II SA/Łd 582/21

23 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 23 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.G. i M. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. nr [...] znak: [...] w sprawie ze skargi S. G. i M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. nr [...],[...] w przedmiocie renty planistycznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. nr [...] znak: [...]. dc Decyzją z [...] r., nr [...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., nr [...], znak: [...] ustalającą jednorazową opłatę w wysokości 600 900 zł z solidarnym obowiązkiem jej zapłaty na rzecz gminy Miasto Ł. przez M.G. i S. G. zamieszkałych w K. przy ulicy A 5, właścicieli na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej zbytej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 7/3 o powierzchni 20 478 m2, w obrębie [...], uregulowanej w dniu zbycia w księdze wieczystej [...] w związku ze wzrostem jej wartości spowodowanym uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: B, C, D do terenów kolejowych (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z 19 października 2016 r.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję S. G. i M. G. wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w całości. Wniosek ten uzasadnili "grożącą rażąco wysoką szkodą dla skarżących z uwagi na wysokość naliczonej opłaty". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dokonując wykładni zwrotu normatywnego "w granicach tej samej sprawy" użytego w art. 61 § 3 p.p.s.a. trzeba też mieć na względzie treść art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Użyte w tych przepisach sformułowania "granice tej samej sprawy", "granice danej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi tutaj o sprawę w ujęciu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można zatem mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99 oraz postanowienia NSA: z 12 czerwca 2012 r., II FZ 441/12; z 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13; z 24 lipca 2014 r., II OSK 624/14; z 10 października 2014 r., I OZ 828/14). Dopiero zatem, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. wstrzymać wykonanie decyzji organu pierwszej instancji. Należy także wskazać, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze tymczasem konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z 18 maja 2004 r., FZ 65/04; z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06; z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W ocenie sądu, skarżący nie uprawdopodobnili niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji. Jednozdaniowe uzasadnienie wniosku odwołujące się do "groźby rażąco wysokiej szkody z uwagi na wysokość naliczonej opłaty" jest ogólnikowe i gołosłowne. Nie jest wystarczające powołanie się na ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wskazali żadnych konkretnych okoliczności, które pozwoliłyby sądowi na merytoryczną ocenę, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. W szczególności skarżący nie wykazali, że wyegzekwowanie kwoty wynikającej z decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, mogłoby spowodować utratę płynności finansowej. Nie jest znana aktualna sytuacja rodzinna i finansowa skarżących. Do wniosku nie zostały załączone żadne dokumenty. W konsekwencji tego sąd nie ma możliwości rzetelnej i obiektywnej oceny, czy na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku jest też okoliczność, że skutki zapłaty (egzekucji) świadczenia pieniężnego są co do zasady odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; z 13 czerwca 2017 r., II FZ 315/17; z 29 listopada 2017 r., II FZ 608/17). Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego umowy sprzedaży z 14 listopada 2019 r., repertorium A nr 15789/2019 natomiast wynika, że cena uzyskana przez skarżących ze sprzedaży nieruchomości znacznie przewyższyła wysokość spornej renty planistycznej (600 900 zł), gdyż wyniosła 3 481 260,00 zł. Z tych też względów uznać należy, że brak jest wystarczającego uzasadnienia do uwzględnienia wniosku skarżących. Nadto należy podkreślić, że zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia przy ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i nie mogą go uzasadniać. Instytucja wstrzymania wykonania nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale służy tymczasowemu zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy zaskarżona decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez sąd w postępowaniu ze skargi skarżących, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie jego wykonania. Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia sąd tylko do oceny wniosku. W ocenie tej nie mieści się weryfikacja prawidłowości zaskarżonej decyzji. Ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2005 r., II OZ 513/05; z 6 lutego 2008 r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008 r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008 r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008 r., I OZ 410/08; z 26 maja 2015 r., II GZ 229/15 i z 10 czerwca 2015 r., II GZ 262/15). Podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mają zatem znaczenia przy ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. dc