II SAB/Kr 167/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-28
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara – Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, ponieważ organ udostępnił żądaną informację publiczną. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w tym opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi i błędne przekonanie organu o jej doręczeniu. Skarga w części dotyczącej pytań, które nie stanowiły informacji publicznej, została odrzucona.Stan faktyczny
Skarżąca E.Ł. wniosła skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek z 22 grudnia 2013 r. dotyczył m.in. liczby symboli religijnych w pomieszczeniach publicznych oraz zasad ich umieszczania. Organ odpowiedział na część wniosku w styczniu 2014 r. pocztą elektroniczną, a pełną odpowiedź na pytania uznane za informację publiczną udzielił we wrześniu 2015 r., po wniesieniu skargi. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności w załatwieniu punktu 1 i 3 wniosku, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, odrzucił skargę w zakresie dotyczącym punktu 2 wniosku i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi E.Ł. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności w załatwieniu punktu 1 i 3 wniosku skarżącej z dnia 22 grudnia 2013 r. ; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odrzuca skargę w zakresie dotyczącym punktu 2 wniosku skarżącej z dnia 22 grudnia 2013 r.; IV. odstępuje od zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
E.Ł. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego K.Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w K. . Wniosła o:
1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 22 grudnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku;
2) uznanie na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
3) wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. organowi grzywny, jeśli organ nie przekaże Sądowi niniejszej skargi, odpowiedzi na tę skargę oraz akt sprawy w terminie 15 dni od otrzymania niniejszej skargi;
4) zasądzenie skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych, wpisu od skargi, opłaty skarbowej, kosztów korespondencji pocztowej i stawiennictwa w sądzie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że w dniu 22 grudnia 2013 r. przy użyciu poczty elektronicznej skarżąca wysłała z adresu [...] wniosek o udostępnienie w formie pisemnej informacji publicznej skierowany do organu i przesłany na adres poczty elektronicznej [...] . Wniosek został odczytany przez organ w dniu 23 grudnia 2013 r. o godz. 07:34, co potwierdza otrzymane przez skarżącą potwierdzenie odczytu. Pomimo odczytania wniosku organ do chwili obecnej nie udostępnił skarżącej wnioskowanej przez nią informacji publicznej.
Skarżąca dołączyła do skargi kserokopię wniosku o udzielenie informacji publicznej 22 grudnia 2013 r. (wraz z potwierdzeniem odczytu) o treści:
"Na podstawie art. 2 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 112, póz. 1198 ze zm.) wnoszę o pisemne udostępnienie mi informacji publicznej w poniższym zakresie.
Proszę uprzejmie o udzielenie informacji:
1) ile krzyży i ile symboli innych religii niż chrześcijańska wisi na terenie pomieszczeń publicznych będących w trwałym zarządzie (w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami) Państwa jednostki organizacyjnej, lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek innej podstawie prawnej;
2) czy, a jeśli tak, to w jaki sposób zapewniacie Państwo, że na terenie pomieszczeń publicznych będących w trwałym zarządzie (w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami) Państwa jednostki organizacyjnej, lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek innej podstawie prawnej:
a) krzyże tam wiszące nie będą zdejmowane pomimo żądań osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich;
b) krzyże mają prawo być tam zawieszane pomimo protestów osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich;
c) obok krzyży mogą być zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji wieszane symbole innych religii, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności w których reguły wierzeń nie mają związku z szerzeniem zła, nienawiści, destrukcji, przestępczości,
d) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do godła lub flagi Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie prymatu prawa religijnego stanowionego nad prawem państwowym stanowionym, w szczególności godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, ani nie jest mniejszych rozmiarów od symboli religijnych;
e) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do siebie, że mogłyby wywoływać poczucie dominacji któregoś z nich w stosunku do pozostałych;
f) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być umieszczone na tyle blisko godła Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła lub od innych związków wyznaniowych;
g) krzyż lub inne symbole religijne umieszczone na ścianach powinny być otaczane nie mniejszą czcią niż godło flaga państwowe, w szczególności umieszczenie krzyża nie może wiązać się z jednoczesną go profanacją, np. krzyż nie może wisieć obrócony o 180 stopni z postacią Chrystusa głową skierowaną ku dołowi, jak również pod pozorem ekspresji artystycznej nie może być na krzyżu umieszczana postać nagiej kobiety lub zwierzęcia;
3) czy w odniesieniu do pomieszczeń publicznych będących w Waszym trwałym zarządzie w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek innej podstawie prawnej obowiązują jakiekolwiek akty prawne (krajowe, lokalne lub wewnętrzne), których przedmiot regulacji dotyczy kwestii przedstawionych powyżej, a jeśli nie to, czy mają miejsce w Waszej jednostce organizacyjnej prace legislacyjne mające na celu wdrożenie tego typu lub podobnych regulacji mających na celu prawne uregulowanie zawieszania symboli religijnych zgodnie z konstytucyjnym zasadami poszanowania religii, ich równouprawnienia oraz rozdziału państwa od kościołów i związków wyznaniowych, a jeśli tak, to wnoszę również o podanie, czego one konkretnie dotyczą, które osoby są odpowiedzialne za prace nad ich projektami, jaki jest zakres przedmiotowy tych projektów, jakie są założenia i ustalenia do tych projektów, jaki jest ich tekst, jaki jest ewentualny czas niezbędny do zakończenia prac nad nimi.
Pisemną, rzetelną, pełną i niewymijającą odpowiedź uprzejmie proszę przesłać na adres: E.Ł. , ul.[...] ".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w K. wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej jako bezprzedmiotowego z uwagi na udostępnienie żądanej informacji w dniu 7 września 2015 r., o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także o odstąpienie od wymierzenia grzywny.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, że skarżąca złożyła w dniu 22 grudnia 2013 r. (niedziela) za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, powyższy wniosek został odczytany przez organ w dniu 23 grudnia 2013 r. (poniedziałek), albowiem dopiero w tym dniu istniała realna możliwość jego odczytania, w godzinach pracy Inspektoratu.
Wobec powyższego, określony w art. 13 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej 14 - dniowy termin dla udostępnienia informacji publicznej, upływał w dniu 6 stycznia 2014 r. Zważywszy jednak, iż ten dzień był dniem ustawowo wolnym od pracy, z uwagi na przypadające w tym dniu Święto Trzech Króli, to zgodnie z dyspozycją art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do udostępnienia żądanej informacji upływał w następnym dniu powszednim, tj. 7 stycznia 2014 r. Z uwagi na fakt, iż czas rozpatrzenia ww. wniosku przypadał na okres świąteczno -noworoczny, tj. czas ograniczonej obsady kadrowej, organ odpowiedział na powyższy wniosek w dniu 17 stycznia 2014 r. o godzinie 10:20, przesyłając na ww. adres poczty elektronicznej skarżącej informację, iż na terenie pomieszczeń Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. nie znajdują się żadne krzyże ani symbole innych religii.
W dniu 28 sierpnia 2015 r. do organu wpłynęła skarga Skarżącej na bezczynność.
Po otrzymaniu ww. skargi, organ w dniu 7 września 2015 r. udzielił Skarżącej pisemnej odpowiedzi w zakresie żądanej informacji publicznej, objętej wnioskiem z dnia 22 grudnia 2013 r. Pismo zawierające odpowiedź na ww. wniosek zostało wysłane Skarżącej listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na wskazany przez Skarżącą adres korespondencyjny (ul. [...] ), a także pełnomocnikowi Skarżącej.
Z dołączonych do akt sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że przesyłka została odebrana w dniu 10 września 2015r. przez pełnomocnika skarżącej
Podjęcie przez organ w dniu 7 września 2015 r. żądanej czynności, co do której zarzucono organowi bezczynność powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne (zakresie dotyczącym zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 22 grudnia 2013 r., stało się bezprzedmiotowe. Powyższe uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W odniesieniu do oceny charakteru zaistniałej bezczynności organu - organ wnosi, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób przyjąć, aby uczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jakkolwiek dla oceny zaistnienia samej bezczynności bez znaczenia pozostają przyczyny, które do niej doprowadziły, to nie są one jednak obojętne dla oceny charakteru naruszenia. Jak już wyżej wskazano, organ wysłał w dniu 17 stycznia 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej odpowiedź na wniosek Skarżącej. Wprawdzie okoliczność ta nie znosi stanu bezczynności, albowiem przesłana informacja nie stanowiła wyczerpującej odpowiedzi na wniosek Skarżącej, a ponadto została omyłkowo wysłana pocztą elektroniczną, a nie - zgodnie z wnioskiem Skarżącej - na jej adres korespondencyjny. Jednakże wysłanie do Skarżącej informacji w dniu 17 stycznia 2014 r. nie pozwala na stwierdzenie, że organ w ogóle nie zareagował na wniosek Skarżącej. Poza tym opóźnienie w udzieleniu Skarżącej żądanej informacji publicznej nie było wynikiem złej woli Organu, czy lekceważenia Skarżącej, lecz wynikiem błędnego przeświadczenia organu o otrzymaniu przez Skarżącą odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, wysłanej za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 17 stycznia 2014 r. organ powziął wiedzę o tym, że Skarżąca nie otrzymała ww. odpowiedzi dopiero z treści doręczonej w dniu 28 sierpnia 2015 r. skargi na bezczynność Organu. Żądanej informacji organ udzielił zaś w dniu 07 września 2015 r.
Zważywszy na wskazane okoliczności organ wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.
W uzasadnieniu powyższego wniosku organ podniósł, iż przedmiotowa grzywna ma przede wszystkim charakter dyscyplinujący (mobilizujący organ do dokonania czynności, co do której pozostawał bezczynny), a w dalszej kolejności represyjny i prewencyjny. Wskutek uczynienia zadość żądaniu Skarżącej w dniu 07 września 2015 r., należałoby przyjąć, iż cel dyscyplinujący grzywny odpadł. Poza tym biorąc pod uwagę okoliczności, które doprowadziły do stanu bezczynności, organ podnosi, iż podjął stosowne środki zapobiegające podobnym nieprawidłowościom w przyszłości. Jednocześnie organ wskazał, iż Inspektorat jest małą jednostką, znajdującą się trudnej sytuacji finansowej i dodatkowe obciążenie w postaci grzywny może negatywnie wpłynąć na jego funkcjonowanie.
Pismem z dnia 9 października 2015r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę, cofając wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 w związku z art. 154§ 6 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545).
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 z dnia 30 sierpnia 2002r. od odstępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 poz. 782 ze zm.) zwana dalej ustawą, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Po myśli art. 18 pkt. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 poz.678 ), wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych jest organem przy pomocy którego wojewoda wykonuje zadania Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jest równocześnie kierownikiem wojewódzkiej inspekcji jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wchodzącej w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. Tym samym jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Odnośnie tego, czy żądana przez skarżącą informacja ma charakter informacji publicznej należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają informacje wymienione w art. 6, przy czym zaznaczyć należy, że katalog informacji tam wymienionych nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. Za utrwalony w orzecznictwie uznaje się pogląd, w myśl którego informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 123/06).
Niewątpliwie również utrwalony i niekontrowersyjny jest pogląd, że informacja publiczna dotyczyć może wyłącznie sfery faktów (tak przykładowo WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 10.02.2015r. sygn. IV SAB/Wr 302/14, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3.09.2014r. sygn. II SAB/Wa 299/14)
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. f ustawy, informacją publiczną jest także informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. W skład tego majątku wchodzą także nieruchomości, którymi na podstawie różnych tytułów prawnych władają organy władzy publicznej. Z tego względu pytanie o to, czy w budynkach będących we władaniu organów administracji publicznej zawieszone są krzyże lub inne symbole religijne, to jest pytanie numer 1 zawarte we wniosku skarżącej, jest pytaniem z zakresu informacji publicznej.
Także regulacja zawarta w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy, zgodnie z którym, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej, w tym zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, a także projektowaniu aktów normatywnych, wskazuje, że wiedza o sprawach publicznych, obejmować będzie swym zakresem także informacje dotyczące działań organu (aktualnych lub w przyszłości planowanych) dotyczących prac legislacyjnych nad aktami prawnymi. Nie jest przy tym istotny, z punktu widzenia powołanych przepisów, zakres przedmiotowy tych prac. Zdaniem Sądu, może to być także kwestia dotycząca uregulowania zasad wywieszania symboli religijnych w budynkach będących w dyspozycji organów władzy publicznej. Z tego względu Sąd uznał, że pytanie nr 3 zawarte we wniosku skarżącej, również jest pytaniem z zakresu informacji publicznej.
Odpowiedź na pytanie nr 1 skarżąca otrzymała za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 17 stycznia 2014r. (k. [...] akt sądowych) oraz w piśmie z dnia 7 września 2015r. skierowanym do skarżącej przez organ już po wniesieniu skargi, natomiast odpowiedź na pytanie nr 3 zawarte we wniosku odpowiedź udzielona została ww. pismem z dnia 7 września 2015r.
Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały skarżącej informacje dotyczące interesującej ją kwestii, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie stan bezczynności [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności w załatwieniu punktu 1 i 3 wniosku skarżącej z dnia 22 grudnia 2013r., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony.
Równocześnie zdaniem Sądu pytanie nr 2 lit. a-g zawarte we wniosku skarżącej nie stanowi pytania z zakresu informacji publicznej.
Informacja publiczna to - jak wyżej wskazano- informacja odnosząca się do sfery faktów. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. I OSK 430/14: "Pomimo szerokiego chociaż mało precyzyjnego rozumienia pojęcia informacji publicznej, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest środkiem do wykorzystania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszystkich informacji".
Pytania zawarte w pkt. 2 wniosku skarżącej nie odnoszą się do faktów. Pytanie zawarte w pkt. 2 lit. a - w szczególności w kontekście treści odpowiedzi na pierwsze postawionych pytań tj. odpowiedzi że w budynkach będących we władaniu nie znajdują się ani krzyże ani żadne inne symbole religijne - jest kolokwialnie mówiąc- pytaniem bezprzedmiotowym. Natomiast pytania zawarte w pkt. 2 lit b – g nie dotyczą faktów, ale zmierzają raczej do próby podjęcia rozważań na temat przyszłych, hipotetycznych sytuacji, z którymi ewentualnie w przyszłości miałby się zmierzyć [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w K. W szczególności nie jest to informacja o faktach dotyczących zasad funkcjonowania podmiotu, trybu jego działania czy zasad wykorzystywania nieruchomości będących we władaniu organu na podstawie różnych tytułów prawnych.
Wskazać należy, że prawo do informacji zostało zagwarantowane w przepisie konstytucyjnym tj. w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że obywatel ma prawo uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przepis Konstytucji jest zatem "wzorcem" względem którego należy dokonywać interpretacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwym celem przyświecającym ustawodawcy przy formułowaniu treści ustawy o dostępie do informacji publicznej, było w głównej mierze zapewnienie transparentności działalności zarówno władzy publicznej jak i innych podmiotów, które swoje zadania realizują przy pomocy (czy z wykorzystaniem) majątku publicznego. Ustawa ta ma zatem realizować zasadę jawności życia publicznego oraz gwarantować możliwość udziału obywateli w życiu publicznym. Niemniej jednak znaczna część wniosku Skarżącej sformułowana jest w taki sposób, że formie pytań wyrażone są poglądy i przemyślenia Skarżącej dotyczące praktycznych zasad i rozwiązań, które powinny być stosowane w celu zachowania zasady rozdziału Państwa od Kościoła lub innych związków wyznaniowych oraz wzajemnego poszanowania i tolerancji różnych wyznań i ich symboli religijnych. Wskazać należy, że szczegółowe (ani nawet ogólne) zasady umieszczania symboli religijnych w miejscach publicznych nie są uregulowane w skali kraju, w przepisach rangi co najmniej ustawowej. Zasad tych nie znajdziemy w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, jak i w ustawie z dnia 7 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2005 nr 231 póz. 1965 ze zmianami). Zasady umieszczania krzyża nie są uregulowane również w Konkordacie między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 r. jak i w ustawie z dnia 17 maja 1989r o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29 póz. 154 ze zm.).
Niewątpliwie obowiązkiem konstytucyjnym wszystkich władz publicznych w Rzeczpospolitej Polskiej jest zachowanie bezstronności w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym (art. 25 ust. 2 Konstytucji RP). Niemniej powstaje pytanie czy uszczegółowienie tej zasady konstytucyjnej może lub powinno odbywać się indywidualnie na poziomie każdego z organów władzy publicznej, skoro nie zostało generalnie uregulowane w źródłach prawa powszechnie obowiązujących (art. 87 ust. 1 Konstytucji). Jednakże zdaniem Sądu dalece wykraczającym poza granicę niniejszej sprawy i w gruncie rzeczy zbędne, byłoby rozważanie, czy kwestie dotyczące zasad umieszczania w miejscach publicznych symboli religijnych i ich relacji przestrzennej do symboli państwowych mogą być ustalane na poziomie organów administracji czy to samorządowej czy rządowej oraz czy organy te mają w ogóle kompetencje do stanowienia prawa ( i jaki to prawo miałoby mieć charakter) w tej materii.
Jednak z brzmienia art. 61 Konstytucji RP nie można wywnioskować, że publicznemu prawu podmiotowemu do uzyskania informacji publicznej przez obywatela ("każdego"), odpowiadać ma obowiązek organu władzy publicznej do podejmowania rozważań natury teoretycznej, co do ewentualnego sposobu działania (lub zaniechania) na wypadek wystąpienia sytuacji opisanej we wniosku o udzielenie informacji.
Wobec powyższego podkreślić należy, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Skoro żądane przez skarżącą informacje zawarte w pkt. 2 wniosku nie stanowią informacji publicznych, to kwestia ich udostępnienia lub nieudostępnienia w ogóle nie podlega kontroli sądowej, a skarga w omawianym zakresie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt. III wyroku.
Dalej wskazać należy, że organ udzielił skarżącej żądanej informacji publicznej w zakresie pkt. 1 wniosku – pocztą elektroniczną w dniu 17 stycznia 2014r. oraz ponownie – w zakresie wszystkich zadanych pytań - już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność, pismem z dnia 7 września 2015r. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Skarga została wniesiona w dniu 28 sierpnia 2015r., a zatem do niniejszej sprawy zastosowanie będzie miał przepis art. 149 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 40 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015.658) zmieniającej ustawę prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem 15 sierpnia 2015 r.
Zgodnie z art. 149 § 1 tej ustawy sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie natomiast z § 1a art. 149, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ustawa nie reguluje przesłanek orzeczenia o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku).
Wniosek skarżącej z dnia 22 grudnia 2013 r. (odczytany 23 grudnia 2013r.) nie został rozpatrzony w ustawowym terminie wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej), lecz z dziesięciodniowym opóźnieniem. Każde naruszenie terminu do udzielenia informacji będzie stanowić naruszenie prawa, jednakże od całokształtu okoliczności sprawy zależy, czy naruszeniu temu można przypisać charakter rażący.
Organ udzielił skarżącej odpowiedzi w formie elektronicznej w dniu 17 stycznia 2014r. Odpowiedź wówczas udzielona dotyczyła wyłącznie pytania nr 1 zawartego we wniosku, jednakże bez wątpienia dotarła do pytającej, co wynika z treści pisma procesowego złożonego przez skarżącą w dniu 9 października 2015r. Tym samym stwierdzić należy, że organ na wniosek zareagował, nie lekceważąc go, ani nie pozostawiając bez odpowiedzi, choć wówczas uchybił nieznacznie terminowi. Odpowiedź w formie elektronicznej nie była formą żądaną przez skarżącą, gdyż we wniosku zawarła prośbę o przesłanie odpowiedzi na wskazany adres. Po myśli art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Jednakże wskazać należy, że intencją ustawodawcy w zakresie udostępnienia informacji publicznej było maksymalne odformalizowanie postępowania w tym przedmiocie, co jest ściśle związane z realizacją konstytucyjnej zasady jawności życia publicznego. Jeśli chodzi o formę wniosku (e-mail), wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać każdą formę (w tym także formę elektroniczną). Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy, informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Przepisy te wskazują, że intencją ustawodawcy było maksymalne uproszczenia procesu przekazywania informacji publicznej. Można zatem w usprawiedliwiony sposób stwierdzić, że organ odpowiadając pocztą elektroniczną na zadane pytanie, do zasady tej się zastosował. Wyjaśnienia organu, że pozostawał do dnia wpływu skargi w przekonaniu, że udzielona odpowiedź dotarła do skarżącej i była wystarczająca, jest wiarygodny, zwłaszcza, że skarżąca przez ponad półtorej roku w żaden sposób organu nie przynaglała, nie ponawiała wniosku ani też nie wnosiła skargi do sądu administracyjnego.
Nadto treść pytań zawartych we wniosku, w szczególności w pytaniu nr 2, mogło też doprowadzić organ do usprawiedliwionego zdaniem Sądu przekonania, że odpowiadając negatywnie na pytanie nr 1, odpowiedzi na pozostałe pytania nie są już konieczne. Dalej wskazać należy, że po myśli art. 17 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, do zadań Inspekcji należy
1) nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych, a w szczególności:
a) kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie, w tym wywożonych za granicę,
b) kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przywożonych spoza państw członkowskich Unii Europejskiej oraz spoza państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym kontrola graniczna tych artykułów,
c) dokonywanie oceny i wydawanie świadectw w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych,
d) powiadamianie podpunktu krajowego punktu kontaktowego w ramach sieci systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (systemu RASFF) o podjętych decyzjach dotyczących niebezpiecznych artykułów rolno-spożywczych,
e) kontrola artykułów rolno-spożywczych oznakowanych chronionymi nazwami pochodzenia, chronionymi oznaczeniami geograficznymi albo nazwami gwarantowanych tradycyjnych specjalności, zarejestrowanymi na podstawie przepisów o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych, lub nazwami odwołującymi się do zarejestrowanych chronionych nazw pochodzenia, chronionych oznaczeń geograficznych albo gwarantowanych tradycyjnych specjalności oraz współpraca z jednostkami sprawującymi taką kontrolę w innych państwach,
f) kontrola wyrobów winiarskich oznakowanych chronionymi nazwami pochodzenia lub chronionymi oznaczeniami geograficznymi, zarejestrowanymi na podstawie przepisów o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, lub nazwami odwołującymi się do zarejestrowanych chronionych nazw pochodzenia lub chronionych oznaczeń geograficznych oraz współpraca z jednostkami sprawującymi taką kontrolę w innych państwach,
g) kontrola napojów spirytusowych oznakowanych chronionymi oznaczeniami geograficznymi, zarejestrowanymi na podstawie przepisów o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, lub nazwami odwołującymi się do zarejestrowanych chronionych oznaczeń geograficznych oraz współpraca z jednostkami sprawującymi taką kontrolę w innych państwach;
2) kontrola warunków składowania i transportu artykułów rolno-spożywczych;
4) współpraca z właściwymi organami administracji rządowej w województwie, organami innych inspekcji, urzędami celnymi, Policją, jednostkami samorządu terytorialnego oraz państwowymi jednostkami organizacyjnymi realizującymi politykę rolną państwa;
4a) współpraca z jednostkami organizacyjnymi pełniącymi funkcje agencji płatniczych w zakresie realizacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz jednostkami organizacyjnymi uczestniczącymi w realizacji operacji finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym;
5) współpraca z organizacjami międzynarodowymi zajmującymi się jakością handlową artykułów rolno-spożywczych oraz ich obrotem międzynarodowym lub uczestnictwo w pracach tych organizacji;
6) udzielanie informacji i szkolenie w zakresie przepisów i wymagań dotyczących jakości handlowej lub ustalania klas jakości handlowej oraz metod i badań artykułów rolno-spożywczych;
7) współpraca z urzędowymi jednostkami kontrolnymi w innych państwach w zakresie kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w tym wymienianie informacji lub próbek artykułów rolno-spożywczych;
8) wykonywanie innych zadań określonych w przepisach odrębnych.
Tym samym nie jest to organ administracji publicznej, którego w jakikolwiek sposób mogłyby (choćby teoretycznie) dotyczyć spory światopoglądowe, religijne czy obyczajowe toczące się w ramach szeroko rozumianej dyskusji publicznej. W szczególności organ ten nie jest szkołą publiczną czy instytucją kultury, które to jednostki mogłyby ewentualnie spodziewać się tego rodzaju pytań, w związku z rodzajem realizowanych zadań czy prowadzonej działalności.
Z tego względu Sąd uznał, że ten właśnie organ miał prawo zostać zaskoczony choćby pytaniem sugerującym możliwość umieszczania krzyża "z jednoczesną go profanacją, np. krzyż nie może wisieć obrócony o 180 stopni z postacią Chrystusa głową skierowaną ku dołowi, jak również pod pozorem ekspresji artystycznej nie może być na krzyżu umieszczana postać nagiej kobiety lub zwierzęcia", gdyż zasadnie można twierdzić, że tego rodzaju "ekspresje artystyczne" wydają się być całkowicie poza przedmiotem zainteresowania organu.
Oceniając brak rażącego naruszenia prawa w bezczynności organu sąd wziął także pod uwagę fakt, że pełna odpowiedź tj. dotycząca pytania nr 1 i 3 – stanowiących pytanie o informację publiczną - jak i spełniająca żądanie skarżącej co do formy odpowiedzi, została udzielona skarżącej niezwłocznie po wniesieniu skargi do organu.
Sądowi z urzędu jest wiadomo, że z wniosku skarżącej E.Ł. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego K.Ł. toczyło się przed różnymi sądami administracyjnymi kilkaset spraw o udzielenie informacji publicznej, z czego 35 dotyczyło kwestii związanych z zasadami umieszczania symboli religijnych: (sygnatury II SAB/Lu 287/13, II SAB/Rz 45/13, II SAB/Op 31/13, II SAB/Rz 51/13, II SAB/Rz 53/13, II SAB/Sz 54/13, II SAB/Kr 85/13, II SAB/Wa 249/13, II SAB/Rz 46/13, II SAB/Go 29/13, II SAB/Go 28/13, II SAB/Kr 84/13, II SAB/Łd 58/13, II SAB/Kr 85/13, II SAB/Łd 65/13, IV SAB/Wr 79/13, II SAB/Łd 59/13, II SAB/Łd 68/13, II SAB/Wa 248/13, II SAB/Wa 239/13, II SAB/Łd 57/13, II SAB/Łd 56/13, II SAB/Bk 44/13, II SAB/Po 63/13, II SAB/Gd 65/13, II SAB/Gd 63/13, II SAB/Gd 60/13, II SAB/Łd 70/13, IV SAB/Wr 89/13, II SAB/Gd 62/13, IV SAB/Gl 51/13, II SAB/Po 71/13, II SAB/Kr 103/13, II SAB/Bk 46/13, II SAB/Bk 45/13 - dane z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Wyroki te (i postanowienia) zapadały pomiędzy czerwcem a październikiem 2013r. We wszystkich tych sprawach skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej składane były przez skarżącą niezwłocznie po upływie 14 dniowego terminu do udzielenia odpowiedzi przez organ. Odpowiedzi najczęściej udzielane były dość szybko – a najdalej niezwłocznie po wpływie skargi do organów. Tym samym niezwłoczna reakcja skarżącej na ewentualny brak odpowiedzi (lub na odpowiedź niepełną) powodowała, że przekroczenie terminu nigdy nie było znaczne a tym samym nie było podstaw to stwierdzania że bezczynność organów miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie długi okres czasu od wniesienia wniosku do udzielenia odpowiedzi w formie listu wysłanego na żądany adres, nie wynikał z lekceważenia przez organ swoich obowiązków informacyjnych, ale raczej z odległej czasowo reakcji skarżącej na brak wyczerpującej odpowiedzi na zadane przez nią pytania.
Względy wyżej powołane stały również u podstaw nieuwzględnienia wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny na zasadzie art. 149 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Podstawę orzeczenia zawartego w pkt. IV wyroku stanowi art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Skarżąca wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych, wpisu od skargi, opłaty skarbowej, kosztów korespondencji pocztowej i stawiennictwa w sądzie. Żądanie zasądzenia kosztów stawiennictwa w sądzie okazało się bezprzedmiotowe gdyż ani skarżąca ani jej pełnomocnik nie stawili się na rozprawie. Żądanie zwrotu kosztów korespondencji pocztowej nie zostało w żaden sposób wykazane co do wysokości poniesionych wydatków. Żądanie zwrotu pozostałych kosztów nie zostało uwzględnione, gdyż na skutek wniesienia skargi Sąd jedynie orzekł o charakterze bezczynności tj. że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, natomiast w pozostałym zakresie skarga okazała się bezprzedmiotowa lub niedopuszczalna. Częściowe uwzględnienie skargi, o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., obejmuje zarówno sytuacje określone wprost w sentencji wyroku jak i takie, gdy o częściowym uwzględnieniu skargi przesądza uzasadnienie orzeczenia. (tak NSA w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. I GZ 119/09)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło