72/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-25
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, a dostawcą nie był podmiot wskazany na fakturze?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych lub zostały wystawione przez podmiot, który nie był rzeczywistym dostawcą towarów. Faktura taka, nawet jeśli spełnia wymogi formalne, nie stanowi podstawy do odliczenia podatku, jeśli nie odzwierciedla faktycznie zrealizowanej czynności opodatkowanej. Ciężar udowodnienia rzeczywistego charakteru transakcji spoczywa na podatniku, który wywodzi z niej korzystne skutki podatkowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. odmawiające podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "B" Sp. z o.o. w zakresie zakupu kruszarek. Organy podatkowe ustaliły, że transakcje te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ "B" Sp. z o.o. nie prowadziła działalności pod wskazanym adresem, a podatnik nie dopełnił należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania dowodów i błędne zastosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" s.c w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] r. na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) oraz innych przepisów powołanych w uzasadnieniu prawnym, po rozpatrzeniu odwołań "A" s.c. B.C, K.C. z dnia [...] r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. znak:
- [...] określającej w podatku od towarów i usług różnicę podatku naliczonego nad należnym za IV kwartał 2009 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł,
- [...] określającej w podatku od towarów i usług różnicę podatku naliczonego nad należnym za I kwartał 2010 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł,
- [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za II kwartał 2010 r. w wysokości [...] zł,
- [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r. w wysokości [...] zł,
- [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. w wysokości [...] zł,
- [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. w wysokości [...] zł,
utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
Wymienionymi wyżej decyzjami Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. określił w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy bądź zobowiązania podatkowe, za wskazane tam okresy i w wysokościach tam wskazanych.
Pismami z dnia [...] r. Podatnik odwołał się od wskazanych decyzji, wnosząc o ich uchylenie w całości lub ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie:
1. art. art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. poprzez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonanie dowolnych i sprzecznych z zasadą prawdy obiektywnej ustaleń, że faktury wystawione przez "B" Sp. z o. o. (nr [...] z [...] r. i nr [...] z [...] r. błędnie wskazując podwójnie na pierwszą z faktur) nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych, tj. przede wszystkim:
a) uznanie, że dla przypisania Odwołującym dobrej wiary w związku ze sporną transakcją konieczne było dopełnienie przez nich szeregu aktów staranności związanych z weryfikacją kontrahenta, podczas gdy nawet dopełnienie takich aktów staranności (chociaż Odwołujący przeczą by ich nie dokonywali) w niniejszej sprawie nie pozwoliłoby na ujawnienie, że "B" dopuszczała się nieprawidłowości lub naruszeń prawa związanych z oszustwami podatkowymi związanymi z VAT,
b) uznanie, że Odwołujący się nie są w stanie wskazać wiarygodnych okoliczności współpracy z "B", podczas gdy wskazali oni w jakich okolicznościach doszło do zawarcia umowy jak też faktycznego jej wykonania w postaci posiadania przedmiotu sprzedaży i zapłaty ceny, przy braku dowodów przeciwnych, oraz złożyli wyjaśnienia o szczegółach transakcji,
c) uznanie, że transakcje objęte fakturami nr [...] z [...] r. i nr [...] z [...] r. (błędnie wskazano podwójnie na pierwszą z faktur) nie miały miejsca, choć w rzeczywistości zostały przeprowadzone i pomimo ciążącego obowiązku organ nie wykazał by nie miały one miejsca i bezzasadnie przerzucił ciężar dowodowy w tym zakresie na Odwołujących,
d) oparcie się w całości na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu podatkowym toczącym się wobec "B" Sp. z o. o., w tym na zeznaniach M. K. w zakresie procedury wystawiania faktur w Spółce i wyciągnięcie sprzecznych z zeznaniami świadków wniosków z jednoczesnym potraktowaniem ich na niekorzyść podatników,
e) uznanie, że T. M. nie był pracownikiem "B" Sp. z o.o. co dodatkowo nie jest poparte jakimikolwiek dowodami wynikającymi z decyzji, przy braku ustalenia, czy Odwołujący również dysponowali taką wiedzą,
f) uznanie, że T. M. z przyczyn wyżej wskazanych nie był władny do występowania w imieniu "B" w innym charakterze (np. na podstawie umowy zlecenia), w tym kwitowania odbioru gotówki pomimo braku dowodów na okoliczność rzeczywiście pełnionej przez niego funkcji, jak również pomimo zebranych przez organ dowodów przeciwnych świadczących o tym, że działał on w imieniu J. D.,
2. art. 194 w zw. z art. 122 O.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ podatkowy jest związany prawomocną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydaną wobec "B" Sp. z o.o., gdyż Odwołujący nie mogli uczestniczyć w tym postępowaniu w charakterze strony i nie mogli kwestionować ustaleń tam dokonanych,
3. art. 197 O.p. poprzez nie powołanie w sprawie biegłego grafologa na okoliczność potwierdzenia prawdziwości podpisu J. D. na kwestionowanych fakturach i jednoczesne wyciągnięcie z tego faktu negatywnych dla podatnika konsekwencji,
4. art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że transakcje udokumentowane wskazanymi fakturami VAT nr [...] i [...] (błędnie wskazano podwójnie na pierwszą z faktur) nie miały miejsca,
5. art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez uznanie, że wskazane faktury wystawione przez "B" Sp. z o. o. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane i bezzasadne zakwestionowanie przysługującego Stronie prawa do odliczenia podatku,
6. art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym określeniu kwot zobowiązań podatkowych za IV kwartał 2009 r., I-IV kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011r.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. rozpoznając odwołanie ustalił następujący stan faktyczny.
W złożonych przez "A" s. c. B. C, K. C. deklaracjach VAT -7K wykazano:
1. IV kwartał 2009 r.:
- podatek należny [...] zł,
- podatek naliczony do odliczenia [...] zł
- nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia [...] zł
2. I kwartał 2010 r.:
- podatek należny [...] zł
- podatek naliczony do odliczenia [...] zł
- nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia [...] zł
3. II kwartał 2010 r.:
- podatek należny [...] zł
- podatek naliczony do odliczenia [...] zł
- nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia [...] zł
4. III kwartał 2010 r.:
- podatek należny [...] zł
- podatek naliczony do odliczenia [...] zł
- nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia [...] zł
5. IV kwartał 2010 r.:
- podatek należny [...] zł
- podatek naliczony do odliczenia [...] zł
- nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia [...] zł
6. I kwartał 2011 r.:
- podatek należny [...] zł
- podatek naliczony do odliczenia [...] zł
- nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia [...] zł.
W toku kontroli przeprowadzonej w okresie od 29 kwietnia do 31 maja 2011 r. stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku za:
I. IV kwartał 2009 r., w zakresie obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w wystawionych przez "B" Sp. z o.o., [...] -[...] C., ul. [...] fakturach VAT nr:
- [...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł dokumentującej nabycie kruszarki [...] nr fab. [...] (t. I str. 19/4),
- [...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł dokumentującej nabycie kruszarki [...] nr fab. [...] (t. I str. 19/2).
II. IV kwartał 2010 r., w zakresie:
l. podatek naliczony:
- obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturze VAT z [...] r. Nr [...] wystawionej przez "C" Sp. z o.o., [...] -[...] M., ul. [...], dokumentującej świadczenie usługi granulacji re granulatu [...] w ilości [...] kg;
- nie dokonania korekty podatku naliczonego w kwocie [...] zł wynikającego z faktur (wymienionych w zaskarżonej decyzji) wystawionych przez. "D" B. J., do czego Strona zobligowana była na mocy art. 89 b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług;
2. podatek należny
- dokonania sprzedaży towarów niewiadomego pochodzenia, a wyszczególnionych na fakturach z [...] Nr [...] wartość netto [...] zł, VAT [...] zł, dokumentującej zbycie młyna [...] typ [...] - 1 szt., wirówki typ [...] - 2 szt., pralnicy [...] - 1 szt., pralnicy [...] - 1 szt. i z [...] r. Nr [...] wartość netto [...] zł, VAT [...] zł, dokumentującej zbycie urządzeń [...] - [...] szt.
Organ podatkowy poczynił następujące ustalenia w zakresie IV kwartału 2009r.
Podatek naliczony: faktury z [...] r. nr [...] i z [...] r. nr [...] (dokumentujące nabycie kruszarek [...]), wystawione na rzecz "A" s.c. przez "B" Sp. z o.o.
Faktury te zawierają odcisk pieczęci J. D. - prezesa zarządu wraz z nieczytelną parafą. Do faktury nr [...] załączone zostały dowody KW, które zawierają nieczytelne podpisy i nazwisko "M.":
- z [...] r. wskazujący na wpłatę zaliczki w wysokości [...] zł (z pieczęcią "B" Sp. z o.o.) ,
- z [...] r. potwierdzający wpłatę końcową (t. I str. 19/3).
Natomiast do faktury [...] dołączono dowody KW:
- z [...] r. wskazujący na wpłatę zaliczki w wysokości [...] zł,
- z [...] r. potwierdzający wpłatę końcową (t. l str. 19/1).
W toku kontroli podatkowej prowadzonej za IV kwartał 2009 r., I-III kwartał 2010 r. i IV kwartał 2011 r., w dniu [...] r. przesłuchany K. C. oświadczył, że kruszarki [...] zostały według ewidencji środków trwałych zlikwidowane dnia [...] r., następnie sprzedane do "C" za fakturą nr [...] jako urządzenia [...].
Właściwy miejscowo Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. poinformował, że nie jest możliwe przeprowadzenie czynności sprawdzających wobec "B" Sp. z o.o., a podejmowane próby okazały się bezskuteczne. "B" od [...] r. zaprzestała składania deklaracji podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług i została wykreślona z rejestru podatników.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem z [...] r. poinformował, że:
- pod adresem wskazanym jako miejsce wykonywania działalności tj. w C. przy ul. [...] znajduje się opuszczony obiekt, którego stan wskazuje na długotrwałe nieużytkowanie,
- pod tym adresem aktualnie działalność prowadzi "E" Sp. z o.o., która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości i posadowionego na niej budynku w drodze licytacji w dniu [...] r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...],
- przedstawiciele "E" Sp. z o.o., wyjaśnili, że od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w C. przy ul. [...], w [...] 2009r., ani pracownicy ani osoby reprezentujące "B" nie przebywali pod tym adresem,
- wysłane do J. P., wskazanego w KRS jako prezes zarządu "B" Sp. z o.o., wezwania do zgłoszenia się w Urzędzie nie zostały przez adresata odebrane,
- w deklaracji VAT-7 za październik 2010 r., "B" Sp. z o.o. wykazała m.in. sprzedaż opodatkowaną stawką 22% w wysokości: netto [...] zł, VAT [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. zdecydował o przesłuchaniu w charakterze świadka J. P., a postanowieniem z [...] r. o przesłuchaniu w charakterze świadka J. D.. W skazane osoby nie stawiły się na przesłuchanie.
Pismem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w P. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., że J.D. jest poszukiwany jako osoba zaginiona, pomimo przeprowadzenia szeregu czynności nie zdołano ustalić miejsca pobytu ani ująć poszukiwanego.
W dniu [...] r. do organu wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. zawierające informację, że organ ten nadzoruje śledztwo obejmujące swym zakresem m. in. działalność gospodarczą prowadzoną przez "B" Sp. z o.o. W wyniku przekazanych materiałów ustalono, że M. K., przesłuchany w charakterze świadka w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. w dniu [...] r. zeznał m. in., że J. D. poznał w połowie 2008 r. D. przedstawiał się jako osoba będąca właścicielem kilku firm, m. in. stacji gazowej w C. przy ul. [...], szukał osób chętnych do współpracy. Obiekt ten był częściowo wyremontowany i dzierżawiony przez inną firmę, współpraca miała polegać na wyremontowaniu pozostałej części i uruchomienia firmy "B". Został zatrudniony w dniu [...] r. jako pracownik handlowy, a jego zadaniem było wyszukiwanie kontrahentów, zajmowanie się kupnem i sprzedażą, miał też pełnomocnictwo do reprezentowania "B" oraz dostęp do konta firmowego. Do zakresu obowiązków M. K. należało też podpisywanie faktur, dokumentów Wz oraz innych wymaganych do sprzedaży i transportu. Pracował do [...] 2009 r., potem rzadko bywał w firmie, również kontakt z J. D. był bardzo ograniczony i jedynie telefoniczny. Przesłuchiwany w dniu [...] r. M. K. wskazał, że okazane mu deklaracje VAT-7 złożone przez "B" za luty, kwiecień-październik 2009 r. podpisał jako J. D. fałszując jego podpis i wysyłał w Urzędzie Pocztowym w K., ul. [...]. Przesłuchiwany w charakterze podejrzanego z dnia [...] r. M. K. wyjaśnił, że nie wie nic na temat faktur wystawionych przez "B" Sp. z o.o. na rzecz "A" s.c. Odnośnie odręcznie wypisanej, zawierającej podpis J. D. faktury nr [...] z [...] r. wskazał, że faktury w "B" wystawiał komputerowo. Zarówno okazanej faktury, jak i udokumentowanego nią przedmiotu sprzedaży podejrzany nie widział.
T. M. przesłuchany w charakterze świadka w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. w dniu [...] r. zeznał, że J. D. zna od szkoły średniej. "B" Sp z o. o. powstała w [...] r. i prowadzona była przez matkę świadka K., J. G.i J. S. Zajmowała się budowlanką w późniejszym okresie rozlewnią gazu. Księgowością zajmowała się matka K., po jej śmierci prowadzeniem firmy zajmowała się siostra świadka E.B.. Następnie Spółka została sprzedana J. D.. Prezesem został J. P., którego świadek znał od dzieciństwa i którego poznał z J. D.. W dniu [...] r. J. D. zbył [...]% udziałów w "B" na rzecz T. M.. Świadek zeznał, że nie wie gdzie znajduje się dokumentacja "B", ani kto zajmuje się jej prowadzeniem. Przesłuchany w charakterze świadka w Prokuraturze Okręgowej w K. w dniu [...] r. T. M. potwierdził, że [...] r. J. D. "przepisał" mu "B" Sp. z o. o., na dzień przesłuchania J. P. jest w posiadaniu [...]% udziałów, on zaś [...]%, nie dokonał zmian w KRS. T. M. zmarł [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. ustalił, że do Urzędu nie zostały złożone informacje o dochodach T. M. świadczące o tym, że był pracownikiem "B" Sp. z o.o.
W dniu [...] r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. przesłuchana została w charakterze świadka D. S., jeden z udziałowców "B", która zeznała, że nie wie gdzie znajdować może się dokumentacja finansowo-księgowa Spółki, nie zna szczegółów dotyczących jej kontrahentów, przepływu towarów czy środków finansowych.
Przesłuchany w dniu [...] r. w charakterze świadka przebywający z Zakładzie Karnym w J. J. P.zeznał m. in. że T. M. i J. D. znaleźli mu zatrudnienie w "B" w charakterze prezesa zarządu. W siedzibie Spółki był dwa razy, nigdy czynnie nie działał w Spółce, nie otrzymywał również pieniędzy. Nie wyklucza, że pod wpływem J. D. podpisał jakieś dokumenty, ale uczynił to w dobrej wierze.
W dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. poinformował, że prowadzone wobec "B" Sp. z o.o. postępowanie podatkowe zostało zakończone decyzją z dnia [...] r. określającej Spółce wynikający z art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek zapłaty podatku wykazanego w wystawionych na rzez "A" s.c. fakturach nr [...] z [...] r. oraz [...] z [...] r.
Organ podatkowy poczynił następujące ustalenia w zakresie IV kwartału 2010r.
Podatek należny: faktury z [...] r. nr [...] (zbycie młyna [...] typ [...] -1 szt., wirówki typ [...] -2 szt., pralnicy [...] -1 szt., pralnicy [...] -1 szt.) i z [...] r. nr [...] (zbycie urządzeń [...] -2 szt.) wystawione przez "A" s.c. na rzecz "C" Sp. z 0.0.
młyn [...] typ [...]
Celem potwierdzenia zakupu młyna [...] "A" s.c. przedstawiła rachunek nr [...] z [...] r. wystawiony przez "F" GmbH na kwotę [...] Euro wraz z fakturą wewnętrzną VAT WNT nr [...] oraz dokumentem OT z [...] r.
wirówki typ [...]
W ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stwierdzono urządzenia pod nazwą "wirówka". Na potwierdzenie nabycia tych urządzeń Podatnik przedłożył fakturę VAT nr [...] z [...] r. wystawioną przez "G" M. M., C., [...] dotyczącą wirówki do suszenia folii moc [...]kw wraz z fakturą korygującą nr [...], dokumentem OT oraz dokumentem potwierdzającym likwidację środka trwałego z uwagi na jego zwrot. Nie okazał natomiast innych dowodów potwierdzających nabycie wirówek. Do protokołu przesłuchania z [...] r., na pytanie: "Jak była możliwa sprzedaż wirówki do suszenia na rzecz "C" w dniu [...] r. skoro jej nabycie zostało skorygowane do zera [...] r., jak ustalono cenę iż była wyższa od cen nabycia, po 1 rocznym okresie użytkowania?" K. C. wskazał: "Prawdopodobnie miałem dwie wirówki, jedna została skorygowana, a druga sprzedana. Ta co została mogła nie być wprowadzona do amortyzacji jeśli np. była wadliwa. "
Natomiast w wyjaśnieniach do protokołu kontroli złożonych pismem z [...] r. K.C. podał, że Spółka nie posiadała w dokumentacji księgowej i dowodu zakupu wirówki odprzedanej następnie "C" sp. z o. o., gdyż urządzenie to zostało nabyte jako część składowa całej linii produkcyjnej do regranulacji, która następnie została zbyta bez wirówki.
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. przesłał kopie następujących dokumentów:
·sporządzonego w Urzędzie Skarbowym w M. w dniu [...] r. protokołu przesłuchania charakterze świadka M. M zbywcy wirówki do suszenia folii na rzecz "A" s.c., który wskazał, że urządzenie zostało wyprodukowane na zamówienie "A" s.c. w lipcu 2009 r. Wirówka nie posiadała tabliczki znamionowej, została zwrócona, gdyż nabywca nie zapłacił w całości wynikającej z zamówienia należności, co zostało potwierdzone fakturą korygującą;
·protokołu przesłuchania w charakterze świadka J. M. - wspólnika "H" sp.j., z [...] r. w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w R. w zakresie udokumentowanej fakturą nr [...] z dnia [...] r. transakcji sprzedaży linii produkcyjnej do regranulacji [...] "A". W skład linii produkcyjnej wchodziły: podajnik taśmowy, zagęszczarka współpracująca z wytłaczarką, wytłaczarka jednoślimakowa z odgazowaniem, cięcie przy głowicy w mgle wodnej wraz z filtrem, stół wibracyjny (wibro-sito), wentylator podający granulat do silosu, silos. Elementu linii nie stanowiła wirówka czy wirówki - powyższe potwierdza także oferta z [...] r. przedstawiona Spółce "A" przez "H" (materiały zostały ponadto przesłane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. - 111 k. 143 i nast.).
Ponadto Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. przesłał w dniu [...] r. materiały dokumentujące ww. transakcję sprzedaży, w tym dokument Wz nr [...] z którego wynika wydanie linii do regranulacji [...] nr [...] w składzie: wytłaczarka (1 szt.), kryza (1 szt.), podajnik taśmowy (l szt.), wibrator (1 szt.), zasyp (l szt.), silos (1 szt.), szafa sterownicza (1 szt.), wentylator chłodzący (l szt.), wentylator odbiorczy (1 szt.), śruba do demontażu ślimaka (1 szt.), zmieniacz sit (1 szt.), agregat do zmieniacza (1 szt.), konstrukcja do silosu (1 szt.) pompa próżniowa (1 szt.) - t. 11 k. 66 i nast.
pralnice [...] i [...]
W odniesieniu do zakupu pralnic Strona przedstawiła fakturę nr [...] z dnia [...] r. wystawioną przez "I", [...] -[...] W., [...] dotyczącą pralnicy [...], szt. 2. Za pismem nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. przesłał również kopię sporządzonego w Urzędzie Skarbowym W. w dniu [...] r. protokołu przesłuchania charakterze świadka M. M. - zbywcy pralnic [...] wyszczególnionych na fakturze [...] z dnia [...] r. Ustalono m. in., że przedmiotem transakcji były ok. 20 letnie urządzenia służące do przemysłowego prania w szpitalach, jednostkach wojskowych, czy hotelach. Z powodu długotrwałej eksploatacji urządzeń nie można określić ich numerów seryjnych. Do protokołu dołączona została dokumentacja techniczno-ruchowa maszyn.
W ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych przedstawionych przez "A" s.c. za okres od stycznia do grudnia 2010 r. nie stwierdzono środka trwałego pod nazwą "pralnica".
kruszarki [...]
Na potwierdzenie nabycia kruszarek Podatnik przedłożył wystawioną przez "B" Sp. z o.o. fakturę VAT nr [...] z [...] r. dokumentującą nabycie kruszarki [...] nr fab. [...], fakturę VAT nr [...] z [...] r. dokumentującą nabycie kruszarki [...] nr fab. [...].
W trakcie przesłuchania dokonanego w dniu [...] r. K.C., w opisywanym zakresie, oświadczył, że kruszarki [...] zostały według ewidencji środków ł trwałych zlikwidowane dnia [...] r., następnie sprzedane do "C" jako urządzenia [...] za fakturą [...].
Jednakże jak wynika z protokołu oględzin miejsca siedziby i wykonywania działalności gospodarczej przez "C" z [...] r. (t. III str. 116 i nast.), w pomieszczeniach znajdowały się, stanowiące według oświadczenia K. C. własność "C", m. in dwie kruszarki typu [...] o numerach fabrycznych [...] i [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. pismem z [...] r. przekazał uwierzytelnione kopie opinii rzeczoznawcy: młyna rotorowego [...] typ [...], nr fabr. [...], rok budowy [...], wirówek łopatowych typ [...] rok budowy [...], pralnicy [...] seria [...] rok budowy [...], pralnicy [...] seria [...] rok budowy [...], wykorzystywanych do rozdrabniania, odwirowywania i płukania masy z tworzyw sztucznych. Opinie sporządzone zostały na zlecenie "C" Sp. z o.o. w miejscu wykonywania przez nią działalności gospodarczej.
Podatek naliczony
l. Faktura z [...] r. nr [...] (usługa granulacji [...]) wystawiona na rzecz "A" s.c. przez "C" sp. za. o.
Towar poddany usłudze "A" s.c. nabyła od "C" Sp. z o.o. na podstawie faktury nr [...] z [...] r.
W toku prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. postępowania kontrolnego wobec "C" Sp. z o. o. przesłuchany został pełniący funkcję prezesa zarządu A.J., który oświadczył, że urządzenia nabyte od "A" s.c. (młyn, wirówki, kruszarki, pralnice) nie były użytkowane do celów produkcyjnych po dacie ich nabycia do około połowy 2011 r. z uwagi na adaptację oraz instalację urządzeń pod adresem: M., ul. [...].
Jak zeznał K. C. w dniu [...] r. linia do granulacji była urządzeniem do produkcji granulatu i tylko z tego urządzenia wychodził produkt w postaci granulatu. Linii do granulacji - zbytej na podstawie faktury z dnia [...] r. nr [...] wystawionej dla S. T. - jednej z kilku urządzeń składowych do produkcji granulatu - ,,(..) po sprzedaży (. . .) nikt nie użytkował.". Wskazał, że Spółka nie dokonywała zakupu innej maszyny do granulacji.
W dniu [...] r. w Urzędzie Skarbowym w M. przesłuchany został w charakterze świadka A. S.. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że nabył on linię do regranulacji [...] na podstawie faktury z dnia [...] r. nr [...] wystawioną przez "J" S. T.. Wszelkie formalności załatwiał z K. C.. Linia od początku zakupu znajdowała się i znajduje w M. przy ul. [...], jednakże przez długi czas od daty zakupu do około połowy 2011 r. była w modernizacji, trwało jej przygotowywanie pod nowe zlecenie i produkcja była niemożliwa (t. 2 k. 70).
Z prowadzonej przez "C" dokumentacji w postaci rejestrów zakupów oraz innych dokumentów źródłowych wynika, że Spółka nie poniosła kosztów dostaw energii elektrycznej i wody, dzierżawy urządzeń potrzebnych do wykonania usługi.
W toku czynności oględzin pomieszczeń położonych w M., ul. [...], udokumentowanych protokołem z dnia [...] r., stwierdzono również występowanie linii do granulacji [...], jednakże według oświadczenia K. C.; linia ta nie jest i nie była własnością spółki "C". Linia ta była przedmiotem umowy dzierżawy zawartej pomiędzy spółkami "A" i "C" w dniu [...] r.
Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przeprowadził czynności kontrolne u J. K.. Z przesłanej za pismem z dnia [...] r. nr [...] dokumentacji wynika, że ww. dokonywał od "A" s.c. zakupu granulatu [...].
Przy piśmie z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. przesłał sporządzony w Urzędzie Skarbowym w W. protokół przesłuchania J.K. z dnia [...] r., z którego wynika m. in., że był on zatrudniony w "A" s.c. od [...] r. do [...] r. prowadząc jednocześnie od 2005 r. działalność gospodarczą na własny rachunek w branży tworzyw sztucznych, "za przyzwoleniem "A" s. c." Ustalono ponadto, że towar poddany usłudze granulacji na podstawie faktury z [...] r. nr [...] wystawionej przez "C" dla "A" s. c., który został przez "A" s. c. nabyty w dniu [...] r. od "C" na podstawie faktury nr [...] - został zbyty przez "A" s. c. na rzecz J. K. w tej samej postaci w jakiej został nabyty.
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wydał decyzję nr: [...] mocą której określił Spółce "C" kwotę do zapłaty z tytułu art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług wynikającą z faktury nr [...] z dnia [...] r., jak również pozbawił jej prawa do obniżenia części podatku naliczonego z faktury nr [...] z [...] r. (w zakresie sprzedaży 2 szt. wirówek do tworzyw sztucznych oraz 2 szt. pralnic [...]) oraz prawa do obniżenia całości podatku naliczonego wynikającego z faktury nr [...] z dnia [...] r.
2. Korekta podatku naliczonego z faktur pochodzących od "D" B.J.. Podatnik obniżył w rozliczeniu za IV kwartał 2010r. podatek należny o podatek naliczony wykazany w fakturach nr:
·[...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł,
·[...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł,
·[...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł,
·[...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł,
·[...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł.
- łączna wartość podatku wynikająca z faktur - [...] zł.
Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. poinformował, że "D" B. J. - dokonała korekty podatku należnego w rozliczeniu za wrzesień 2011r. o podatek zawarty w wyszczególnionych fakturach w części, przypadającej na nieuregulowaną kwotę należności, tj. w wysokości [...] zł. W oparciu o powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wezwaniem z dnia [...] r. m zobowiązał Podatnika do przedłożenia zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego przez wierzyciela oraz zawiadomienia o skorygowaniu podatku. W odpowiedzi s.c. "A" wyjaśniła, że do dnia [...] r. nie otrzymała ww. dokumentów.
Z uwagi na powyższe organ podatkowy zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. za pismem z dnia [...] r o zweryfikowanie korekty dokonanej przez "D" oraz przesłanie zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego przez wskazany podmiot. W dniu [...] r. przekazane zostało pismo informujące o zasadności korekty, jak również kopia zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku w trybie art. 89a ust.2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług przesłana przez "D" Podatnikowi w dniu [...] r.
Wezwaniami z [...] r., z [...] r. oraz z dnia [...] r. organ podatkowy zobowiązał Podatnika do osobistego stawiennictwa celem przedstawienia dokumentacji, która potwierdza korektę podatku dokonaną w związku z otrzymanymi zawiadomieniami.
Postępowanie podatkowe za okres od IV kwartału 2009 r. do I kwartału 2011 r. wszczęte zostało przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] r., a decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przy określeniu podatku za IV kwartał 2009 r. nie uwzględnił podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "B" sp. z o. o., gdyż faktury te nie dokumentowały faktycznego obrotu, w decyzji dotyczącej IV kwartału 2010r. nie uwzględnił podatku naliczonego wynikającego z faktury nr [...] wystawionej przez "C" Sp. z o.o., gdyż dokumentuje ona czynności, które nie zostały dokonane oraz podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez "D" B. J., w części w której ww. podmiot skorzystał z tzw. ulgi za złe długi, w rozliczeniu za I, II i III kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011 r. nie uwzględnił nadwyżek podatku z przeniesienia z poprzednich okresów rozliczeniowych z uwagi na fakt, że w wyniku zmiany rozliczeń Podatnika za okresy poprzednie określone zostały zobowiązania podatkowe lub nadwyżka podatku w kwocie niższej od wykazanej przez Podatnika.
Podatnik nie zgodził się z powyższymi decyzjami, czemu dał wyraz w odwołaniach z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Niezależnie od powyższego, w dniu [...] r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wydał na rzecz "C" decyzję, w której w rozliczeniu za IV kwartał 2010 r.: nie uwzględnił podatku naliczonego z faktur z dnia [...] nr [...] (w części dotyczącej nabycia wirówki typ [...] - 2 szt., pralnicy [...] - 1 sz1., pralnicy [...] -l szt.) i z dnia [...] r. nr [...] (dotyczącej nabycia urządzeń [...] - 2 szt.) wystawionych przez "A" s.c., określił na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług kwotę podatku do wpłaty w wysokości [...] zł, wynikającego z faktury VAT wystawionej na rzecz "A" s.c. z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił tę decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego M. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy we wskazanym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. stwierdził nieprawidłowości w rozliczeniu podatku za:
I. IV kwartał 2009 r., w zakresie obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w wystawionych przez "B" Sp. z o.o. w C. fakturach VAT nr [...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł dokumentującej nabycie kruszarki [...] nr fab. [...] , [...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł dokumentującej nabycie kruszarki [...] nr fab. [...] ,
II. IV kwartał 2010 r., w zakresie:
1. podatku naliczonego:
- nie dokonania korekty podatku naliczonego w kwocie [...] zł wynikającego z faktur (wymienionych w zaskarżonej decyzji) wystawionych przez "D" B. J., do czego Strona zobligowana była na mocy art. 89 b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Ustalenia dotyczące IV kwartału 2009r.
Podatek naliczony:
faktury z [...] r. nr [...] i z [...] r. nr [...] (dokumentujące nabycie kruszarek [...]), wystawione na rzecz "A" s.c. przez "B" Sp. z o.o. Pismem z [...] r. B. C oświadczyła, że nic nie wie o sprawach "A" s.c., gdyż sprawami Spółki faktycznie zajmował się jej mąż.
Pismami z [...] r. oraz z [...] r. K. C.. W zakresie transakcji z "B" Sp. z o.o. wskazał, że to Spółka ta nawiązała kontakt z "A" s.c. w biurze "A" s.c., gdzie J.D., ówczesny prezes "B" Sp. o.o. pojawił się celem złożenia oferty. Strona była w siedzibie "B" w C. tylko raz, celem dokonania oględzin maszyn [...], przy tej okazji towarzyszyli mu J. D. i T. M.. K.C. nie pamięta dokładnie okoliczności poznania J. D., najprawdopodobniej miało to miejsce w komisie samochodowym znajomego, gdyż J.D. nabył od K. C. samochód w 2003 lub 2004 r. Kontakty z nim były sporadyczne, w hali w M. lub telefoniczne. W M. poznał też T. M., którego J. D. przedstawił jako swego pełnomocnika, a który z reguły był obecny przy wizytach J. D.. Nie znał M. K.. K. C. nie posiada wiedzy na temat działalności firmy "B", Spółki łączyła tylko jedna transakcja, wiarygodność Spółki K.C. ustalił dokonując sprawdzenia w KRS oraz "w rejestrze zastawów w Sądzie ", nie sprawdzał płynności finansowej "B", gdyż to on był kupującym. Spółki nie zawierały umowy pisemnej, dokonał zakupu na podstawie oferty złożonej przez J. D., nie pamięta w jaki sposób maszyny znalazły się w posiadaniu "B". "B" organizowała transport, nie wie kto płacił za transport. Urządzenia zostały sprawdzone w rozruchu testowym w M. przy ul. [...]. Faktury dostarczył najprawdopodobniej w dniu transakcji J. D. oraz T. M., zapłata nastąpiła w dniu transakcji gotówką do rąk J. D. w obecności T. M.. "A" nie posiadała innych kruszarek niż te zakupione od "B" Sp. z o.o.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem z [...] r. potwierdził, że w miejscu zgłoszonym jako adres Spółki od dłuższego czasu nikt nie prowadzi działalności gospodarczej. Z wyjaśnień złożonych przez prokurenta Spółki A. U. wynika, że nie posiada żadnych informacji ani dokumentów na temat działalności "B", nigdy nie była w siedzibie Spółki, nie podpisywała żadnych dokumentów, nie ma kontaktu z prezesem zarządu J. P., nie wie nic na temat kontynuowania działalności gospodarczej przez Spółkę.
Pismem z [...] r. "E" Sp. z o.o. poinformowała, że nieruchomość położoną w C., ul. [...] zakupiła w 2007 r., po remoncie w lipcu 2009 r. dokonała przeprowadzki. W skład nieruchomości wchodził tylko jeden budynek, obiekt był opuszczony, nie było w nim żadnego sprzętu ani urządzeń, brak było oznaczeń wskazujących na uprzednie prowadzenie działalności. Nie zna ani J. D., ani T. M., nie ma żadnych informacji na temat "B" Sp. z o.o.
Komenda Powiatowa Policji w P w piśmie z [...] r. oraz Komenda Miejska Policji w B. w piśmie z [...] r. potwierdziły, że J. D. jest w dalszym ciągu poszukiwany jako osoba zaginiona, nie udało się ustalić miejsca jego pobytu.
Ustalenia dotyczące IV kwartału 2010r.
Podatek należny:
faktury z [...] r. nr [...] (zbycie młyna [...] typ [...] - 1 szt., wirówki typ [...] - 2 szt., pralnicy [...] - 1 szt., pralnicy [...] -1 szt.) i z [...] r. nr [...] (zbycie urządzeń [...] - 2 szt.) wystawione przez "A" s.c. na rzecz "C" Sp. z o.o.
- młyn [...] typ [...]:
Celem uzupełnienia postępowania dowodowego w tej części, przyjęto pisemne wyjaśnienia z [...] i [...] r. K.C., który wskazał, że młyn [...] typ [...] 2004r zakupił od firmy "F" Gmbh [...] r. w N. za pośrednictwem branżowego portalu ogłoszeniowego [...]. Kontakt z firmą nawiązano telefonicznie bądź mailowo, nie pamięta w jaki sposób złożone zostało zamówienie, transportu dokonał M.S., który wraz z towarem odebrał fakturę i dokonał zapłaty.
W toku oględzin przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] r. stwierdzono, że młyn znajduje się w blaszanej wiacie poza halą produkcyjną. Młyn jest zużyty, przeznaczony do złomowania, nie posiada żadnych oznaczeń. Jak podał K. C., oznaczania tego typu urządzeń nie praktykuje się. Z boku młyna jest ręczna pompa hydrauliczna, na pompie jest tabliczka, oznaczenie nie dotyczy jednak całego młyna.
wirówki typ [...]
Według wyjaśnień K. C., "A" s.c. w latach 2009-2011 posiadała wirówki do tworzyw sztucznych typ [...] 2 szt. budowy własnej. Jedna z wirówek była częścią składową linii technologicznej do przetwarzania odpadów [...] w dniu [...] r. (Wz w załączeniu). Linia ta była użytkowana przez "A" S.C. do 2009 r. Instalacja ta miała być przedmiotem zakupu przez "A" natomiast w wyniku niepomyślnego przebiegu zdarzeń finalnie została ona sprzedana przez "K" innej firmie. Z pozostałych podzespołów zamiennych została wykonana wirówka nr [...]. K. C. nic nie wie na temat przyczyn niezaewidencjonowania jej w ewidencji środków trwałych, być może nastąpiło to z powodu niedopatrzenia ówczesnego biura księgowego.
Natomiast wirówka nr [...] pierwotnie miała zostać zakupiona w "G" M. M., następnie z przyczyn ekonomicznych została zwrócona i w jej miejsce wybudowana nowa we własnym zakresie z różnego rodzaju profili, kabli, podzespołów elektrycznych, silnika, sita głównego, rotora pozyskanych przez S.T. i nabytych od "G". Wirówka ta również nie została ujęta w ewidencji środków trwałych. Stanowiła ona następnie przedmiot zbycia do "C" Sp. z o.o.
W toku oględzin przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] r. ustalono, że dwie wirówki znajdują się w hali produkcyjnej, nie posiadają oznaczeń, tabliczek znamionowych, numerów fabrycznych, a według oświadczenia K. C. takie maszyny rzadko posiadają oznaczenia i tabliczki znamionowe. Obie maszyny są użytkowane przez "C" Sp. z o.o.
Pismem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wystąpił do R. G. o udzielenie informacji w sprawie wydania przez "K" Sp. z o.o. na rzecz "A" s.c. materiałów według dokumentu Wz z [...] r., w świetle wyjaśnień złożonych przez K. C. w piśmie z dnia [...] r. (t. IV k. 244). R.G., pismem z [...] r. (t. IV k. 251) podał, że z "A" s.c. prowadzona była współpraca polegająca na nabywaniu surowca do produkcji wyrobów foliowych wytwarzanych przez "K" Sp. z o.o. W ramach tej współpracy spółki porozumiały się w sprawie sprzedaży "A" s.c. maszyny do przetwarzania odpadów. Negocjacje prowadzone były z udziałem R. G. i E.B., ze strony "K" Sp. z o.o., oraz K. C. ze strony "A" s.c..
Ustalono, że maszyna została pierwotnie przekazana "A" do nieodpłatnego korzystania celem dokonania prób, a po ich pomyślnym przejściu miała został sprzedana. W tym okresie strony zaprzestały współpracy w zakresie zakupu regranulatu i "K" Sp. z o.o. wycofała zgodę na dalsze nieodpłatne korzystanie z maszyny. Jednocześnie wystąpiła z ofertą sprzedaży, która została przyjęta, wystawiono fakturę, a należność z tytułu sprzedaży została przekazana na rachunek bankowy. Obecnie R.G. nie jest w stanie potwierdzić, czy sprzedaż nastąpiła na rzecz "A" s.c. czy innego podmiotu, nie jest w stanie przedstawić również dokumentacji dotyczącej opisywanej transakcji, gdyż ta została umieszczona przez syndyka masy upadłości w archiwum, do którego składający wyjaśnienia nie ma dostępu. Maszyna nie została zwrócona "K", zaś część składową maszyny stanowiła wirówka, nie może natomiast stwierdzić, czy możliwe było zbudowanie z jej podzespołów wirówki do tworzyw sztucznych.
Pismami z [...] r. (t. IV k. 245) i z [...] r.(t. IV k. 253) wezwano K. C. do przedłożenia dowodów m. in w postaci faktur dokumentujących zakup poszczególnych części, które według jego wyjaśnień posłużyć miały do budowy wirówki nr [...]. Przy piśmie z [...] r. (t. IV k. 254) przedłożono kserokopie faktur zakupu wraz z wyjaśnieniem, że części opisane w poszczególnych pozycjach faktur użyte zostały do rekonstrukcji wirówki, nie była jednak prowadzona ewidencja, które konkretnie części zostały użyte.
pralnice [...]
W toku oględzin przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] r. ustalono, że dwie pralnice [...] znajdują się pod metalową wiatą. Pralnice nie posiadają oznaczeń, według K. C. przy zakupie pralnic nie przedstawiono żadnych dokumentów poza fakturami zakupu. Urządzenia te nie są używane od kilku lat w związku z kradzieżą kabli sterowniczych. Dodał, że najpierw dokonano zakupu małych pralnic ([...]), tylko ok. 1 kg śmieci, potem jedną dużą, następnie u tego samego dostawcy dokupiono drugą.
Według wyjaśnień K.C. "A" s.c. w latach 2009-2011 posiadała pralnice do tworzyw sztucznych [...] 2 szt. rok produkcji [...]i [...]zakupione od "L" D.Z. B.. Pismami z [...] r. i z [...] r. wezwano K. C. do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej zakup wskazanych pralnic. Przy piśmie z dnia przedstawiono fakturę VAT nr [...] z [...] r. wystawioną przez "L" D. Z. dokumentującą zakup pralnicy [...]. Pismem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wystąpił do D.Z. o udzielenie informacji w zakresie wskazanym przez K. C. w wyjaśnieniach z [...] r. (t. IV k. 246). D. Z. w odpowiedzi z [...] r. (t. IV k. 250) oświadczyła, że w latach 2007 - 2008 "A" s.c. dokonała od "L" zakupu dwóch maszyn [...]. Posiada tylko jedną fakturę z [...] r. nr [...], którą przedłożyła.
kruszarki [...]
W dniu [...] r. pracownicy Urzędu Skarbowego w T. przeprowadzili oględziny maszyn i urządzeń w hali produkcyjnej w M. ul. [...] zbytych przez "A" s.c. na rzecz "C" Sp. z o.o. W zakresie dotyczącym kruszarek ustalono, że kruszarki koloru czerwonego znajdują się w hali głównej. Posiadają oznaczenia producenta [...] wraz z szafami sterowniczymi, na których widoczne są miejsca po tabliczkach znamionowych w postaci metalizowanych naklejek, które uległy zniszczeniu. Na boku szafy wybito numery [...] i [...]. Obecny przy czynnościach K. C. okazał jedną z tabliczek znamionowych z numerem [...]. Dodał również, że w przypadku drugiej z kruszarek nie sposób dopasować numerów szafek sterowniczych do urządzeń opisanych w posiadanych przez "C" sp. z o.o. zaświadczeniach z rejestru zastawów o nr: [...], [...], [...]. Oświadczył, że w hali produkcyjnej były tylko te dwa urządzenia (t. IV k. 233 i nast.).
Ponadto w dniu [...] r. K. C. złożył wyjaśnienia, z których wynika, że [...] to nazwa producenta maszyn. Tabliczka znamionowa urządzenia w formie naklejki umieszczona była na drzwiach szafy sterowniczej, natomiast drugi numer wybity jest na bocznej krawędzi płyty konstrukcyjnej maszyny. Pod tymi dwoma numerami producent ([...]) ma możliwość ich zidentyfikowania. "A" s.c. nie oznaczała maszyn, a jedynymi posiadanymi oznaczeniami były te już wymienione, nie było też konieczności ich znakowania, gdyż były to jedyne kruszarki w hali i nie było potrzeby odróżnienia ich od innych.
Podatek naliczony
l. Faktura z [...] r. nr [...] (usługa granulacji [...]) wystawiona na rzecz "A" s.c. przez "C" Sp. z o. o.
Według wyjaśnień K. C. zwyczajowo do wykonania usługi regranulacji potrzebna jest linia do granulacji, w której skład wchodzą: wytłaczarka, głowica tnąca, stół wibracyjny, system dosuszania granulatu. Jednakże odnosząc się do faktury nr [...] usługa nią udokumentowana była wykonana na kruszarkach i młynie rozdrabniającym [...], choć z faktury nie można tego odczytać. Z uwagi na upływ czasu nie pamięta w jaki sposób "C" dokonywała usług regranulacji na rzecz "A" s.c., ale stanowczo potwierdził wykonanie usługi. Być może nazwa na fakturze jest mało precyzyjna, z analizy faktur wynika, że za fakturą nr [...] "A" s.c. dokonało zbycia młyna, natomiast na podstawie faktury nr [...] nastąpiła sprzedaż urządzeń [...] . Jednakże jednym ze sposobów przetwarzania odpadów była produkcja zlepów na linii [...], a następnie, z uwagi na brak młyna i kruszarek, usługa kruszenia i granulowania za pomocą młyna mogła zostać zlecona. W kwestii dużego zużycia energii elektrycznej K. C. podał, że powyższe jednoznaczne było faktem, że niektóre z maszyn na terenie hali położonej w M. musiały pracować, jednak nie był w stanie stwierdzić które i czy wszystkie. Wobec powyższego oświadczenie A.J., że maszyny w tym czasie nie pracowały uznał za mało precyzyjne.
Decyzją z [...] r. zakończone zostało ponownie prowadzone postępowanie wobec "C" Sp. z o.o., w której Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., uznając m.in., że:
- w świetle materiału dowodowego przekazanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., o którym mowa powyżej, brak jest podstaw do uznania, by "A" s.c. nie dysponowała maszynami i urządzeniami sprzedanymi "C" za fakturami nr [...] i [...], co spowodowało niemożność zakwestionowania "C" prawa do odliczenia podatku naliczonego,
- brak dowodów mogących podważyć wyjaśnienia złożone przez K. C. w zakresie wykonania usługi, która udokumentowana została fakturą nr [...], umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010r. (t. IV k. 268).
2. Korekta podatku naliczonego z faktur pochodzących od "D" B. J., a wskazanych ustaleń poczynionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. organ w niniejszej sprawie przekazując ją do ponownego rozpatrzenia nie kwestionował.
Niezależnie od powyższego, zawiadomieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. poinformował, że w dniu [...] r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe ([...]), co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od IV kwartału 2009 r. do I kwartału 2011 r. (t. IV k 220).
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał decyzje znak: od [...] do [...], mocą których:
- przy określeniu podatku za IV kwartał 2009 r. nie uwzględnił podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "B" sp. z o. o., gdyż faktury te nie dokumentowały faktycznego obrotu,
- w decyzji dotyczącej IV kwartału 2010 r. nie uwzględnił podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez F.H.U. "D" B. J. |w części w której podmiot ten skorzystał z tzw. ulgi za "złe długi", uznał natomiast prawo do odliczenia podatku zawartego w fakturze z [...] r. nr [...] wystawionej przez "C" Sp. z o.o. dokumentującej świadczenie usług granulacji.
- w rozliczeniu za I, II i III kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011 r. nie uwzględnił nadwyżek podatku z przeniesienia z poprzednich okresów rozliczeniowych z uwagi na fakt, że w wyniku zmiany rozliczeń Podatnika za okresy poprzednie określone zostały zobowiązania podatkowe lub nadwyżka podatku w kwocie niższej od wykazanej przez Podatnika.
Podatnik nie zgodził się z powyższymi decyzjami, czemu dał wyraz w odwołaniach z [...] r., a pismem bez daty (wpływ [...] r.) odniósł się do stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. zawierającego ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów. W piśmie podniesiono, że organ powołał w stanowisku do wniesionych odwołań okoliczności, które "nie stanowiły podstawy wydania skarżonej decyzji, nie zostały wskazane w treści jej uzasadnienia", z zeznań M. K. wynika, że został on zatrudniony w "B" wyłącznie w zakresie obrotu stalą, stąd tylko w tym zakresie zajmował się wystawianiem faktur, organ podatkowy wskazuje na wynikające z zeznań T. M. okoliczności, które sprzeczne są z innymi jego zeznaniami i pozostałym materiałem dowodowym sprawy.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie oraz poinformował o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Z przysługujących uprawnień Strona nie skorzystała.
Organ odwoławczy poddał analizie stan faktyczny pod kątem wymagalności zobowiązań za okresy objęte decyzjami.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W terminie, o którym mowa w tym przepisie organy podatkowe mają możliwość kontroli prawidłowości obliczania podatku dokonanego przez podatnika i wydawania w tym zakresie decyzji, o których mowa wart. 21 § 3 O.p. Po upływie tego terminu, ze względu na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego z mocy prawa (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) nie można już ani dochodzić wykonania tego zobowiązania, o ile nie nastąpiło zawieszenie lub przerwanie biegu tego terminu, ani też orzekać w sprawie wysokości podatku.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wydał [...] r. decyzje określające na rzecz strony kwoty podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r., III kwartał 2010 r. Przedawnienie w odniesieniu to tego okresu nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2015r., gdyby nie zaistniała okoliczność zawieszająca lub przerywająca bieg terminu przedawnienia.
W myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Zgodnie zaś z art. 70c O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Zawiadomieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. poinformował Stronę, że w dniu [...] r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań określonych zaskarżonymi decyzjami z uwagi na wszczęcie w tym dniu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe w zakresie podania nieprawdy w deklaracjach VAT-7 złożonych za okres od IV kwartału 2009 r. do I kwartału 2011 r. ([...]), a pismo zostało doręczone w [...] r. Wskazane okoliczności wywołują skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia i możliwe jest prowadzenie postępowania za wskazany wyżej okres.
Dokonując oceny merytorycznej zaskarżonych decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ( ... ). Kwotę podatku naliczonego stanowi - w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Wynikające z powołanych przepisów prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest jednak uprawnieniem bezwarunkowym, a skorzystanie z tego prawa uzależnione jest od spełnienia przez stronę szeregu ściśle określonych przez ustawę warunków.
Ponadto w myśl art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, w części dotyczącej tych czynności. Pojęcie "czynność która nie została dokonana" należy wykładać z uwzględnieniem treści art. 106 ustawy, zgodnie z którym faktura winna stwierdzać, w szczególności dokonanie sprzedaży towarów, datę jej dokonania, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.
Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że faktura VAT jest zasadniczym dokumentem odzwierciedlającym czynności opodatkowane tym podatkiem, stanowiącym podstawę do wykonania obowiązku podatkowego z czynnościami tymi związanego, jak i do realizacji prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług, kluczowego elementu konstrukcyjnego podatku od towarów i usług, jako podatku dla samego podatnika neutralnego i ekonomicznie obciążającego konsumpcję.
Ustawa podatkowa wskazuje jednocześnie warunki, jakim winna ona odpowiadać, tj. m. in. musi obrazować rzeczywistą czynność, zarówno od strony przedmiotowej, jak i od strony podmiotów w czynności tej uczestniczących. Faktura VAT musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku ( wyrok NSA z 27.09.2011 r., sygn. I FSK 1223/10; wyrok NSA z 22.04.2008 r., sygn. I FSK 480/07; wyrok NSA z 20.05.2008 r., sygn. I FSK 1029/07; wyrok NSA z 27.05.2008 r., sygn. I FSK 628/07; wyrok NSA z 27.06.2008 r., sygn. I FSK 745/07; wyrok NSA z 24.02.2009 r., sygn. I FSK 1699/07; wyrok NSA z 24.02.2009 r., sygn. I FSK 1700/07, wyrok NSA z 29.06.2010 r., sygn. I FSK 584109; wyrok NSA z 13.10.2009 r., sygn. I FSK 928/08.
Czynność rzeczywista to ta, która zaistniała realnie, doszło do niej między podmiotami wyszczególnionymi w fakturze, faktyczny przedmiot transakcji zgadza się z przedmiotem wskazanym na fakturze.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w oparciu o powołane przepisy zakwestionował prawo do odliczenia przez stronę podatku naliczonego w rozliczeniu za IV kwartał 2009 r. z wystawionych przez "B" Sp. z o.o. faktur VAT nr:
- [...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł dokumentującej nabycie kruszarki [...] nr fab. [...] ,
- [...] z [...] r. wartość netto [...] zł, VAT [...] zł dokumentującej nabycie kruszarki [...] nr fab. [...].
Powyższe było następstwem ustaleń poczynionych w toku postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., na podstawie:
1.dowodów zebranych w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w K. pod sygn. akt [...], w tym:
- protokoły przesłuchań M. K., w tym z [...] r. oraz z [...] r. odnośnie form i sposobów wystawiania faktur w "B" p. z o.o.,
- protokoły przesłuchań T. M. z [...] i [...] r.,
- protokół przesłuchania J. P. z dnia [...] r. co do funkcji pełnionej w "B" sp. z o.o.,
2.czynności podejmowanych przez organa podatkowe, w wyniku czego do akt podatkowych dołączono:
- zapisy ksiąg podatkowych "B" sp. z o.o., dane w kwestii formy prowadzenia księgowości za lata 2008-2009 oraz braku dokumentacji w postaci rejestrów sprzedaży VAT, jak również wyniki ustaleń odnośnie miejsca wykonywania działalności przez Spółkę,
- protokół z oględzin przeprowadzonych [...] r przez pracowników Urzędu Skarbowego w M. oraz wyjaśnień złożonych w ich toku m. in przez K. C.,
- protokół przesłuchania K. C. z dnia [...] r. na okoliczność różnic w numerach kruszarek,
- protokół z powtórnych oględzin dokonanych w dniu [...] r. oraz wyjaśnień złożonych w ich toku przez K. C.,
- pisemnych wyjaśnień K. C. z dnia [...] i [...] r.,
- dowody z ustaleń poczynionych w oparciu o wyjaśnienia prokurenta Spółki "B" A. U., najemcy lokalu, pod adresem którego Spółka "B" zgłosiła wykonywanie działalności gospodarczej, czy też organów ścigania potwierdzających fakt niemożności ustalenia miejsca pobytu J. D..
Wskazane dowody potwierdzają, że "B" sp. z o.o. wystawiła faktury dla "A" s.c., na sprzedaż kruszarek [...] o numerach fabrycznych [...] i [...], a zatem takie, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Za takim uznaniem przemawiają nie tylko okoliczności opisane w decyzjach organów podatkowych z dnia [...] r. (s. 4-7 decyzji), lecz również te poczynione w wyniku dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że pomiędzy "A" s.c. a "B" sp. z o.o. nie doszło do faktycznego obrotu towarem, nie ziściły się wskazane powyżej przesłanki.
Ustalono, że "B" nie mógł zbyć towarów na podstawie faktur wystawionych w październiku 2009 r., gdyż nie prowadził działalności gospodarczej w miejscu zgłoszonym jako adres wykonywania działalności gospodarczej w C. ul. [...]. Nieruchomość mieszczącą się pod tym adresem nabył inny podmiot gospodarczy ("E" sp. z o.o.) w 2007 r. i rozpoczął jej remont. W lipcu 2009 r. "E" sp. z o.o. podjął w tym miejscu wykonywanie działalności gospodarczej.
Także ustalenia pochodzące od Strony postępowania nie dowiodły, by Spółka nabyła towary od "B" sp. z o.o. K. C., faktycznie prowadzący działalność w ramach Spółki wyjaśnił, że to nie "A" s.c. nawiązała kontakt z "B" sp. z o.o., lecz odwrotnie. W biurze "A" s.c. pojawił się J. D., ówczesny prezes "B" sp. o.o. i złożył ofertę. K. C. był w siedzibie "B" w C. przy ul. [...] tylko raz, celem dokonania oględzin maszyn [...], przy tej okazji towarzyszyli mu J. D. i T. M.. K. C. nie pamięta dokładnie okoliczności poznania J. D., najprawdopodobniej miało to miejsce w komisie samochodowym znajomego, gdyż J. D. nabył od K. C. samochód w 2003 lub 2004 r. Kontakty z nim były sporadyczne, w hali w M. lub telefoniczne.
W M. poznał też T. M., którego J. D. przedstawił jako swego pełnomocnika, a który z reguły był obecny przy wizytach J. D.. Nie znał M. K.. K. C. nie orientował się w działalności firmy "B", Spółki łączyła tylko jedna transakcja, wiarygodność Spółki K. C. ustalił dokonując sprawdzenia w KRS oraz "w rejestrze zastawów w Sądzie". Nie sprawdzał płynności finansowej "B", gdyż to on był kupującym. Spółki nie zawierały umowy pisemnej, składający wyjaśnienia dokonał zakupu na podstawie oferty złożonej przez J. D., nie pamiętał w jaki sposób maszyny znalazły się w posiadaniu "B". "B" organizowała transport, nie wie kto płacił za transport. Faktury dostarczył najprawdopodobniej w dniu transakcji J.D. oraz T. M., zapłata nastąpiła w dniu transakcji gotówką do rąk J. D. w obecności T. M.. "A" s.c. nie posiadała innych kruszarek niż te zakupione od "B" sp. z o.o.
Wskazywane przez Stronę jako podatek naliczony kwoty wynikają z "pustych" faktur, tj. dokumentów, którym nie towarzyszyły realne transakcje W konsekwencji, nie mogła nastąpić dostawa towarów na rzecz "A" s.c.
Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową faktury, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo pomiędzy innymi podmiotami.
Wykładnia przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług prowadzi do wniosku, że prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczy jedynie faktur stwierdzających faktycznie zrealizowane czynności, sama faktura nie tworzy zaś prawa do odliczenia VAT w niej wykazanego (wyrok NSA z 11.05.2010 r. sygn. akt I FSK 688109, z 1.12.2010 r. sygn. akt I FSK 936/09, wyrok WSA w Gliwicach z 28.03.2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1824/11). Organy podatkowe nie kwestionują przy tym faktu nabycia towarów wskazanych w przedmiotowych fakturach, lecz wszystkie dowody zebrane w niniejszej sprawie wskazują, że dostawcą tych towarów nie była "B" sp. z o.o., brak na to dowodów.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że zakwestionowane faktury dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane przez ich wystawcę i jako takie na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w związku z art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w rzeczywistości nie można poszerzać zakresu uregulowania ustawowego zawartego w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opartego na regulacji wspólnotowej tak, aby objąć nim nadużycia podmiotów gospodarczych, to znaczy transakcje, które nie są przeprowadzane w ramach zwykłych transakcji handlowych, lecz wyłącznie w celu osiągnięcia nieuprawnionych korzyści ( wyrok TSUE 0255/02 z 21.02.2006 r. w sprawie Halifax powołany w wyroku WSA w Poznaniu z 8.08.2010 r., I SA/Po 574/10). Zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest bowiem celem uznanym i propagowanym przez dyrektywę unijną dotyczącą podatków obrotowych. Ponadto ani z treści art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE), ani z orzecznictwa TSUE nie wynika, że podatnik ma prawo odliczyć podatek naliczony tylko dlatego, że posiada fakturę zakupu towaru lub usługi, chociaż nie odnosi się ona do rzeczywiście przeprowadzonej transakcji. TSUE zauważa, że wprawdzie prawo do odliczenia podatku (zasada neutralności) jest integralną częścią mechanizmu funkcjonowania podatku od wartości dodanej i fundamentalnym prawem podatnika i zasadniczo nie może być ograniczone, to jednak zasada ta nie ma nieograniczonego zasięgu i może doznawać wyjątku w tych wszystkich przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub nadużycie prawa ( pkt 54 wyroku z 6.07.2006 r. sygn. akt C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recykling; pkt 68 wyroku z 21.02.2006 r. sygn. akt C-255/02 H ali fax i in., pkt 32 wyroku z 3.03.2005 r. w sprawie C-32/03 Fini H).
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyraził wprawdzie pogląd, że organy podatkowe odmawiając podatnikowi prawa do odliczenia podatku z określonych faktur muszą udowodnić nie tylko fakt wykorzystania transakcji do popełnienia przestępstwa przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, ale także, że podatnik o tym wiedział lub powinien był wiedzieć (wyroki z 21.06.2012 r. w sprawach połączonych Mahageben Kft przeciwko Nemzeti Adó- es Vamhivatal Del-dunantńli Rogionalis Adó Fóigazgatósśga (C-80/11) i Peter David przeciwko Nemzeti Adó- es Vamhivatal Eszak- alfoldi Rogionalis Adó Fóigazgatósaga (C-142/11) oraz nawiązujące do niego wyroki NSA z 26.06.2012 r. sygn. akt I FSK 1200/11 i I FSK 1201/11). Należy jednak podkreślić, że obowiązek wykazania, że podatnik będący odbiorcą tych faktur, w niniejszej sprawie "A" s.c. przedsięwziął wszystkie działania jakich można od niego racjonalnie oczekiwać celem upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie prowadzą do udziału w przestępstwie, ciążyłby na organie podatkowym tylko, jeżeli faktury nie były "puste", tzn. gdy rzeczywiście nastąpiło wykonanie usługi lub dostawa towaru chociaż między nieustalonymi podmiotami (wyrok NSA z 25.07.2013 r. sygn. akt I FSK 1293/12). Niebagatelne znaczenie ma również wyrok TSUE z dnia 22 października 2015 r. w sprawie C-277/14 PPUH Stehcemp sp.j. Florian Stefanek, Janina Stefanek, Jarosław Stefanek przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w L., w którym co do zasady podtrzymano dotychczasową linię orzeczniczą.
Na podstawie opisanego wyżej materiału dowodowego nie sposób przypisać Stronie działania w dobrej wierze. Jej zachowanie wskazuje wręcz, że wiedziała lub mogła wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach o nierzeczywistym charakterze. Świadczą o tym chociażby zasady logiki i doświadczenia życiowego niewątpliwie wskazujące na okoliczność, że Podatnik nie dochował nawet zwykłej staranności, wymaganej dla każdego rodzaju aktywności życiowej czy zawodowej, nie mówiąc o staranności, jakiej można wymagać od podmiotu aktywnie funkcjonującego w obrocie gospodarczym.
Wiedza K. C. zajmującego się sprawami "A" s.c. na temat "B", rodzaju wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, jak i miejsca jej wykonywania, zatrudnionych tam osób jest znikoma, w siedzibie Spółki był tylko raz dokonując oględzin maszyn, w związku z ofertą sprzedaży, z którą wystąpił J D..
Siedziba spółki nie charakteryzowała się niczym szczególnym, nie pamięta kto był obecny w siedzibie Spółki i nie miało to dla niego znaczenia. Nie zna M. K., nie starał się dowiedzieć kim był towarzyszący J.D. T. M. przyjąwszy za wiarygodne stwierdzenie, że jest on pełnomocnikiem. Nie pamięta też okoliczności poznania J. D.. Wskazał, że stanowiące przedmiot zakupu kruszarki, były przez "B" wykorzystywane do mielenia dywanów. Występowanie zatem z ofertą sprzedaży przez podmiot spoza branży (jak wynika z zeznań M. K. w C. przy ul. [...] mieściła się stacja gazowa, o istnieniu dystrybutora paliw wspomina w wyjaśnieniach również K. C.) powinno budzić wątpliwości Strony.
Nie sposób też ocenić, że Spółka swymi działaniami w sferze kanonu rzetelnego kupiectwa objęła sprawdzenie kontrahenta, gdyż jedynie w sposób enigmatyczny wskazała, że dokonała sprawdzenia w KRS oraz "w rejestrze zastawów w Sądzie". Z poczynionych przez organ ustaleń, że J.D. wpisany na listę osób zaginionych od września 2009 r., jest poszukiwany zarówno przez Komendę Policji w P. jak i Wydział Kryminalny Komendy Miejskiej Policji w B. nasuwają się poważne wątpliwości, by " w momencie dokonywania transakcji zakupu kruszarek pan J. D., celem wykazania swego umocowania do jej dokonania, przedstawił aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikało że jest on Prezesem Zarządu Spółki ". I choć w istocie może być tak, że w momencie zawierania transakcji Strona nie była w posiadaniu informacji o tym, że J. D. jest poszukiwany, to informacja ta dla faktu zawarcia transakcji ze Spółką nie ma pierwszorzędnego znaczenia. Z innych bowiem przedstawionych w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji okoliczności sprawy wynika, że transakcji gospodarczych z "B" Spółka "A" nie dokonała.
Sprawdzenie danych kontrahenta w KRS jest tylko jednym z możliwych sposobów ustalenia jego wiarygodności. Z wyjaśnień Strony nie wynika, by w ogóle próbowała sprawdzić w jakim zakresie działała firma "B", czy podejmowała próby przejrzenia opinii o kontrahencie w Internecie, zweryfikowania faktycznego działania firmy, sprawdzenia jej pod kątem ewentualnego posiadania certyfikatów wiarygodności (np. czy firma posiada certyfikat "Rzetelna firma"), czy spróbowała zweryfikować jej NIP czy REGON lub inne dokumenty rejestrowe. Co więcej, twierdzenia Strony o jej wglądzie w KRS "B" sp z o.o. budzą poważne wątpliwości i zdają się być gołosłowne. Gdyby bowiem Strona sprawdziła wpisy w KRS z pewnością dowiedziałaby się, że REGON Spółki został wykreślony z KRS [...] r., a Spółka nie składa też sprawozdań finansowych od 2008 r.
Powyższe niezasadnym czyni także dalszy argument odwołania, że "organ nie może czynić zarzutu odwołującym się, iż nie dokonali szczegółowej weryfikacji Spółki "B" skoro w KRS takich informacji nie było ". Stwierdzenie zaś wprost, że " w ocenie odwołujących brak numeru REGON nie mógł przesądzać o tym, ze "B" sp. z o.o. pozoruje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej" przy braku podjęcia działań sprawdzających i zarzucaniu organom podatkowym obarczania Podatnika ciężarem dowodzenia, jest bezprzedmiotowe.
Ponadto skoro Strona powołuje się na to, że ,,(. . .) na inne Organy Państwa zostały nałożone obowiązki aby informowały się wzajemnie o każdej zmianie danych, po to właśnie aby poprzez zamieszczenie stosownych wpisów w rejestrze, niejako "ostrzegać" potencjalnych kontrahentów o tym, że dany podmiot może być nieuczciwy" mogła skorzystać z oferowanych przez te organy sposobów weryfikacji kontrahenta (sprawdzenie, czy kontrahent nie figuruje w krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, czy nie został zgłoszony do jednego z Biur Informacji Gospodarczej, zbadanie historii firmy w KRS, złożenie wniosku do urzędu skarbowego o sprawdzenie, czy firma nie zalega z należnościami publicznoprawnymi, złożenie wniosku do urzędu skarbowego o stwierdzenie, czy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT).
Strona jako autonomiczny uczestnik obrotu gospodarczego zobowiązana jest do właściwego układania stosunków handlowych ponosząc wszelkie konsekwencje z tym związane, a zatem również konsekwencje przyjęcia faktury nie stanowiącej podstawy do odliczenia podatku. Nie ma przy tym możliwości przerzucania ciężaru dowodowego na organ podatkowy w sytuacji, gdy to strona z faktu tego wywodzi korzystne dla siebie skutki. Z tego względu za nieuprawniony uznać należy zarzut uznania, że transakcje objęte fakturami nr [...] z [...] r. i nr [...] z [...] r. nie miały miejsca, choć w rzeczywistości zostały przeprowadzone i pomimo ciążącego obowiązku organ nie wykazał by nie miały one miejsca i bezzasadnie przerzucił ciężar dowodowy w tym zakresie na Stronę.
Organ nie zgodził się z argumentacją odwołania jakoby wymóg sprawdzenia wiarygodności kontrahenta oznaczał przerzucenie ciężaru weryfikacji prowadzenia działalności przestępczej z organów państwa na kontrahentów, gdyż to strona ponosi wszelkie ryzyko wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej, w tym wyboru nieuczciwego kontrahenta. Zważywszy na fakt, że dobór kontrahentów w toku prowadzonej działalności uzależniony był wyłącznie od woli podatnika, skutkami podejmowanych decyzji nie można obarczać organu podatkowego. Nie jest bowiem rzeczą organów podatkowych, by w kwestii właściwego układania stosunków z kontrahentami miał on instruować Stronę postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy Strona nie wydaje się być przekonana co do istnienia obiektywnego faktu, że jej działanie nie nosiło znamiona braku należytej staranności. Nie sposób więc zasadnie twierdzić, by Strona poszukiwała o sprzedającym jakichkolwiek dodatkowych informacji. Bezsprzecznie zatem nie wiedząc niczego o swoim kontrahencie zawarła z nim transakcje zakupu.
Pomimo twierdzenia o ustaleniach odnośnie warunków dostawy, Strona wiedziała skąd pochodziły nabywane maszyny, nie otrzymała, prócz faktur i instrukcji, żadnych dokumentów potwierdzających ich nabycie. Nie sposób ustalić na jakiej podstawie Strona weryfikowała "legalność maszyn". Strona nie potrafiła przedstawić wyjaśnień w zakresie transportu maszyn, co w zestawieniu z brakiem dokumentacji budzić musi uzasadnione wątpliwości. Zapłata nastąpiła gotówką, co było to warunkiem zawarcia transakcji. Powszechnie znane jest, że firma prowadząca nielegalny obrót wymaga wpłat gotówkowych w celu ukrycia tego obrotu, trudno zatem powoływać się, jak czyni to Strona, na istnienie w tym zakresie "zwyczajowo przyjętych praktyk", co świadczy o braku staranności Podatnika ( wyrok NSA z 2.08.2012 r. sygn. akt I FSK 1671/11). Niejasne są też okoliczności dostarczenia faktur zakupu, a faktu przekazania faktur w dniu zakupu przez J. D. i T. M. Strona nie potrafi potwierdzić.
Wobec powyższego w toku postępowania dokonano wystarczających ustaleń w zakresie tego czy Podatnik wiedział lub mógł wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach służących nadużyciu. Strona nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji świadczącej o jej należytej staranności, a wszystkie przedstawione dowody świadczą o tym, że jej nie dochowała. W konsekwencji, nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ podatkowy przepisów art. art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. poprzez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia istnienia "dobrej wiary".
Przepisy postępowania, określając m.in, zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą materialną (art. 122 O.p.). Organy podatkowe mają obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy, w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p.
Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, zgodnie z wymogami art. 210 § 4 O.p. Organ pierwszej instancji sprostał tym wymaganiom.
Postępowanie organu w zakresie gromadzenia dowodów nie musi pozostawać w zgodzie z oczekiwaniami strony co do wyboru środków dowodowych. Wystarczające jest jeśli działania podjęte przez organ podatkowy mają charakter działań niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy ( wyrok WSA w Warszawie z 28.01.2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1342/10).
Organ przyjął jako dowód materiał zebrany w postępowaniu toczącym się przeciwko "B" sp. z o.o. Dowody uzyskane przez organa podatkowe oraz organy ścigania w toku postępowań kontrolnych i podatkowych oraz śledztwa toczącego się wobec kontrahenta Strony podlegały wykorzystaniu w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie.
Dopuszczenie w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w ramach innych postępowań, zgodne jest z regułami ekonomii procesowej wynikającymi z art. 125 § 1 O.p. Organ podatkowy uzupełnił uzyskany obszerny materiał o ustalenia w miejscu zgłoszonym jako miejsce wykonywania działalności przez "B" czy też dotyczące T. M. i J. D. poczynione przez właściwe urzędy skarbowe, bądź też czynił bezskuteczne nie z winy organu próby jego uzupełnienia (wezwanie na przesłuchanie J. D. i J. P. oraz wezwania kierowane do Strony, czy też wniosek o przeprowadzenie czynności sprawdzających w "B" Sp. z o. o.).
Organ podkreślił, że Strona akcentuje jedynie te okoliczności wynikające z np. przesłuchań świadków, które bez ich analizy w szerszym kontekście, także w zestawieniu z innymi dowodami, stwarzają pozory zasadności, jak w przypadku opisanych fragmentów zeznań złożonych przez M. K.. Tymczasem już z lektury wyjaśnień z dnia [...] r. (przytoczonych w stanie faktycznym niniejszej decyzji) wynikają wnioski zgoła odmienne od prezentowanych przez Stronę. Na podstawie protokołu organy podatkowe przyjęły, że M. K. nie miał wiedzy na temat faktur wystawionych przez "B" sp. z o.o. na rzecz "A" s.c. Odnośnie okazanej mu odręcznie wypisanej, zawierającej podpis J. D. faktury nr [...] z [...] r. wskazał, że faktury w "B" wystawiał komputerowo, zarówno okazanej faktury, jak i udokumentowanego nią przedmiotu sprzedaży podejrzany nie widział. Zgodnie z protokołem J. D. "zajmował się gazem ". Ponadto organa podatkowe oceniając całokształt materiału dowodowego sprawy na podstawie pozostałych dowodów uzyskanych od M. K., tj. protokołów jego zeznań z [...] r. i [...] r. przyjęły, że podpisywał on w "B" faktury, dokumenty Wz oraz inne dokumenty wymagane do sprzedaży i transportu, a deklaracje VAT-7 za luty, kwiecień - październik 2009 r. podpisał fałszując podpis J. D. i wysłał w Urzędzie Pocztowym w K.. Tym samym błędne są argumenty Strony, że M. K. wystawiał "puste faktury" dotyczące wyłącznie obrotu stalą. Z podobną niekonsekwencją Strona podchodzi do innych przeprowadzonych dowodów starając się nadać im większe znaczenie, żądając ustaleń, w jakim charakterze występował w Spółce T. M., choć z uzyskanych materiałów dowodowych dotyczących "B" nie wynika, by T. M. działał w charakterze jej pełnomocnika jak przyjął K. C.. Natomiast twierdzeń Strony czy był on "osobą z najbliższego otoczenia J. D., który nigdy nie kwestionował uzgodnień dokonywanych z panem M." , czy też "pozostawał w bliskiej więzi z Panem J. D." wobec śmierci świadka oraz niemożności ustalenia miejsca pobytu J. D. nie da się zweryfikować. Nie sposób też przyznać racji Stronie, by brak było dowodu na okoliczność, że T. M. nie był pracownikiem "B". Jak ustalono na podstawie pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. na konto Urzędu nie wpłynęły informacje o dochodach T. M. wpłacanych przez płatnika - "B" sp. z o.o. Organ nie dał wiary argumentacji przedstawionej w ustosunkowaniu się do pisma w trybie art. 227 O.p. jakoby organ podatkowy wskazywał na wynikające z zeznań T. M. okoliczności, które sprzeczne są z innymi jego zeznaniami i pozostałym materiałem dowodowym sprawy. Natomiast przywołane kwestie takie jak pozostawienie dokumentów przez J. D. celem przedłożenia ich u notariusza, ustalenie, że "B" była własnością matki T. M., czy że T. M. wraz z J. D. "wkręcali go w "B" żeby miał tam zatrudnienie" - tj. powierzyli J. P. funkcję prezesa "B" (co wynika nie tylko z zeznań J. P., lecz też z zeznań T. M.), nie świadczą w opinii organu o tym, iż T. M. czynnie uczestniczył w działalności "B".
Organ nie zaakceptował poglądu Strony odnośnie naruszenia art. 194 O.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organ podatkowy jest związany prawomocną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydaną wobec "B" sp. z o.o., gdyż Spółka nie mogła uczestniczyć w tym postępowaniu w charakterze strony i kwestionować ustaleń tam dokonanych.
Nieuzasadnione jest podważanie wykorzystania jako dowodów decyzji ostatecznych, wydanych wobec kontrahentów Strony, w których zakwestionowano sprzedaż na rzecz strony i określono kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i sług. (wyrok WSA w Łodzi z 10.01.2012 r. sygn. akt SA/Łd 1180/10, wyrok NSA z 26.06.2013 r. sygn. akt I FSK 963/12). Decyzje te stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Z treści art. 194 § 1 i 2 O.p. można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz przez powołane do tego organy władzy publicznej lub inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania - np. orzeczenia sądowe oraz decyzje administracyjne. Dokument urzędowy spełniający wymogi Ordynacji podatkowej cieszy się szczególną mocą dowodową, która sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Włączenie do materiałów prowadzonego postępowania dokumentów urzędowych w postaci decyzji podatkowych dotyczących kontrahentów Spółki w zakresie podatku VAT stanowiło istotny element prowadzonego postępowania dowodowego. Z treści wydanej wobec "B" sp. z o.o. decyzji jednoznacznie wynika, że podmiot ten nie zakupił maszyn tym samym nie mógł zbyć ich na rzecz Spółki. Z tego względu faktury sprzedaży przez niego wystawione nie dokumentowały dostaw w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ czynności dostawy w nich określone nie zostały dokonane.
Organ podkreślił, że decyzje wydane na rzecz kontrahentów Strony nie były samoistną podstawą do zakwestionowania transakcji. Dowody zgromadzone w toku postępowań prowadzonych wobec kontrahentów zostały włączone do akt niniejszego postępowania oraz ocenione łącznie z tymi, które zgromadzono w toku postępowania prowadzonego wobec Spółki.
Podkreślono, że "A" s.c. miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów, w tym też w kwestii decyzji wydanej wobec "B" sp. z o.o.
W sprawie ustalono, że Strona była w posiadaniu kruszarek [...], ale ich dostawcą nie była "B" sp. z o.o. W związku z powyższym nie ma znaczenia dla sprawy, z jakiego źródła Strona pozyskała sporne maszyny, skoro zostało udowodnione, że dostaw nie dokonywał podmiot, wskazany jako wystawca faktur nr [...] i [...]. Podstawowym zadaniem organów było nie tyle ustalenie, gdzie Strona dokonała zakupu maszyn, lecz czy czynności (zdarzenia), wykazane w fakturach, w istocie miały miejsce pomiędzy podmiotami w nich wymienionymi, czy też nie, a następnie wywiedzenie z tych ustaleń przewidzianych w ustawie skutków podatkowych ( wyrok NSA z 26.06.2013 r. sygn. akt I FSK 963/12). A zatem faktura niezawierająca danych rzeczywistego sprzedawcy towaru, a zamiast tego zawierająca dane innego podmiotu niebędącego rzeczywistym sprzedawcą, jak w rozpatrywanej sprawie, jest fakturą, która stwierdza czynności, które nie zostały dokonane w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług ( wyroki NSA z 24.03.2009 r., I FSK 487/08, z 24.02.2011 r., I FSK 137/10, wyrok TSUE z 21.02.2006 r., C-255102). Tym samym nie naruszono w sprawie przepisu art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a poprzez uznanie, że ww. faktury wystawione przez "B" Sp. z o. o. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, co wbrew stanowisku Strony musiało skutkować zakwestionowaniem przysługującego jej prawa do odliczenia podatku. Nie stwierdzono także naruszenia art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług wobec jego nie zastosowania w sprawie.
Nie ma podstaw, by przychylić się do zarzutu naruszenia art. 197 O.p. poprzez nie powołanie w sprawie biegłego grafologa na okoliczność potwierdzenia prawdziwości podpisu J. D. na fakturach i jednoczesne wyciągnięcie z tego faktu negatywnych dla podatnika konsekwencji. Zwrócić trzeba uwagę, że organ podatkowy nie jest związany opinią biegłego w zakresie jego wypowiedzi odnośnie zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji tego organu kwestii ustalenia i oceny faktów oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Ustalenie stanu faktycznego sprawy należy zawsze do organu podatkowego. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie organowi oceny zebranego materiału, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne i podlega, jak inne dowody, ocenie według art. 191 O.p. ( wyroki WSA w Krakowie z 27.01.2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1460/08, w Gorzowie Wielkopolskim z 10.10.2013 r. sygn. akt I SA/Go 440/13). Jak już wykazano, wnioskowanie o niedokonaniu transakcji organ podatkowy oparł na całokształcie materiału dowodowego sprawy, opisanego w treści decyzji, bez potrzeby zasięgnięcia opinii biegłego w kwestii autentyczności podpisu J. D. na zakwestionowanych w oparciu o te dowody fakturach.
Nie stwierdzono też zasadności zarzutu błędnego zastosowania art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług polegającego na nieprawidłowym określeniu kwot zobowiązań podatkowych za IV kwartał 2009 r., I-IV kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011 r., gdyż organ pierwszej instancji zasadnie pominął w rozliczeniu podatku za I-III kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011 r. kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym z przeniesienia z okresów poprzednich wobec wydania decyzji określających kwoty nadwyżek bądź zobowiązań w innych wysokościach niż wykazane przez Podatnika.
Niezasadne jest stwierdzenie Strony, że organ powołał w stanowisku do wniesionych odwołań okoliczności, które "nie stanowiły podstawy wydania skarżonej decyzji nie zostały bowiem wskazane w treści jej uzasadnienia", gdyż fakty świadczące o nierzetelności firmy "A" s.c. nie stanowiły samodzielnej podstawy do zakwestionowania spornych faktur, nie stanowią zatem o wadzie postępowania.
Pismem z dnia [...].strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, której zarzuciła naruszenie:
a) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy a to:
1) art, 122, art. 180 § 1, art. 187, art. 191 i art. 197 O.p. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności przez dokonanie jej w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, a w konsekwencji przyjęcie, że:
a) strona skarżąca miała świadomość oszukańczego charakteru transakcji i dopuściła się zaniechań wskazujących na brak należytej staranności kupieckiej przy zakwestionowanych transakcjach, podczas gdy przy zawieraniu spornych transakcji ze spółką "B" sp. z o.o. strona skarżąca pozostawała w dobrej wierze i dochowała wszelkiej należytej staranności wymaganej przy zawieraniu jednorazowej transakcji zakupu maszyn,
b) transakcje objęte fakturami VAT nr [...] z [...] r. i nr [...] z [...] r. nie miały miejsca, podczas gdy w rzeczywistości transakcje takie zostały przeprowadzone, a organ podatkowy, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał aby nie miały one miejsca i bezzasadnie przerzucił ciężar dowodowy w tym zakresie na odwołujących,
c) odwołujący nie są w stanie wskazać wiarygodnych okoliczności współpracy ze "B" sp. z o.o. podczas gdy odwołujący wskazali w jakich okolicznościach doszło do zawarcia umowy pomiędzy odwołującymi a Spółką, a także złożyli wyjaśnienia o szczegółach dokonanej transakcji, jak również faktycznego jej wykonania w postaci posiadania przedmiotu sprzedaży i zapłaty ceny, przy braku dowodów przeciwnych,
d) koniecznym jest oparcie się w całości na materiale dowodowym zebranym w innym postępowaniu podatkowym toczącym się przeciwko "B" sp. z o.o. w tym zwłaszcza na zeznaniach M. K. w zakresie procedury wystawiania faktur w Spółce i w konsekwencji wyciągnięcie sprzecznych z zeznaniami świadków wniosków oraz jednoczesne potraktowanie tych zeznań na niekorzyść podatników,
e) T. M. nie był pracownikiem "B" sp. z o.o. (co dodatkowo nie jest poparte jakimikolwiek dowodami ujawnionymi w uzasadnieniu decyzji), przy braku ustalenia czy odwołujący również dysponowali taką wiedzą,
f) T. M., z tych przyczyn nie był osobą władną do występowania w imieniu spółki, w tym kwitowania odbioru gotówki, pomimo braku dowodów na okoliczność rzeczywiście pełnionej przez niego funkcji, podczas gdy osoba ta mogła działać w imieniu spółki na podstawie innego stosunku prawnego niż stosunek pracy (np. zlecenia), jak również pomimo zebranych przez organ dowodów przeciwnych, świadczących o tym, iż działał on w imieniu J. D.,
2) art. 197 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a to niepowołanie w sprawie biegłego grafologa, który mógłby potwierdzić prawdziwość podpisu J. D. na fakturach i jednocześnie wyciąganie z tego faktu negatywnych konsekwencji dla podatnika,
b) przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
3) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (tj. Dz.U. Nr 177, poz. 1054 z późno zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące pozbawieniem skarżących prawa do obniżenia podatku należnego ( podatek naliczony z faktur VAT nr [...] z [...] r. na kwotę [...] zł + podatek o wartości [...] zł i nr [...] z [...] r. na kwotę [...] zł + podatek VAT w wysokości [...] zł dokumentujących zakup maszyn, tj. kruszarek [...] od "B" sp. z o.o., a w konsekwencji przyjęcie, że dokumentowały one czynności, które nie zostały rzeczywiście dokonane, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia twierdzenia, że zakwestionowane transakcje w rzeczywistości nie miały miejsca, .
4) art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym określeniu różnicy podatku naliczonego nad należnym za IV kwartał 2009 i za l ,kwartał 2010 r., nieprawidłowym określeniu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za II kwartał 2010 r., III kwartał 2010 r., IV kwartał 2010 r. oraz I kwartał 2011 r.
Strona wniosła o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji za przyznaniem kosztów postępowania w uzasadnieniu skargi w całości podtrzymując dotychczasową argumentację faktyczna i prawną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej w K. wniósł ojej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji oraz nie znajdując podstaw dla uwzględnienia podniesionych zarzutów
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Odnosząc się do opisanego powyżej zakresu kognicji sądu administracyjnego należy uznać, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co byłoby podstawą jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należało w pełni podzielić ustalenia organu podatkowego w zakresie stanu faktycznego sprawy i jego oceny prawnej.
Mając na uwadze okoliczności faktyczne ustalone przez organy obu instancji w sprawie należy podkreślić, że stosownie do postanowień art. 70c O.p. obowiązkiem organu właściwego w sprawie zobowiązania podatkowego jest zawiadomienie podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z przepisu tego wynikają dwie istotne dla rozpatrywanej sprawy konkluzje. Po pierwsze, organ podatkowy zobowiązany jest do poinformowania o zawieszeniu biegu terminu przedawniania zobowiązania podatkowego bezpośrednio podatnika. W odniesieniu bowiem do zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego konieczne jest powiadomienie podatnika, o tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w terminie wynikającym z art. 70 § 1 O.p. Po drugie, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego winien wystosować do podatnika organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, tj. w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w T.. Oba te warunki spełnia pismo z dnia [...] r., w którym jasno sprecyzowano podstawę prawną działania ( art. 121 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p.), wskazano rodzaj zobowiązań podatkowych ( podatek od towarów i usług), okres którego dotyczy zakres zawieszenia biegu terminu przedawnienia ( IV kwartał 2009 r. - I kwartał 2011r.), podstawa powzięcia takiej decyzji (wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe) oraz okres trwania zawieszenia ( do czasu zakończenia postępowania o przestępstwo skarbowe).
Zauważyć także należy, że zgodnie z tezami wyroku TK z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 warunkiem konstytucyjności przepisów przewidujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest taka ich interpretacja, która dla skuteczności owego zawieszenia wymaga, by po stronie podatnika istniała wiedza, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w podstawowym okresie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p. W swoim orzeczeniu TK w sposób dobitny stwierdził, że z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Przepisy Ordynacji podatkowej nie normują jednak wprost sposobu takiego poinformowania podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn.. akt I SA/Po 764/14 stwierdził, że ani Trybunał Konstytucyjny, ani obowiązujące przepisy prawne nie określają, w jaki sposób podatnik powinien być poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Należy zatem przyjąć, że, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, należy przyjąć, że warunek ten zostanie spełniony, jeżeli w sprawie nie będzie wątpliwości, że podatnik wiedział o wszczęciu postępowania, bez względu na formę i okoliczności przekazania tej informacji podatnikowi. Ten pogląd należy podzielić w realiach rozpoznawanej sprawy, a warunkiem skuteczności zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego jest powiadomienie podatnika w dowolnej formie przez organ podatkowy o tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w okresie wynikającym z art. 70 § 1 O.p. Powiadomienie to nie musi być koniecznie dokonane poprzez doręczenie odpowiedniego pisma. Za wystarczającą w tym zakresie należy uznać każdą czynność, w której to wyniku po stronie podatnika powstanie świadomość co do faktu, że bieg terminu przedawnienia jego zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu. Podkreślenia wymaga jednak, że powyższe wyjaśnienia nie oznaczają w żadnej mierze wyłączenia możliwości powiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia poprzez skierowane do niego w toku postępowania podatkowego lub też nawet poza takim postępowaniem pisma zawiadamiającego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W tej sytuacji zarówno sposób doręczenia, jak i ocena jego skutków następuje w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Rozwiązanie takie należy, uznać za standardowe działanie organu podatkowego w tym zakresie. Powyższy wynik wykładni pozostaje w zgodzie z tezami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, w orzeczeniu tym TK stwierdził, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Biorąc pod uwagę treść wyżej przytoczonego art. 70c O.p. stwierdzić należy, że wprowadzony na mocy tego przepisu obowiązek zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest instytucją właściwą prawu podatkowemu, w związku z czym skuteczność doręczenia takiego zawiadomienia musi być oceniania przez pryzmat norm procedury podatkowej. W tej sytuacji doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za badane okresy.
Odnośnie merytorycznej sfery sporu należy stwierdzić, że sprowadza się ona do stwierdzenia czy w świetle wskazanego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego oraz powołanych przepisów prawa materialnego, podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych na jego rzecz przez "B" sp. z o. o. oraz czy organ prowadząc postępowanie, naruszył wskazane w skardze przepisy prawa.
W tym kontekście należy odwołać się do orzeczeń TSUE w sprawach połączonych Optigen i inni; z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych Kittel i Recolta "J"; z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych Mahageben kft i Dawid; z dnia 6 września 2012 r. w sprawie Gabor Tóth; z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie Bonik EOOD; z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie Maks Pen EOOD, a ich treść doprowadziła do koncentrowania się w sporach podatkowych dotyczących prawa do odliczenia VAT jedynie na ustalaniu dobrej (złej) wiary podatnika, a pomijaniu w wykładni prawa znaczenia innych przepisów wskazujących na warunki realizacji prawa do odliczenia. Tymczasem sama koncepcja tzw. "dobrej wiary" miała wspierać funkcjonowanie wspólnego (unijnego) systemu VAT, nie zaś doprowadzać do wykładni, w której niektóre przepisy Dyrektywy jawią się jako zbędne. TSUE koncentrował się wprawdzie na możliwości skorzystania przez nabywcę z prawa do odliczenia VAT, lecz nie w kontekście zagadnień takich jak istnienie transakcji jako zdarzenia powodującego wymagalność podatku należnego, czy rzeczywiste spełnienie warunków do skorzystania z prawa do odliczenia. Ponadto analiza stanów faktycznych spraw, w których sądy krajowe uzyskały wskazane powyżej orzeczenia prejudycjalne dowodzą, że nie było w nich wątpliwości, co do ustalenia tożsamości dostawcy towarów w analizowanych transakcjach, zaś w niektórych sprawach sądy krajowe wyraźnie stwierdzały zaistnienie warunków: materialnego i formalnych do skorzystania z prawa do odliczenia VAT (np. wyrok w sprawie Mahageben kft i Dawid, pkt 44).
Krajowe organy administracyjne powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z celami nieuczciwymi, przestępstwem lub nadużyciem. Tak jest w przypadku, gdy przestępstwo podatkowe zostało popełnione przez samego podatnika. Za takie działanie TSUE uważa również sytuacje, w których podmiot pod pretekstem podjęcia konkretnej działalności gospodarczej w istocie zamierza nabyć na swoją wyłączną własność określone towary. Ponadto podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę, uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie VAT, należy z punktu widzenia dyrektywy 2006/112/WE uznać za wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży owych towarów lub świadczenia usług w ramach dokonywanych przez siebie opodatkowanych transakcji na dalszym etapie obrotu ( dr Dagmara Dominik-Ogińska, "Dobra wiara w podatku od wartości dodanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (1)", Przegląd Podatkowy numer 7 z 2013 r.).
Zgodnie z art. 167 Dyrektywy 2006/112 (art. 17 ust. 1 VI Dyrektywy) prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny. Przepis art. 168 lit. a) Dyrektywy 2006/112 (art. 17 ust. 2 lit. a) VI Dyrektywy), stanowi, że jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika Stosownie do art. 178 lit. a Dyrektywy 2006/112 (art. 18 ust. 1 lit. a VI Dyrektywy w brzmieniu wynikającym z art. 28f ust. 2 tej Dyrektywy) - w celu skorzystania z prawa do odliczenia, podatnik, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z art. 220-236 i art. 238, 239 i 240.
Zgodnie z art. 220 ust. 1 pkt 1 Dyrektywy 2006/112 (art. 22 ust. 3 lit. a) VI Dyrektywy w brzmieniu wynikającym z art. 28h tej Dyrektywy):
"1. Każdy podatnik upewnia się, że faktura została wystawiona przez niego, nabywcę lub usługobiorcę, albo w jego imieniu i na jego rzecz przez osobę trzecią, w następujących przypadkach:
1/ dostaw towarów lub świadczenia usług dokonywanych przez niego na rzecz innego podatnika lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem".
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika - wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku ( wyrok NSA z 27.09.2011 r., sygn. I FSK 1223/10; wyrok NSA z 22.04.2008 r., sygn. I FSK 480/07; wyrok NSA z 20.05.2008 r., sygn. I FSK 1029/07; wyrok NSA z 27.05.2008 r., sygn. I FSK 628/07; wyrok NSA z 27.06.2008 r., sygn. I FSK 745/07; wyrok NSA z 24.02.2009 r., sygn. I FSK 1699/07; wyrok NSA z 24.02.2009 r., sygn. I FSK 1700/07, wyrok NSA z 29.06.2010 r., sygn. I FSK 584/09; wyrok NSA z 13.10.2009 r., sygn. I FSK 928/08).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (...). Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika m. in. z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy). Uprawnienie to, z uwagi na konsekwencje wynikające z zasady samoobliczania podatku, uzależnione jest jednak od spełnienia warunków określonych w ustawie o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Pojęcie "czynność która nie została dokonana " należy natomiast wykładać z uwzględnieniem treści art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym podatnicy, o których mowa w art. 15 są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika (sprzedawcy) i nabywcy.
Przepis art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury. Dokumenty prywatne, a są nimi również faktury oraz wszelkie dowody księgowe będące podstawą wpisów w księgach podatkowych, co wynika z art. 86 § 1 O.p. stanowiące środki dowodowe w postępowaniu podatkowym, nie korzystają ze szczególnej mocy dowodowej ( P. Pietrasz [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II). Faktura nie ma więc waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże domniemanie prawdziwości ( wyrok NSA z 5.02.2003 r., sygn. akt I SA/Wr 2322/00). Zatem faktura VAT tak jak każdy dokument prywatny - podlega ocenie organu podatkowego, co do prawdziwości zawartych w nim danych ( wyrok WSA w Warszawie z 9.09.2011 r., sygn. akt III SA/Wa 378/11). W przypadku powzięcia wątpliwości, co do tego, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenia gospodarcze organ podatkowy uprawniony jest do sprawdzenia zgodności faktury z tym zdarzeniem ( wyrok NSA z 4.11.2010 r., sygn. akt I FSK 1858/09).
Z treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że podatek naliczony to podatek wskazany na fakturze stwierdzającej nabycie określonych towarów lub usług. Powyższe oznacza, że "faktura" stanowiąca podstawę do odliczenia przez podatnika podatku naliczonego musi być poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia (wystawiona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami wykonawczymi do ustawy o podatku VAT), ale przede wszystkim powinna odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych zaistniałych między dwoma podmiotami wskazanymi na fakturze jako sprzedawca i nabywca. Jeśli zaś faktura odnosi się do czynności, które nie zostały w rzeczywistości dokonane między wskazanymi na niej podmiotami, to wymienione w niej kwoty podatku nie stanowią de facto podatku naliczonego, o który podatnik jest uprawniony obniżyć podatek należny ( wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20.03.2009 r., sygn. akt I SA/Go 67/09, WSA w Olsztynie z 4.03.2010 r., sygn. akt I SA/Ol 821/09, WSA w Opolu z 1.10.2009 r., sygn. akt I SA/Op 228/09, WSA w Gdańsku z 22.09.2009 r., sygn. akt I SA/Gd 493/09). Także w orzecznictwie TSUE podkreśla się tę zależność i tak C-342/87 Genius Holding BV vs. Staatssecretaris van Financien wprost stwierdzono, że wynikające z przepisów dyrektywy prawo do odliczenia nie znajduje zastosowania do podatku, który jest należny wyłącznie z tego powodu, że został wykazany na fakturze.
Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, lub dokumentujące sprzedaż inną niż rzeczywista tzw. "puste faktury", lub dokumentujące sprzedaż dokonaną przez podmiot inny niż wykazany w ich treści - nie mogą stanowić podstawy do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego ( wyrok WSA we Wrocławiu z 2.10.2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1161/07). Przyznanie podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy inny (niż wskazany na fakturze VAT) podmiot dostarcza towar lub wykonuje usługę, prowadziłoby w konsekwencji do niedopuszczalnej akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na rzeczywistym przebiegu działalności gospodarczej, lecz wyłącznie na prywatnych dokumentach przedstawionych przez podatnika ( wyrok WSA w Poznaniu z 20.02.2008 r., sygn. akt I SA/Po 1562/07).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy organ drugiej instancji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że sporne faktury wystawione przez "B" sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych transakcji sprzedaży. Nie podważone bowiem skutecznie ustalenia organu pierwszej instancji wskazują, że faktury VAT sygnowane nazwą tego podmiotu nie potwierdzają faktycznych zdarzeń gospodarczych, gdyż to nie ona była rzeczywistym dostawcą urządzeń do strony skarżącej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że w spornym okresie podmiot ten nie prowadził działalności pod wskazanym adresem w C., a nieruchomość tam położona była już własnością innego podmiotu od 2007r., który po wyremontowaniu budynku w 2009r. prowadził tam działalność gospodarczą. Podmiot ten nie był w żaden sposób powiązany z "B" sp. z o.o. Z ofertą zakupu kruszarek [...] wystąpił J. D., znany K. C z okoliczności towarzyszących sprzedaży samochodu parę lat wcześniej. Strony łączyła jedynie zakwestionowana transakcja, nie zawierały umowy pisemnej, a zapłata została dokonana gotówką. K. C. nie wiedział jaką działalność gospodarczą prowadzi "B", a podmiot ten jak twierdzi sprawdził w KRS i w rejestrze zastawów w Sądzie. Temu twierdzeniu organ podatkowy przeciwstawił ustalenia, że Regon spółki został wykreślony z KRS [...] r., a spółka nie składała sprawozdań finansowych od 2008r. K. C. nie sprawdzał natomiast kondycji finansowej "B", gdyż to on był kupującym. Nie sprawdzał źródła pochodzenia urządzeń, nic nie wiedział o ich transporcie, nie wiedział kto za niego płacił. Warunkiem zawarcia transakcji była zapłata gotówką, a już ten fakt winien spowodować po stronie skarżącej wzmożoną ostrożność, a odwoływanie się przez nią do tego typu praktyk w działalności gospodarczej nie zasługiwało na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że organy podatkowe oparły swe ustalenia na okolicznościach wynikających z innych toczących się postępowań, co zgodne jest z zasadą ekonomiki postępowania i szybkości postępowania, zaś strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z tymi ustaleniami i zajęcia stanowiska w sprawie. W powyższym zakresie nie naruszono przepisów postępowania ( art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p.).
Zgodnie z art. 194 § 1 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a powyższa decyzja korzysta z domniemań: prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Stosownie do art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty, co stanowi realizację zasady neutralności podatku od wartości dodanej ( wyroki TSUE: z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-342/87 Genius Holding BV, pkt 19; z dnia 19 września 2000 r. w sprawie C-454/98 Schmeink & Cofreth AG & Co. KG i Manfred Strobel, pkt 53; z dnia 15 marca 2007 r. w sprawie C-35/05 Reemtsma Cigarettenfabriken GmbH, pkt 23). Ukształtowane już orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury nie może powstać u jej dysponenta, jeżeli u jej wystawcy nie powstaje obowiązek podatkowy w tym podatku w odniesieniu do podatku podlegającego odliczeniu ( wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt. I SA/Łd 1289/08, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt. I SA/Sz 715/08, oraz wyrok NSA z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 829/08 ).
Z rozpatrywanego materiału dowodowego wynika, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy "B" a stroną skarżącą. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać by strona skarżąca nie miała świadomości charakteru wzajemnych powiązań i ich skutków podatkowych. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podzielił kwalifikację prawnopodatkową przepisów prawa materialnego dokonaną przez organ pierwszej instancji w stosunku do faktur VAT, na których jako wystawca figuruje "B" sp. z o.o.
W konsekwencji, stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, faktury wystawione przez "B" nie mogły stanowić dla strony skarżącej podstawy do odliczenia podatku naliczonego w nich zawartego. Rozstrzygnięcie to wskazuje, że po stronie sprzedawcy nie powstało zobowiązanie z tytułu spornych transakcji i sam ten fakt uprawniał organ pierwszej instancji do zanegowania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego.
Zdaniem organu odwoławczego w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zgodnie z art. 190 O.p. udowodniono w zaskarżonej decyzji w sposób przekonywający i wyczerpujący stanowisko w spornej sprawie oraz dokonaną według powyższej zasady ocenę materiału dowodowego stanowiącego podstawę faktyczna podjętego rozstrzygnięcia, zaś wyprowadzone z tej oceny wnioski są logiczne i wszechstronne. Natomiast dokonanie przez stronę skarżącą odmiennej oceny, do której ma prawo, zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie może jednakże prowadzić do wniosku, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Zgodnie natomiast z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten konkretyzuje i rozwija zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 O.p. w ten sposób, że formułuje regułę przeprowadzania postępowania dowodowego w sposób zupełny. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że charakter postępowania podatkowego oraz obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie oznacza, że ciężar dowodu obciąża w każdej sytuacji organ podatkowy, a ustalenie niektórych faktów, o których wie wyłącznie podatnik, pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego. Ze zwykłych reguł logiki formalnej wynika, że dowód powinien przeprowadzić ten, kto twierdzi, że dany fakt miał miejsce, a nie ten, kto istnieniu tego faktu zaprzecza. Na gruncie stanu faktycznego to strona skarżąca twierdzi, że transakcje opisane w zakwestionowanych fakturach miały w rzeczywistości miejsce i zostały wykonane, a zatem to na stronie skarżącej spoczywał ciężar wykazania tej okoliczności ( wyroki TSUE: z dnia 26 września 1996 r. w sprawie C-230/94 Enkler oraz z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie C-78/12, Ewita-K EOOD, wyrok NSA z dnia 6 kutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1671/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/G1 1326/12, wyroki NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 348/13, z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 704/13 oraz z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1242/13).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że argumentacja strony skarżącej zawarta w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Nadto należy stan faktyczny sprawy odnieść do praktyki prowadzenia działalności gospodarczej, dokumentowania jej poszczególnych etapów, formy zawierania umów, na co zasadnie wskazał w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy. Ustalenia te zasługują na aprobatę, są logiczne i pozostają ze sobą we wzajemnym związku.
Biorąc powyższe pod uwagę skargę jako niezasadną należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło