I OSK 2150/16

Dnia 20 stycznia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt: II SA/Wa 989/15 o stwierdzeniu wydania uchwały z naruszeniem prawa w sprawie ze skargi E.D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy z dnia [..] lutego 2015 r., nr [..] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt: II SA/Wa 989/15 stwierdził, że zaskarżona przez E.D. uchwała Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy z dnia [..] lutego 2015 r., nr [..] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, została wydana z naruszeniem prawa. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Uchwałą z dnia [..] lutego 2015 r., nr [..] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem m.st. Warszawy Zarząd Dzielnicy Wola, po negatywnym zaopiniowaniu przez Komisję Mieszkaniową w dniu [..] stycznia 2015 r. wniosku w sprawie najmu większego lokalu na czas nieoznaczony bądź przedłużenia umowy najmu zajmowanego lokalu socjalnego, nie wyraził zgody na zakwalifikowanie E.D. i jej małoletniego syna T.D. zamieszkałych w lokalu socjalnym nr [..] przy ul. [..] do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony (§ 1) oraz na czas oznaczony (§ 2). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 132, poz. 3937 ze zm.) odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli: wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. E.D. postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [..] kwietnia 2010 r., sygn. akt: [..] nabyła w części spadek po zmarłym ojcu, w skład którego wchodzi współwłasność lokalu nr [..] o pow. [..] przy ul. [..]. Wnioskodawczyni ma możliwość zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, a więc nie spełnia kryteriów do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu na czas oznaczony bądź innego lokalu na czas nieoznaczony. E.D., po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 9 maja 2015 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie ma możliwości zamieszkania w innym lokalu, ani też możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W mieszkaniu, którego skarżąca jest współwłaścicielką zamieszkuje jej 78 letnia matka, która nie wyraża zgody na wspólne zamieszkanie (podobnie jak siostra skarżącej, również będąca współwłaścicielką prawa do tego lokalu). Skarżąca stwierdziła, że nie ma możliwości uzyskania od matki spłaty za należną część lokalu, ponadto jej udział w lokalu jest niewielki i nawet zbycie swojego udziału nie pozwoliłoby na zabezpieczenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Wskazaną w uchwale Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r., podstawą odmowy jest warunek bycia właścicielem lokalu i możliwość jego użytkowania lub posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W przypadku skarżącej taka sytuacja nie zachodzi. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy Wola m. st. Warszawy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na uchwałę NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08 i uznając skargę za uzasadnioną, stwierdził, że podstawą odmowy zawarcia umowy najmu poza posiadaniem udziału we współwłasności lokalu, jest także możliwość używania lokalu, czy zbycia udziału i uzyskanie pożytków dających możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie (§ 6 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. nr [..] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy). Oceny takiej organ natomiast nie przeprowadził, nie zbadał realnych możliwości zamieszkiwania skarżącej wraz z dorastającym synem w mieszkaniu 2 pokojowym, z których jeden, jak twierdzi skarżąca, jest "przechodni". Podejmując uchwałę organ nie wziął pod uwagę tych istotnych okoliczności sprawy, w sposób arbitralny przyjął natomiast, że skarżąca ma możliwość zabezpieczania swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Organ uznał za wystarczającą podstawę odmowy posiadane przez skarżącą prawo współwłasności w lokalu przy ul. [..], podczas gdy § 16 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. nr [..] stanowi, że po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemca tego lokalu można zawrzeć nową umowę tego samego lub innego lokalu na czas oznaczony nie dłużej niż 5 lat – w przypadku nadal utrzymującej się szczególnie trudnej sytuacji życiowej dotychczasowego najemcy oraz pozostawania w niedostatku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Zarząd Dzielnicy Wola m.st. Warszawy zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię: - § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały nr [..] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. i błędne uznanie, że organ winien był analizować możliwość używania lokalu czy zbycia udziału i uzyskania pożytków dających możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; - § 6 ust. 1 powołanej uchwały poprzez błędne przyjęcie, że organ podejmując uchwałę nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności sprawy i nie rozważył należycie całego materiału dowodowego świetle przesłanek § 6 ust. 1 uchwały oraz, że organ w sposób arbitralny przyjął, że skarżąca ma możliwość zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie i że swojego stanowiska nie uzasadnił w sposób przekonujący i nie wskazał, czy skarżąca jako współwłaściciel lokalu mieszkalnego ma możliwość w nim zamieszkiwania, czy też zbywając swój udział we współwłasności uzyska środki, które zabezpieczą jej potrzeby mieszkaniowe. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli II Wydział Cywilny z dnia [..] kwietnia 2010 r., sygn. akt [..] nabyła spadek, w którego skład wchodzi współwłasność nieruchomości (lokalu mieszkalnego przy ul. [..] w W.). Zdaniem organu, treść § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. nie nakłada obowiązku badania możliwości zamieszkania skarżącej wraz z synem w lokalu, fakt posiadania tytułu prawnego do lokalu stanowi wystarczającą podstawę do odmowy zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego; co wynika z brzmienia § 12 uchwały oraz art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2015 r., Nr 31 , poz. 266), zgodnie z którym umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, zrzekając się jednocześnie rozprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że w postępowaniu w tej sprawie nie wyjaśniono czy nieruchomość może być użytkowana i nie istnieją żadne okoliczności natury prawnej lub faktycznej, które uniemożliwiałyby zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych skarżącej w tej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 tej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Należy zatem w tym miejscu podkreślić, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Istotne jest, że w obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Dopuszczalne jest także zarzucenie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. obydwu form naruszenia prawa materialnego, w sytuacji gdy niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa było konsekwencją jego błędnej wykładni. Stawiając Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, w następstwie której doszło do jego niewłaściwego zastosowania, w pierwszej kolejności należy wskazać na czym polegał błąd Sądu w rekonstrukcji treści konkretnej normy prawnej i podać jaka powinna być wykładnia prawidłowa i dlaczego przyjęta przez Sąd wykładnia skutkowała niewłaściwym zastosowaniem błędnie wyłożonego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., II GSK 388/06, LEX nr 193936). Sformułowanie i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych ma istotne znaczenie z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia od określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt: I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (..) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom prawidłowej konstrukcji zarzutów, które nie tylko nie zostały powiązane z odpowiednimi przepisami p.p.s.a., lecz również zawierają błędy w oznaczeniu jednostek redakcyjnych powołanych przepisów. Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że wskazywany przepis § 6 ust. 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. posiada 3 punkty. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 Prawa przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Gdyby nawet przyjąć, w wyniku analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej, że skarżący kasacyjnie zarzucił w istocie naruszenie przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności sprawy i nie rozważył należycie całego materiału dowodowego, a swego stanowiska nie uzasadnił i nie wskazał, czy skarżąca ma możliwość zamieszkania w lokalu, bądź czy może uzyskać z nieruchomości środki, które zabezpieczą jej potrzeby mieszkaniowe, to należy mieć na uwadze, że zarzutem tym - podniesionym w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej - strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w istocie błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Skoro zatem skarżący kasacyjnie w ramach podstaw kasacyjnych nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, że okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezpodstawny. Nie jest również zasadny zarzut błędnej wykładni przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu w przyjęciu takiego jego rozumienia przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym "organ winien był analizować możliwość używania lokalu czy zbycia udziału i uzyskania pożytków dających możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie". W istocie zatem strona skarżąca kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. odnosi się do treści § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym "Odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie", co czyni niezasadnym tak skonstruowany w skardze zarzut błędnej wykładni przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [..] lipca 2009 r. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, że § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały stanowi, że "1. Po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu: 1) na czas nieoznaczony - pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a; w przypadku, gdy przedmiotem nowej umowy najmu jest lokal umieszczony w ewidencji lokali socjalnych, dokonuje się jego wykreślenia z tej ewidencji z chwilą zawarcia nowej umowy najmu; 2) na czas oznaczony nie dłuższy niż 5 lat - w przypadku nadal utrzymującej się szczególnie trudnej sytuacji życiowej dotychczasowego najemcy oraz pozostawania w niedostatku". Sąd pierwszej instancji – co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – odnosił się do przesłanki "nadal utrzymującej się szczególnie trudnej sytuacji życiowej dotychczasowego najemcy oraz pozostawania w niedostatku" w kontekście treści § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały, trafnie podnosząc, że normy wynikające z powyższych przepisów wprost obligują organ do zbadania możliwości używania lokalu przez jego właściciela a także zbadania, czy zbycie nieruchomości daje możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, dla ustalenia możliwości zawarcia nowej umowy najmu tego samego lub innego lokalu po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu. Należy przy tym podkreślić, że również z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 150) – na który powołano się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – odczytywanego łącznie z art. 2 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, nie wynika kategoryczny wniosek, że "tytułem prawnym do lokalu" wyłączającym możliwość zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego jest tytuł prawny do jakiegokolwiek lokalu, skoro lokal w rozumieniu ustawy to "lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych". Również zatem treść powyższych przepisów ustawy nie uzasadnia arbitralnego stanowiska organu skarżącego kasacyjnie, że samo stwierdzenie tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu bez weryfikacji charakteru tego lokalu jako "służącego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych" wyklucza automatycznie możliwość zawarcia umowy lokalu socjalnego. Należy jednak podkreślić, że pojęcie "lokalu służącego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych" podlega wykładni w realiach konkretnej sprawy, a skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie zawiera zarzutów odnoszących się do poprawności stosowania w sprawie art. 23 ust. 2 cyt. ustawy. W tym stanie rzeczy również zarzut błędnej wykładni § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały okazał się bezzasadny. Skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, to podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się do żądania dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wskazać należy, że przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 tej ustawy. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.