I SA/Kr 336/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 05.01.2016r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2014r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 05.01.2016r., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec, maj, kwiecień, marzec, luty i styczeń 2014r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną U.S. ur. w 1982r. , córką G.S.ur. w 2011r., która chodzi do przedszkola oraz synem J.S. ur. w 1994r., który studiuje. Dzieci są na utrzymaniu wnioskodawcy a rodzina mieszka w mieszkaniu należącym do brata B. S. – K. S.. Skarżący z dniem 1 maja 2016r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą: Firma "B" B.S.. Obecnie jest on zatrudniony w firmie U.S. - F.H.U. "G" U.S., w wymiarze 1/8 etatu, z wynagrodzeniem 231,25 zł, brutto, miesięcznie (199,54 zł , netto). Według skarżącego, działalność konkubiny nie przynosi dochodu. Na konto firmowe F.H.U. "G" U.S. wpływają jednak wpłaty i przelewy ( w miesiącu październiku 2016r. miały one miejsce w następujących wysokościach: 200 zł; 900 zł; 5140,41 zł; 137,76 zł; a w miesiącu wrześniu 2016r. w kwotach : 1 000 zł; 1 600 zł; 1 940,16 zł; 1 400 zł; 200 zł; 100 zł). Miesięczne wydatki rodziny obejmują : koszty wyżywienia , środków czystości opłatę za przedszkole, szkołę – 1800 zł., ratę kredytu zaciągniętego w Getin Noble Bank S.A. w kwocie 832,72 zł., raty kredytów zaciągniętych w ING Banku Śląskim S.A. w kwotach: 825,92 zł. i 490,00 zł., raty kredytów zaciągniętych w Idea Banku S.A. w kwotach: 914,59 zł., 2638,20 zł. Wnioskodawca podniósł, że posiada wierzytelności w następujących wysokościach: 3 900 zł. wraz z odsetkami i 100 zł. z tytułu kosztów postępowania – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego, sygn. akt [...]; 190 zł. –w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego, sygn. akt I Co 874/12; 742,13 zł. wraz z odsetkami i 474,18 zł. z tytułu kosztów – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego, sygn. akt [...] ; 10 269,07 zł. wraz z odsetkami i kosztami sądowymi – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego , sygn. akt [...]. W dniu 23.06.2016r. B.S. sprzedał lokal mieszkalny nr 10, o pow. 50,05 m2, znajdujący się w Z. za kwotę 323 000 zł. W dniu 17.02.2016r. sprzedał natomiast samochód marki Fiat Trigano, rok prod. 2008 za kwotę 60 000 zł, oraz Fiat Chausson Allegro, rok prod. 2009 również za kwotę 60 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że miesięczne wydatki rodziny opiewają na łączną kwotę 7501,43 zł (1800 zł + 832,72 zł + 825,92 zł + 490,00 zł + 914,59 zł + 2638,20 zł = 7501,43 zł) a na dochód składa się tylko wynagrodzenie B.S. w wysokości 199,54 zł. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, którymi winien kierować się orzekający rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA z dnia 02.12.2014r., sygn. akt FZ 436/14,postanowienie NSA z dnia 19.11.2015r., sygn. akt II FZ 775/15). Należy również podkreślić , iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11, postanowienie NSA z dnia 17.11.2011r., sygn. akt I FZ 321/11, postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Strona skarżąca spłaca natomiast kredyty o łącznej wartości 5 701,43 zł, miesięcznie, która przewyższa ponad czterokrotnie wartość wpisów od skarg w przedmiotowej sprawie. Zwrócić trzeba także uwagę na fakt, iż wnioskodawca sprzedał swoje mieszkanie oraz dwa samochody, a uzyskane kwoty, w każdym przypadku znacznie przekraczały wysokość należnych kosztów sądowych. W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację rodzinną i finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718 z p.zm.).