II SA/Wr 171/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-06-20

Skład orzekający: Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona po upływie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, mimo braku pouczenia o środkach zaskarżenia, może zostać rozpoznana merytorycznie?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona po upływie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna, nawet jeśli organ nie pouczył o środkach zaskarżenia. Brak pouczenia nie stanowi naruszenia prawa skutkującego możliwością przyjęcia, że wniesienie wezwania i skargi po terminie nastąpiło bez winy strony. Nieznajomość prawa lub jego niezrozumienie nie może być uznawana za usprawiedliwioną przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej.
Stan faktyczny
Skarżący F.M. został wezwany do uiszczenia zaliczki na koszty postępowania scaleniowego, którą wpłacił. Następnie Burmistrz Miasta O. poinformował go o nadpłacie i zwrócił część środków. Skarżący zwrócił się o zwrot pozostałej kwoty, jednak Burmistrz odmówił. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniósł skargę, która została odrzucona. Skarga kasacyjna również została oddalona. Skarżący wniósł kolejną skargę, argumentując, że dopiero prawomocne orzeczenie NSA dało mu pewność co do charakteru pisma Burmistrza i możliwości jego zaskarżenia, a także podnosząc kwestię braku pouczenia o środkach zaskarżenia. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu wniesienia jej po terminie do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę; II. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; III. zwrócić stronie skarżącej cały uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. M. na akt Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia kosztów postępowania scaleniowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; III. zwrócić stronie skarżącej cały uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). W skardze podano, że pismem Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. nr [...] F. M. został wezwany do uiszczenia zaliczki dla potrzeb pokrycia kosztów postępowania w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości w wysokości 1.501,20 zł. Wezwaniu powyższemu uczynił zadość w dniu 27 października 2009 r., poprzez polecenie dokonania przelewu powyższej kwoty na rachunek bankowy Miasta O. wskazany w powyższym piśmie przez Burmistrza. Następnie pismem z dnia [...] r. nr [...] skarżący został poinformowany przez Burmistrza, że przypadające na niego koszty przeprowadzonego scalenia i podziału były niższe o 388,00 zł niż uiszczona zaliczka. Nadpłata ta została zwrócona. Koszty, które skarżący uiścił wyniosły więc ostatecznie 1.113,20 zł. Kolejno, pismem z dnia [...] r., F. M. zwrócił się do Burmistrza Miasta O. o wydanie aktu oraz dokonanie czynności zwrotu kwoty 1.113,20 zł. W odpowiedzi Burmistrz uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku i pismem z dnia [...] odmówił zwrotu wyżej wymienionych kosztów. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Burmistrza, F. M. pismem z dnia 27 marca 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w dniu 19 kwietnia 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ww. pismo Burmistrza z dnia [...] r. Skarga postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 338/17 została odrzucona, a skarga kasacyjna od tego postanowienia oddalona została postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2665/17. Skarżący wskazał dalej, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017 r. poz. 935), "Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.". Skoro więc zaskarżony akt wydany został przed wejściem w życie powyższej noweli, zastosowanie do niego znajduje art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu przed nowelizacją, zgodnie z którym "W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.". Odpowiedź Burmistrza Miasta O. na pismo skarżącego, które nazwane zostało "Wniosek o wydanie aktu oraz dokonanie czynności", a które uznane zostało przez Sąd w ww. postanowieniu za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, doręczona została skarżącemu w dniu 24 marca 2017 r. Termin na wniesienie skargi upłynął więc 24 kwietnia 2017 r. Należy jednak zaznaczyć, że wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2665/17, które z uwagi na swoją prawomocność było niebudzącym wątpliwości rozstrzygnięciem ostatecznie przesądzającym, że aktem podlegającym zaskarżeniu było pismo Burmistrza z dnia [...] r., zostało skarżącemu doręczone dnia 9 lutego 2018 r. i to dopiero tego dnia skarżący powziął stuprocentową pewność, że jego pismo nazwane "wnioskiem o wydanie aktu oraz dokonanie czynności" z dnia 14 lutego 2017 r. było w istocie wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, że dopiero w dniu doręczenia prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego - 9 lutego 2018 r. - ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. Wniosek o jego przywrócenie został więc złożony przed upływem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Nadto okolicznością, która świadczy o braku winy w uchybieniu terminu jest fakt, że skarżący do czasu doręczenia prawomocnego postanowienia NSA w dniu 9 lutego 2018 r. cały czas nie posiadał wiedzy co do tego, że nieprawidłowo zaskarżył pismo Burmistrza Miasta O. z dnia 21 marca 2017 r. Odnosząc się natomiast do wniosku o rozpoznanie przez Sąd skargi pomimo poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które było spóźnione, skarżący podał, że zgodnie z art. 52 § 3 w brzmieniu przed nowelizacją "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.". Pismo Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. nie zawiera pouczenia co do środków zaskarżenia, co zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, nie może szkodzić stronie, a także stanowi przesłankę do uznania, że uchybienie 14-dniowego terminu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (za które to uznane zostało pismo skarżącego zatytułowane "Wniosek o wydanie aktu oraz dokonanie czynności") nastąpiło bez winy skarżącego. Końcowo wskazano, że skarżący nie zdawał sobie sprawy z tego, że aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., było pismo Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r. z uwagi na niezawarcie w nim pouczenia co do środków zaskarżenia, a niebudzącą wątpliwości wiedzę co do tego skarżący powziął dopiero w dniu 9 lutego 2018 r. po przeczytaniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2665/17. Zdaniem skarżącego Burmistrz wprowadził skarżącego w błąd co do konieczności poniesienia przez niego kosztów scalenia i podziału. Zatem skarżący nie może zostać obciążony negatywnymi konsekwencjami w postaci zamknięcia drogi do ochrony sądowej przed działalnością organów władzy publicznej z powodu niezawarcia pouczenia w piśmie Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r., a także wprowadzenia w błąd. W związku z tym, wniesiono o merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd pomimo przekroczenia 14-dniowego terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, przyjęcie skargi do rozpoznania mimo spóźnionego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uchylenie aktu z dnia [...] r., uznanie jego uprawnienia do zwrotu kosztów postępowania scaleniowego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta O. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym już postanowieniu z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2665/17, ostateczne rozliczenie kosztów postępowania związanych ze scaleniem i podziałem nieruchomości nastąpiło pismem Burmistrza Miasta O. z dnia [...] r., w którym wskazano również udział kwotowy obciążający skarżącego jako uczestnika postępowania. Na ten właśnie akt przysługiwała skarżącemu skarga do sądu administracyjnego, która winna być poprzedzona – zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wezwaniem na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Pomimo jednak doręczenia skarżącemu w dniu 1[...] r. powyższego pisma, nie skorzystał on z tego prawa. Obecnie skarżący argumentuje, że w dniu 9 lutego 2018 r. (data doręczenia odpisu ww. postanowienia NSA) powziął wiedzę o tym, że jego pismo z dnia 14 lutego 2017 r. należy traktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przeciwko pismu z dnia [...] r. W konsekwencji powzięcia tej wiedzy wniósł obecnie skargę na pismo z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Na wstępie godzi się zauważyć, że w niniejszej sprawie pismo Burmistrza z dnia [...] r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 1[...] r., a zatem możliwość wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa istniała do dnia 30 maja 2011 r. Tymczasem skarżący wezwanie takie złożył w organie dopiero pismem z dnia 14 lutego 2017 r., a więc z prawie sześcioletnim opóźnieniem. Skarżący mając świadomość tego opóźnienia odwołuje się do brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. (wynikającego z treści art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. poz. 658). Wskazana nowelizacja dodała do poprzedniego brzmienia powołanego przepisu ("Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.") zdanie o treści: "Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.". Na skutek wejścia w życie art. 9 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) z dniem 1 czerwca 2017 r. treść art. 52 § 3 p.p.s.a. otrzymała zupełnie inne brzmienie. W art. 17 ust. 2 wskazanej nowelizacji zastrzeżono, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (czyli p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy. Odnosząc się wobec tego do kwestii wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako czynności poprzedzającej wniesienie skargi Sąd wskazuje, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest konstrukcją postępowania sądowoadministracyjnego, której funkcje nie odpowiadają funkcjom przypisywanym środkom zaskarżenia. Jego celem jest skłonienie organu do rozważenia potrzeby skorygowania własnego zachowania w sytuacji groźby wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 52 § 3 p.p.s.a. należy wobec tego uznać za rodzaj sformalizowanej prośby (remonstracji) o uchylenie lub zmianę jakiegoś aktu administracyjnego, wnoszonej do organu administracji w związku z zagrożeniem zwrócenia się o ochronę sądową. Wobec tego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie należy ani do postępowania sądowoadministracyjnego, ani do jakiegokolwiek postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1874/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest warunkiem formalnym umożliwiającym następnie wniesienie skargi. Aby mówić o skutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, musi ono być wniesione w terminie 14-dniowym, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które ma miejsce już po upływie czternastodniowego terminu z art. 52 § 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, a zatem i nieskuteczne. Należy je więc traktować na równi z brakiem wezwania. Upływ więc takiego terminu wyłącza możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu kwestionowanego aktu (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 117/15, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 382/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że termin do wniesienia wezwania skierowanego przeciwko pismu Burmistrza z dnia [...] r. biegł od dnia doręczenia skarżącemu tego pisma przez okres 14 dni. Jednak w terminie 16-30 maja 2011 r. skarżący nie wystosował do Burmistrza wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismo, które obecnie skarżący kwalifikuje jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia 14 lutego 2017 r.) jest wezwaniem spóźnionym o prawie 6 lat. Skarżący oczywiście akcentuje, że dopiero w dniu 9 lutego 2018 r. powziął wiedzę o możliwości zaskarżenia pisma z dnia [...] r. Nie zmienia to jednak faktu, że pismo to (akt administracyjny) podlegało zaskarżeniu w sposób wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu na dzień [...] r. Skarżący wezwania do usunięcia naruszenia prawa do Burmistrza Miasta O. nie skierował aż – jak twierdzi – do dnia 14 lutego 2017 r. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie wyjaśnia przy tym, dlaczego w tym właśnie dniu (14 lutego 2017 r.) wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa. Z racji sposobu formułowania pism procesowych skarżącego trudno przyjąć, że jest osobą nieporadną i nieznającą prawa w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że bez swojej winy nie skorzystał ze służących mu uprawnień procesowych. Tym bardziej, że akta sprawy wskazują, że skarżącemu znana jest instytucja procesowa wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie można więc przyjąć, że o istnieniu takiego instrumentu prawnego skarżący dowiedział się dopiero w roku 2017 r. Już te okoliczności wskazują, że skarżący nie uprawdopodobnił, że bez swojej winy nie wniósł wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skargi w terminie. Skarżący nie wyjaśnił, co spowodowało, że skierował do organu pismo z dnia 14 lutego 2017 r. akurat tego dnia (prawie 6 lat po otrzymaniu pisma z dnia [...] r.). Dlatego Sąd nie znalazł podstaw, by zastosować art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. i mimo kilkuletniego spóźnienia się przez skarżącego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, rozpoznać skargę. Skarżący wprawdzie twierdzi, że nie był należycie pouczony przez organ o możliwości zaskarżenia pisma z dnia [...] r., jednak nie wskazuje, co zmieniło się w zakresie pouczenia go lub jego braku, że w dniu 14 lutego 2017 r. skierował do organu pismo, które obecnie kwalifikuje jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela argumentacji skarżącego związanej z brakiem pouczenia go przez Burmistrza o możliwości zaskarżenia pisma z dnia [...] r. Pismo, które skarżący uczynił przedmiotem zaskarżenia nie zostało bowiem wydane w postępowaniu administracyjnym, a zatem nie mają do niego zastosowania przepisy k.p.a. nakazujące pouczanie strony w zakresie środków zaskarżenia i związane z tym konsekwencje braku pouczenia lub pouczenia nieprawidłowego. Zdaniem Sądu podzielić natomiast należy pogląd, że zasada informowania (pouczania) jest stosowana wyłącznie w ramach postępowań unormowanych przez k.p.a. (zob. np. tezę pierwszą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Sz 1114/96, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać też trzeba, że granice czasowe realizacji obowiązków organu administracji publicznej wynikających z art. 9 k.p.a. są co do zasady postrzegane jako wyznaczone granicami postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został trafny pogląd, że obowiązki wynikające z omawianej zasady są związane bezpośrednio z toczącym się postępowaniem administracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 126/09, Orzeczenia.nsa.gov.pl), a więc mają miejsce w ściśle określonych ramach, a mianowicie od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego do momentu jego zakończenia, a tym samym nie występuje ono już po zakończeniu postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 1015/08; por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 991/05, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też należy podkreślić, że w procedurze nieuregulowanej przepisami postępowania administracyjnego, w której może dojść następnie do rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ samorządu terytorialnego nie ma obowiązku pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia aktu do sądu administracyjnego. Należy pamiętać, że to na stronie, która zamierza poddać konkretny akt kontroli sądowej, spoczywa obowiązek dopełnienia prawem określonych warunków – w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak również wniesienia skargi w odpowiednim terminie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 404/13; z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 291/14; z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1041/17; z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 305/17; z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OZ 123/18 – Orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe Sąd przyjął, że brak pouczenia w piśmie z dnia [...] r. co do możliwości jego zaskarżenia nie stanowi naruszenia prawa skutkującego możliwością przyjęcia, że wniesienie ww. wezwania, a następnie skargi na to pismo po terminie zostało dokonane bez winy strony skarżącej, a z winy organu administracji. Innymi słowy, skarżący nie uprawdopodobnił, iż do uchybienia terminu w zakresie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa doszło bez jego winy. Ewentualna okoliczność nieznajomości przepisów prawa, czy też brak wiedzy prawniczej nie może stanowić podstawy do uznania braku winy strony. Trzeba wobec tego stwierdzić, że nikt nie może się skutecznie powoływać na nieznajomość prawa. Tym samym nieznajomość, czy niezrozumienie przepisów prawa procesowego nie może być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę. Nie stanowi zatem podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi czy też wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pomimo wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa po terminie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt II UKN 519/97, OSNP z 1999 r. z. 1, poz. 36; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 597/08; z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 139/12; z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1314/15; z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II OZ 1003/17; z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 305/17 – Orzeczenia.nsa.gov.pl). Z utrwalonego stanowiska orzecznictwa i doktryny wynika, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w świetle wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od podmiotu należycie dbającego o swoje własne, życiowo ważne sprawy. Przeszkoda, uzasadniająca przyjęcie uprawdopodobnienia braku winy, zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było niemożliwe albo nie można było oczekiwać od strony, że w danych okolicznościach zachowa wyznaczony termin procesowy. Możliwość przywrócenia terminu wyłączają nawet takie zachowania, którym można przypisać charakter lekkiego niedbalstwa (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 sierpnia 1974 r., sygn. akt II CZ 149/74, OSPiKA 1975, z. 2, poz. 39 i z dnia z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II UZ 6/18, niepubl.; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09, z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 368/16, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wspomniano, z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący w pismach kierowanych do Burmistrza, ale także do Sądu posługuje się rozbudowaną argumentacją prawniczą z odwołaniami do orzecznictwa, a zatem nie można go uznać za osobę nieporadną czy pozbawioną z obiektywnych przyczyn możliwości należytego prowadzenia swoich spraw z właściwą starannością. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący z niezależnych od siebie przyczyn nie wniósł w terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zatem przyjmując za skarżącym, że pismo z dnia 14 lutego 2017 r. jest wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, uznać należy, że jest to wezwanie spóźnione o prawie 6 lat. Sąd doszedł przy tym do przekonania, że niewniesienie w terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa było zawinione przez stronę. To zaś oznacza, że skarga na pismo z dnia [...] r. jest niedopuszczalna, bowiem w istocie nie została ona poprzedzona skutecznie wniesionym wezwaniem, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga niedopuszczalna "z innych przyczyn" podlega odrzuceniu. Do tych przyczyn należy zaliczyć między innymi brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienie takiego wezwania po terminie. Wyjaśnić końcowo trzeba, że odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej powoduje, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi byłoby niedopuszczalne, bowiem termin do wniesienia skargi nie rozpoczął wobec skarżącego biegu, skoro w przepisanym terminie 14-dniowym (art. 52 § 3 p.p.s.a.) skarżący z własnej winy nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. Po drugie zaś ewentualne uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu skutkowałoby przywróceniem terminu do wniesienia skargi, która jest niedopuszczalna. Wobec tego odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z omówionych już powodów oznacza, że również za niedopuszczalny należało uznać wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jak stanowi art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Reasumując Sąd orzekł w pkt I sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a w pkt II sentencji na podstawie art. 88 p.p.s.a. Natomiast pkt III sentencji ma podstawę w art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., który obliguje Sąd do zwrotu całego uiszczonego wpisu sądowego w razie odrzucenia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło