III SA/Kr 340/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję Małopolskiego Kuratora Oświaty w Krakowie z 9 stycznia 2026 r., znak NPRO.542.2.46.2025.DZ w wykreślenia z ewidencji szkól i placówek oświatowych postanawia 1. odrzucić skargę; 2. umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 3. zwrócić stronie skarżącej Fundacji [...] w W. uiszczony wpis od skargi w wysokości 200,00 (dwieście) złotych z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Fundacji [...] w W. podpisana przez adwokata. Do skargi zostało załączone pełnomocnictwo, na którym widniała informacja o podpisach elektronicznych złożonych pod nim przez M. K. S. i J. S. S., z adnotacją "signature not verified" (przy podpisie J. S. S.). Z odpisu KRS strony skarżącej wynika, że w przypadku zarządu jednoosobowego fundację reprezentuje członek zarządu samodzielnie, zaś w przypadku zarządu wieloosobowego fundację reprezentuje dwóch członków zarządu łącznie. Strona skarżąca ma zarząd wieloosobowy. Pełnomocnik strony skarżącej wezwaniem z 25.03.2026 r. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie prawidłowo podpisanego przez osoby uprawnione pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sąd wyznaczył termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi strony 31.03.2026 r. W wyznaczonym terminie (7.04.2026 r.) pełnomocnik strony skarżącej przesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, zawierający jeden podpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2026 r., poz.143, dalej: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 §1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo zaś, po myśli art. 37 § 1 p.p.s.a ma być zaopatrzone w podpis mocodawcy. W przypadku, gdy mocodawcą jest strona będącą osobą prawną pełnomocnictwo podpisane musi być przez osoby pełniące funkcje organów zgodnie z przepisami regulującymi sposób reprezentacji lub przez inne osoby upoważnione do reprezentowania takich osób - na co wskazuje art. 28 § 1 p.p.s.a. W art. 29 powołanej ustawy ustawodawca wskazał przy tym jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie - dokumentem. Tym samym złożenie pełnomocnictwa wymaga wykazania, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony (vide postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3427/14). Niedochowanie ww. wymogów stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia wzywa stronę przewodniczący (art. 49 § 1 p.p.s.a.) pod rygorem odrzucenia skargi. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 37 § 1a. p.p.s.a., jeżeli odpis pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie zostały sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, ich uwierzytelnienia, o którym mowa w § 1, dokonuje się z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego. Odpisy pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie uwierzytelniane elektronicznie sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego strona skarżąca w załączonym do skargi pełnomocnictwie nie nadesłała dokumentu pełnomocnictwa w formacie pozwalającym Sądowi na samodzielne dokonanie weryfikacji podpisu pod pełnomocnictwem, ani z wykazaniem prawidłowego podpisu (wydruk weryfikacji podpisów) - odnośnie J. S.S. Z przedłożonego przez stronę skarżącą odpisu KRS (k. 28 a.s.) wynika, że w przypadku zarządu jednoosobowego fundację reprezentuje członek zarządu samodzielnie, zaś w przypadku zarządu wieloosobowego fundację reprezentuje dwóch członków zarządu łącznie. Strona skarżąca ma zarząd wieloosobowy. Zestawiając tę informację z nadesłanym na wezwanie Sądu przy piśmie z 7.04.2026 r. pełnomocnictwem z 20.01.2026 r. należy jednoznacznie stwierdzić, że oświadczenie o udzieleniu pełnomocnictwa nie zostało dokonane prawidłowo, z uwagi na to, że na rzeczonym pełnomocnictwie widnieje tylko jeden podpis i do tego nie jest wiadomo czy pochodzi on od osoby uprawnionej do reprezentacji strony skarżącej. Nie ulega więc wątpliwości, że profesjonalny pełnomocnik wnoszący skargę w imieniu strony skarżącej nie została prawidłowo do tej czynności umocowana. Mając zatem na uwadze, że pełnomocnik został wezwany do usunięcia tego braku formalnego, Sąd uznał, że ów brak nie został usunięty, pomimo pouczenia o rygorze odrzucenia skargi, gdyż nie zostały wykonane czynności wskazane w wezwaniu. Pełnomocnictwo w dalszym ciągu nie zostało bowiem udzielone zgodnie z zasadami reprezentacji. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wobec wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, w pkt II Sąd stwierdził, że rozpoznanie i rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, stało się bezprzedmiotowe. Skuteczność procesowa wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest bowiem warunkowana skutecznością samej skargi i skutecznym wszczęciem samego postępowania sądowego. W związku z tym postępowanie incydentalne wszczęte na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2533/20). W ocenie Sądu, odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia wspomnianych braków skargi – mimo dotkliwości takiego rozstrzygnięcia – nie narusza zasady prawa do sądu oraz zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że na treść prawa do sądu, wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji składa się w szczególności: prawo dostępu do sądu (prawo uruchomienia procedury przed sądem jako organem o określonej charakterystyce – niezależnym, bezstronnym i niezawisłym), prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, prawo do wyroku sądowego, a zatem prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd oraz prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy (...). Zasada sprawiedliwości proceduralnej nie ma jednak charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, które wyczerpująco określa art. 31 ust. 3 Konstytucji. Granice ingerencji w konstytucyjne prawa i wolności wyznacza zasada proporcjonalności oraz koncepcja istoty poszczególnych praw i wolności. Ustawodawca dysponuje stosunkowo szerokim zakresem swobody kształtowania procedur sądowych, w tym ustanawiania wymogów formalnych, które zmierzają do uproszczenia czy przyspieszenia procedur. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zwraca się uwagę, że formalizm procesowy jest nieodzownym elementem sprawnego i rzetelnego postępowania, koniecznym ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasada legalizmu czy zaufanie do prawa (por. wyrok z 10 maja 2000 r. o sygn. K 21/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 109). Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu uchwały z 18 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 13/13, że prawo do sprawiedliwego procesu sądowego, będące elementem prawa do sądu, gwarantuje stronom postępowania możliwość korzystania z praw i gwarancji procesowych oraz rzetelne i merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Minimalne wymogi w zakresie rzetelnej procedury wyznacza z jednej strony nakaz podmiotowego, a nie przedmiotowego traktowania uczestników postępowania, z drugiej zaś – zakaz arbitralnego działania sądu. Sformalizowanie postępowania, chociaż nakłada na strony obowiązek dokonywania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach to odgrywa także pozytywną rolę, gdyż pozwala oddzielić poszczególne czynności w postępowaniu, wskazać ich kolejność i sposób podejmowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że uporządkowana procedura gwarantuje uczestnikom postępowania pewność prawa i jego przewidywalność. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania. Pełnią one funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania, zapewniają bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu.". W wyroku z 8 kwietnia 2014 r. (o sygn. SK 22/11; publ. OTK-A 2014/4/37) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy – sam w sobie – jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie ww. braków skargi nie skutkowało "automatycznym" odrzuceniem skargi; pełnomocnik strony skarżącej została bowiem wezwana do usunięcia tych braków, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania. W tym miejscu należy dodatkowo podkreślić, że wobec występowania profesjonalnego pełnomocnika, lecz niewykazania dokumentem umocowania do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez skarżącego, tut. Sąd nie ma podstaw prawnych, aby skierować wezwanie do usunięcia ww. braków skargi do strony skarżącej. Skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, który wskazał w skardze, że zastępuje stronę skarżącą, to Sąd, w świetle art. 28 § 1, art. 29, art. 34 i art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. prawidłowo wezwał pełnomocnika do przedłożenia "prawidłowo podpisanego przez osoby uprawnione pełnomocnictwa", i nie był zobowiązany, z uwagi na nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, do wzywania samej strony skarżącej do podpisania skargi. Wezwanie strony skarżącej do podpisania skargi osobiście prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. W przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (zob. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r. o sygn. akt II OZ 403/22 oraz postanowienia z 23 maja 2017 r. o sygn. akt II GZ 367/17 i z 28 lipca 2021 r. o sygn. akt II OZ 422/21). Sąd w niniejszej sprawie nie podziela odmiennych poglądów wyrażonych w części orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, według których jeżeli osoba, która powołując się na udzielone jej pełnomocnictwo, sporządziła i podpisała skargę, a pełnomocnictwa tego w wyznaczonym przez sąd terminie nie przedstawiła, to zachodzi sytuacja braku podpisania skargi, skutkująca obowiązkiem sądu wezwania strony do podpisania skargi. Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego sporządzającego skargę pełnomocnika,) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Odrzucenie skargi w realiach niniejszej sprawy przez Sąd nie może być utożsamione z odebraniem stronie skarżącej prawa do sądu. Możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy uzależniona jest od dopuszczalności skargi, a więc m.in. spełnienia warunków formalnych skargi, dlatego sam wzgląd na konstytucyjne prawo do sądu nie może uzasadniać konwersji jednego braku formalnego w inny, skoro wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało sformułowane w sposób czytelny wraz z określeniem skutku uchybienia ustawowemu terminowi. Wyłącznie wadliwa czynność procesowa profesjonalnego pełnomocnika strony w zakresie uzupełnienia braku skargi w postaci nadesłania prawidłowo podpisanego przez osoby uprawniane pełnomocnictwa doprowadziła do odrzucenia skargi. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika powinno być gwarancją dla strony, że będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Za błędy i zaniechania pełnomocnika ustanowionego w sprawie odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Mocodawca, w tym przypadku strona skarżąca, ponosi więc ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika. Należy też zauważyć, że ciężar nałożony na stronę postępowania przed sądem administracyjnym w postaci obowiązku przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa procesowego i wykazania, że osoba, która udzieliła pełnomocnictwa procesowego jest uprawniona do działania imieniem strony skarżącej nie jest nadmierny. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że w sprawie doszło do naruszenia prawa do sądu (por. postanowienie NSA z 17 sierpnia 2022 r. o sygn. akt II OZ 436/22). Z uwagi na powyższe, Sąd prawidłowo skierował wezwanie do pełnomocnika o uzupełnienie powyższego braku formalnego skargi i po nie wykonaniu wezwania, obowiązany jest skargę odrzucić, nie wzywając uprzednio skarżącego do podpisania skargi (por. orzeczenia NSA: z 25 października 2010 r. o sygn. akt I FSK 916/10; z 13 marca 2012 r. o sygn. akt I FSK 628/11; z 11 lutego 2014 r. o sygn. akt II GSK 138/14; z 12 czerwca 2014 r. o sygn. akt I FSK 426/14; z 22 maja 2014 r. o sygn. akt I FSK 490/14; z 14 października 2014 r. o sygn. akt II GSK 2009/14; z 17 listopada 2014 r. o sygn. akt I FSK 1505/14; z 17 listopada 2014 r. o sygn. akt I FSK 1509/14; z 22 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II OSK 825/15; z 7 czerwca 2016 r. o sygn. akt II GZ 553/16; z 24 stycznia 2017 r. o sygn. akt I OSK 2110/16; z 23 marca 2017 r. o sygn. akt II GZ 205/17; z 30 marca 2017 r. o sygn. akt II GZ 233/17; z 9 lutego 2018 r. o sygn. akt I OZ 103/18; z 9 października 2018 r. o sygn. akt I OZ 906/18; z 27 lutego 2019 r. o sygn. akt I OZ 156/19, z 25 sierpnia 2021 r. o sygn. akt I FZ 89/21; z 26 kwietnia 2022 r. o sygn. akt I OZ 128/22; z 29 czerwca 2022 r. o sygn. akt I GZ 209/22; z 17 stycznia 2024 r. o sygn. akt II OZ 1/24; z 18 lipca 2024 r. o sygn. akt I OZ 376/24). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w pkt 3 sentencji postanowienia.