I SA/Kr 598/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku R.Ż., o zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.03.2016r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2007r. do czerwca 2008r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń 2007r. oraz za okres od lipca do grudnia 2008r. postanawia wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął , w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 598/16, ponowny wniosek R. Ż. o przyznanie prawa pomocy, tym razem, w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi kasacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy oraz nadesłanych dokumentów R. Ż. ur. w 1968r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem JZ ur. w 1964r., córkami: A.Z. ur. w 1996r., NZ ur. w 1990r. Na utrzymaniu rodziny pozostaje też wnuczka M S ur. w 2016r. Wnioskodawczyni zatrudniona jest w Zespole Placówek Oświatowych przy M. w R. i z tego tytułu otrzymuje obecnie wynagrodzenie, po częściowym zajęciu egzekucyjnym, w wysokości 1 754,46 zł., netto, miesięcznie. Z tytułu najmu budynku użytkowego uzyskuje natomiast – 795 zł., netto, miesięcznie. W roku 2016. uzyskała ona łączny dochód w wysokości 64 134,52 zł., przy przychodzie w wysokości 70 394.52 zł. J.Z. podejmuje prace dorywcze i z tego tytułu otrzymuje ok. 200 - 300 zł., miesięcznie, netto. W roku 2016. uzyskał on dochód w wysokości 9 665,04 zł., przy takim samym przychodzie. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: ratę kredytu hipotecznego - w zależności od kursu franka – ok. 3 670,92 zł. (według średniego kursu NBP z dnia 07.04.2016r.),opłatę za wywóz śmieci – 27 zł., opłatę za gaz – 200 zł., opłatę za wodę – 150 zł., opłatę za energię elektryczną – 300 zł., koszty leczenia depresji, cukrzycy typu B, nadciśnienia – 580 zł. , koszty ubezpieczenia – 83,33 zł. (1000 zł. : 12 miesięcy = 83,33 zł.), koszty utrzymania dwojga dzieci – studentów ok. 800 zł., Strona skarżąca jest właścicielem: domu jednorodzinnego o pow. ok. 200 m2, o wartości ok. 300 000 zł., ¼ części nieruchomości o pw. 0,5839 ha, znajdującej się w R. (objętej Kw [...]), nieruchomości o pow. 0,7290 ha, znajdującej się w Radziszowie (objętej Kw [...]), obciążonej hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 740 000 zł. W porównaniu ze stanem faktycznym ustalonym w postanowieniu Starszego Referendarza Sadowego WSA w Krakowie z dnia 22.07.2016r. nastąpiły zmiany w sytuacji majątkowej strony skarżącej. Jej wynagrodzenie, po uwzględnieniu zajętej w postępowaniu egzekucyjnym części, jest niższe a w skład gospodarstwa domowego wchodzi obecnie również córka N.Z. i wnuczka M.S.. J.Z. uzyskuje natomiast niewysokie wynagrodzenie z prac dorywczych. Dom jednorodzinny stracił, zdaniem wnioskodawczyni, po mniej niż roku połowę wartości. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej w rozpatrywanej sytuacji również nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że miesięczne wydatki rodziny opiewają na łączną kwotę 5811,25 zł (3 670,92 zł. + 27 zł. + 200 zł. + 150 zł. + 300 zł. + 580 zł.+ 83,33 zł. + 800 zł. = 5811,25 zł.) a na dochód składa się wynagrodzenie R.Z., J.Z. oraz czynsz z najmu, w łącznej kwocie 2 749,46 - 2849,46 zł. [1754,46 zł. + (200 – 300 zł.) + 795 zł. = 2 749,46 – 2849,46 zł.]. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, którymi winien kierować się orzekający rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA z dnia 02.12.2014r., sygn. akt FZ 436/14,postanowienie NSA z dnia 19.11.2015r., sygn. akt II FZ 775/15). Nie jest bowiem możliwe aby wydatki przewyższały ponad dwukrotnie dochody. Należy dodatkowo podkreślić , iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11, postanowienie NSA z dnia 17.11.2011r., sygn. akt I FZ 321/11, postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Strona skarżąca spłaca natomiast kredyt, którego miesięczna rata przewyższa wartość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, dotyczących relacji wydatków do dochodów gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązana była wnioskodawczyni, aby przeprowadzić dogłębną analizę jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718 z p.zm.).