III SA/Łd 735/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za okres lipiec – grudzień 2012r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. k.p. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]r. określającą "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zobowiązanie w podatku akcyzowym za okres lipiec – grudzień 2012r. w łącznej wysokości 2 780 394,00 zł z tytułu sprzedaży wyrobów akcyzowych, od których nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości. We wniosku o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji skarżąca spółka wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. skarżąca spółka została obciążona dodatkową, nieplanowaną przez nią, kwotą "niedopłaty" akcyzy w wysokości 683 008,00 zł wraz z obligatoryjnym naliczeniem należnych w takiej sytuacji odsetek w kwocie 134 095,00 zł, co łącznie stanowi kwotę 817 103,00 zł. Natychmiastowe wykonanie obowiązku zapłaty takiej kwoty jest niemożliwe z uwagi na brak środków finansowych. Wniosek skarżącej spółki o rozłożenie tej kwoty na comiesięczne równe raty w okresie 7 lat nie został uwzględniony. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. rozłożył skarżącej spółce zapłatę tej kwoty jedynie na raty w okresie 1 roku czasu. Zagraża to brakiem środków na jej spłatę, niebezpieczeństwem utraty płynności finansowej i niewypłacalnością, koniecznością ogłoszenia upadłości spółki i groźbą jej unicestwienia gospodarczego. Stan obowiązku wykonania decyzji w okresie jednego roku rodzi też niebezpieczeństwo postawienia pobranego przez skarżącą spółkę kredytu w kwocie 200 000 zł do natychmiastowej wykonalności spłaty, pomimo wniosku o jego restrukturyzację, co z braku środków na taką spłatę zwiększyłoby niebezpieczeństwo niewypłacalności i skutkowałoby koniecznością zgłoszenia wniosku o upadłość. Nawet gdyby skarżąca spółka pokryła kwotę 817 103,00 zł pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży środków produkcji, to znacznie zmniejszyłaby przez to zdolność produkcyjną przedsiębiorstwa spółki – wytwórni napojów alkoholowych. Spowodowałoby to istotne zmniejszenie dochodów z tak zmniejszonej produkcji i konieczność zmniejszenia zatrudnienia części załogi obsługującej część produkcji opartej o te urządzenia, a więc spowodowałoby to trudne do odwrócenia skutki wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka była (i jest) przekonana o braku podstaw do określenia dodatkowej kwoty zobowiązania akcyzowego (i o zasadności skargi), co wynika z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy powołanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i w skardze. Skarżąca spółka wskazała następnie na mające pozostawać w związku ze sprawą niniejszą postępowanie w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 245//14 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres styczeń – czerwiec 2012r., okoliczność wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 31 lipca 2014r. postanowienia o zwieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie i związany z tym wydłużony czas oczekiwania na jej rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004r., GZ 138/04). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jednocześnie, brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011r., II FZ 17/11; z 8 października 2013r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009r., I OZ 1101/09; z 6 maja 2014r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącej spółki przede wszystkim zauważyć trzeba, że w jego uzasadnieniu wskazano na okoliczność wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. decyzji o rozłożeniu skarżącej spółce zapłaty spornej kwoty na raty w okresie 1 roku czasu. Już sama okoliczność wydania tego rodzaju decyzji powoduje, że trudno w tym wypadku uznać, że w zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej stanowi bowiem jednocześnie podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, określoną w art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., jak i przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o której stanowi art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wystąpienie tego rodzaju okoliczności przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., natomiast w toku tego postępowania – jego zawieszeniem z mocy art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. również w przypadku, gdy została ona ujawniona w zarzutach wniesionych już po upływie terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. do zgłoszenia zarzutów sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 56 i 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej Lex Omega). W konsekwencji tej regulacji wykonalna decyzja zostaje niejako automatycznie pozbawiona przymiotu wykonalności na okres udzielonej zobowiązanemu ulgi. W tej sytuacji samo subiektywne przekonanie, obawa zlikwidowania działalności gospodarczej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku skarżącej spółki tym bardziej, że nie potwierdzają jej twierdzeń nawet załączone przez nią do wniosku dokumenty. Z umów nr[...] kredytu w rachunku bieżącym i ustalającej ogólne zasady kredytowania zawartych w dniu 16 października 2013r. pomiędzy skarżącą spółką i Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. wynika tylko tyle, że skarżącej spółce został udzielony kredyt odnawialny w rachunku bieżącym na bieżące finansowanie działalności gospodarczej, dostępny w kwocie 200 000,00 zł, którego termin spłaty upłynął w dniu 15 października 2014r. Po upływie tego terminu umowa kredytu w rachunku bieżącym przewidywała wprawdzie jego przedłużenie na następne i kolejne dwunastomiesięczne okresy jednakże pod warunkiem spełnienia wymogów szczegółowo określonych w § 2 ust. 2 i 3 tej umowy, w tym dostarczenia w terminie do dnia 25 września 2014r. wszystkich dokumentów i informacji niezbędnych do dokonania oceny zdolności kredytowej (§ 2 ust. 2 pkt 1 umowy). Skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła tymczasem żadnych, konkretnych okoliczności mogących świadczyć o tym, że kredyt ten nie zostanie przez nią w tym terminie spłacony lub umowa ta nie ulegnie przedłużeniu z uwagi na utratę zdolności kredytowej. Natomiast argument spółki, wedle którego wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo postawienia pobranego przez spółkę kredytu w wysokości 200 000,00 zł do natychmiastowej wykonalności (spłaty) wskazuje, że jednak do tego nie doszło, skoro skutek taki może wywołać dopiero przyszłe (odległe i nieokreślone w czasie) wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie zachodzi ono w tym momencie tym bardziej wobec rozłożenia na raty spłaty spornego zobowiązania. Twierdzeń o złożonym wniosku o restrukturyzację kredytu nie poparła też żadnymi dokumentami. Z przedstawionych przez skarżącą spółkę rachunków zysków i strat sporządzonych na dzień 31 grudnia 2012r. i 2013r. (wariant kalkulacyjny) wynika, że jej przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wyniosły: w 2011r. - 17 252 032,68 zł, w 2012r.- 15 812 878,08 zł, w 2013r. - 14 950 301,31 z, a więc w kwotach znacznie przekraczających sporne zobowiązanie. Przychody w tej wysokości świadczą wyłącznie o tym, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach. Związane z tą działalnością wykazane przez skarżącą spółkę w przedstawionych rachunkach zysków i strat wysokie koszty mogą natomiast mieć bardzo różne źródło, np. w czynionych przez skarżącą spółkę w inwestycjach, pracach rozwojowych, odpisach z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, różnicach kursowych i nie dowodzą jeszcze tego, że znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej. Jak zaś podnosi orzecznictwo sądowe, dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA: z 17 listopada 2009r., I FSK 1243/08; z 20 grudnia 2011r., II GZ 537/11; z 12 października 2005r., II FSK 1231/05; z 9 listopada 2005r., I FZ 480/05; z 15 grudnia 2005r., I FZ 633/05). Należy także zauważyć, że nie można zarzutów odnoszących się do kwestionowanego aktu lub czynności utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest pismem innym od skargi w rozumieniu procesowym i podlega odrębnemu uzasadnieniu (por. postanowienia NSA: z 22 lutego 2006r., II OZ 166/06; z 15 lutego 2008r., II OZ 1202/07; 4 marca 2008r., II OZ 173/08; 6 marca 2008r., II OZ 194/08; 14 marca 2008r., II OZ 217/08; 6 lipca 2011r., I OZ 473/11; 14 marca 2013r., II OZ 176/13). Rozpatrując taki wniosek sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje wówczas oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008r., I OZ 410/08; z 16 czerwca 2005r., II OZ 513/05). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). Przedstawiona w skardze, a tym bardziej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji argumentacja, mająca w ocenie skarżącej spółki uzasadniać uwzględnienie skargi, nie ma zatem wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podobnie zresztą jak fakt, że przed sądem zawisła sprawa o sygn. akt III SA/Łd 245/14, której przedmiotem jest określenie skarżącej spółce zobowiązania w podatku akcyzowym za okres styczeń-czerwiec 2012r. W sprawie tej zresztą postępowanie sądowoadministracyjne nie jest już zawieszone, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 października 2014r., I GZ 401/14, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2014r. o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto należy zauważyć, że samo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 61 § 6 p.p.s.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcia mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. k.p.