I OSK 143/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
Skład orzekający: Krzysztof Sobieralski, Karol Kiczka, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata sankcyjna za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin niezgodnie z art. 66 ust. 6 rozporządzenia 1107/2009 została prawidłowo ustalona przez organy administracji i utrzymana w mocy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, w szczególności w zakresie określenia przeciętnego kosztu emisji reklamy i zastosowania zasady proporcjonalności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji o nałożeniu opłaty sankcyjnej. Sąd kasacyjny stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły przeciętny koszt emisji reklamy, opierając się na dostępnych danych rynkowych, a nie na indywidualnych wycenach czy fakturach. Ponadto, NSA uznał, że przepisy dotyczące opłaty sankcyjnej są wystarczająco precyzyjne i nie ma podstaw do stosowania art. 189d KPA (miarkowanie kary), a zasada proporcjonalności została uwzględniona w ramach ustawowych granic opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa opłaty sankcyjnej w wysokości 500 000 zł na spółkę za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin niezgodnie z art. 66 ust. 6 rozporządzenia 1107/2009. Reklama nie zawierała wymaganych zwrotów ostrzegawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając decyzję organu za prawidłową. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące sposobu ustalenia przeciętnego kosztu emisji reklamy i braku zastosowania zasady proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Dawid Nowotka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o. o. z/s w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1064/21 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. z/s w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia 31 maja 2021 r. nr BORiN.54.5.2021.3 w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1064/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia 31 maja 2021 r. nr BORiN.54.5.2021.3 [...] w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej też: GIORiN, organ odwoławczy, organ II instancji, organ, decyzja z dnia 31 maja 2021r.) utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie z dnia 15 marca 2021 r. (dalej też: WIORiN, organ I instancji, decyzja z dnia 15 marca 2021r.), w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej, w wysokości 500 000,00 zł (słownie: pięćset tysięcy złotych, 00/100) za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin [...] w sposób niezgodny z art. 66 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009 s.1, ze zm., dalej: rozporządzenie 1107/2009, rozporządzenie), tj. bez informacji o konieczności zwrócenia uwagi na stosowne zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykiecie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor stwierdził, że z przepisów jednoznacznie wynika, że jeśli reklamie środków ochrony roślin nie towarzyszą czytelne i wyraźnie widoczne na tle całej reklamy zdania wymagane art. 66 ust. 1 ww. rozporządzenia oraz jeśli materiały reklamowe lub promocyjne nie zwracają uwagi na stosowne zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykietach, podmiot prowadzący taką reklamę podlega opłacie sankcyjnej. W ocenie organu odwoławczego, opłata została określona odpowiednio do ustalonego kosztu przeciętnego emisji, to jest w maksymalnej wysokości określonej art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2020 poz. 2097, dalej też: ustawa o środkach ochrony roślin), ponieważ przeciętny koszt emisji takiej reklamy w wysokości 1 518 482,77 zł znacznie przekracza wartość 500 000 zł, określoną, jako maksymalną kwotę do określenia opłaty sankcyjnej. Stwierdzić należy, że 2 223 emisje reklamy środka ochrony roślin [...] z naruszeniem przepisu prawa, dla której przeciętny koszt emisji wyniósł 1 518 482,77 zł, świadczy o bardzo dużej skali prowadzonej reklamy, wobec tego uzasadnione jest określenie opłaty sankcyjnej w maksymalnej wysokości. Jednocześnie zdaniem organu odwoławczego brak jest również przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ponieważ waga naruszenia prawa w żadnym wypadku nie może być uznana jako znikoma.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin. Skarżąca miała obowiązek prowadzenia reklamy w sposób określony w art. 66 ust. 6 rozporządzenia 1107/2009. Strona naruszyła ten obowiązek prawny. Fakt ten został stwierdzony i udokumentowany prawidłowo w niniejszej sprawie przez orzekające organy.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ sprawy tj.:
I. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 ppsa, a więc niedokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej "Organ") z dnia 31 maja 2021r. (dalej "Decyzja GIORIN") w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej (sygn. akt: BORiN 54.5.2021.3 [...]) oraz decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie (dalej "WIORIN") z dnia 15 marca 2021 r. (dalej "Decyzja WIORIN") w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej (sygn. akt: WOR.7125.9.3.2017) i przez to zaakceptowanie rażącego naruszenia prawa przez WIORIN oraz Organ m. in. art. 107 § 1 kpa, art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 § 1 kpa i art. art. 75 ust. 1 pkt 1 Ustawy o środkach ochrony roślin (dalej "Ustawa") w stopniu mającym zasadniczy wpływ na wynik sprawy, które polegało na oddaleniu skargi do WSA z dnia 2 lipca 2021 r. w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu I instancji było na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa stwierdzenie nieważności decyzji GIORIN oraz decyzji WIORIN, ewentualnie uchylenie w całości nie tylko Decyzji GIORIN, ale także Decyzji WIORIN i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WIORIN, co w konsekwencji doprowadziło do:
1. błędnego utrzymania w mocy Decyzji VIORIN i Decyzji GIORIN;
2. nałożenia na Skarżącego opłaty sankcyjnej z rażącym naruszeniem prawa tj. w sytuacji, kiedy zarówno z preambuły jak i z sentencji wydanych w sprawie Decyzji WIORIN, następnie GIORIN nie wynika w sposób jednoznaczny, przede wszystkim za jaki dokładnie czyn, popełniony w jaki sposób w jakiej ilości i w jakim okresie została nałożona na Spółkę opłata sankcyjna. Nadto nałożenie opłaty sankcyjnej na Skarżącego w sytuacji, gdy nie był on podmiotem prowadzącym zakwestionowaną przez WIORIN reklamę środka ochrony roślin [...], ani jej inicjatorem, ani podmiotem odpowiedzialnym za skutki jej prowadzenia przez [...]sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej "[...]") we własnym imieniu i na własne ryzyko.
3. orzeczenia szeregu błędnych wytycznych co do dalszego postępowania oraz nierozstrzygnięcia wielu zasadniczych dla poprawnego prowadzenia postępowania kwestii spornych, co zostało podniesione w zarzutach formalnych wobec Wyroku.
II. art. 133 § 1 ppsa poprzez błędne ustalenie faktów, że WIORIN oraz Organ ustaliły przeciętny koszt reklamy podobnej do zakwestionowanej reklamy oraz ustaliły ilość emisji zakwestionowanej reklamy, które to fakty nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy, ponieważ w aktach sprawy nie zostały zgromadzone:
1. cenniki (a więc mające powszechne zastosowanie taryfikatory usług stacji telewizyjnych), tylko zostały zgromadzone subiektywne i od początku kwestionowane przez Skarżącego wyceny konkretnej, zakwestionowanej reklamy;
2. dowody dokonania emisji zakwestionowanej reklamy, jakimi wyłącznie mogą być faktury wystawione przez stacje telewizyjne i dowody ich zapłaty przez [...], ponieważ Skarżący w całości kwestionował wyceny konkretnej, zakwestionowanej przez organy reklamy i wnosił o zgromadzenie tychże faktur (do których sam nie ma dostępu) w celu porównania ich z rzekomymi wycenami stacji telewizyjnych.
III. art. 133 § 1 ppsa poprzez błędne ustalenie faktów, że:
1. Skarżący nie wskazywał, jakie czynności organy powinny przeprowadzić w celu ustalenia poprawnego stanu faktycznego, kiedy czynił to wielokrotnie od momentu umożliwiania mu zapoznania się z aktami przed wydaniem Decyzji WIORIN, przede wszystkim wnosił o zgromadzenie faktur wystawionych przez stacje telewizyjne na rzecz [...] i dowodów ich zapłaty;
2. Skarżący "wielokrotnie i konsekwentnie" zarzucał bezprawność "sankcji karnej", co jest zupełną nieprawdą, którą można łatwo ustalić w oparciu o skargę do WSA i protokół rozprawy przed Sądem I instancji; które to fakty nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy.
IV. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 ppsa, a więc niedokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli Decyzji WIORIN oraz Decyzji GIORIN, skutkujące:
1. zaakceptowaniem przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego przez WIORIN niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez WIORIN, następnie popartego przez GIORIN przepisów art. 6, 7, 7a, 8, 9, 15, 77 § 1, 79, 80, 81, 81a, 84 § 1, 107 § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 kpa w stopniu mającym zasadniczy wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) zaakceptowanie nieprzeprowadzenia przez GIORIN samodzielnej, pełnej kontroli Decyzji WIORIN, a więc zaakceptowanie nie rozpatrzeń i a w całości, w sposób niezależny od ustaleń WIORIN, po raz drugi zaistniałego sporu, w szczególności niewyjaśnienie relacji prawnych pomiędzy Spółką, a [...], nieustalenie przeciętnego kosztu podobnej do zakwestionowanej reklamy [...], niewyjaśnienie rzeczywistych kosztów zakwestionowanej reklamy [...] uiszczonych przez [...], a zatem niezweryfikowanie wycen reklam przedstawionych przez biura reklam stacji telewizyjnych, jak i niewyjaśnienie ilości emisji zakwestionowanej reklamy i nieprzeliczenie po raz drugi opłaty sankcyjnej, tylko poprzestaniu na generalnym zaakceptowaniu, zwykłym, prostym zaaprobowaniu działań WIORIN i GIORIN;
b) niewyjaśnienie, w jaki sposób i czy w ogóle Organ weryfikował ilość wyemitowanych przez stacje telewizyjne reklam oraz cenę za wyemitowanie zakwestionowanych reklam, jeżeli Organ:
(i) nie zgromadził żadnej wiarygodnej i obiektywnej dokumentacji potwierdzającej faktyczne wyemitowanie zakwestionowanej reklamy, w szczególności nie zgromadził faktu" wystawionych przez stacje emitujące reklamy oraz dowodów ich zapłat przez [...],
(ii) zupełnie pominął informację otrzymaną z Polsat Media Biuro Reklamy z 29 czerwca 2020 r., z której wynika, że w przypadku nieosiągnięcia w ramach kampanii Garden Docis założonego poziomu GRP "za emisję spotu pobierana jest jedynie wskazana opłata techniczna", a zatem przygotowane samodzielnie przez Polsat Media Biuro Reklamy wyceny (które zostały przygotowane bez podstawy prawnej, albowiem biuro reklamy nie jest biegłym sądowym , i których poprawność od początku kwestionuje Skarżący) są potencjalnie nieprawdziwe, niezgodne z rzeczywistością;
(iii) warunki rabatowania ustalił na podstawie dokumentów uzyskanych z Internetu, w tym z niesprawdzonych w ogóle artykułów prasowych publikowanych na portalu wirtualnemedia.pl;
(iv) nie uzyskał wyrażonego w sposób jednoznaczny potwierdzenia faktycznego wyemitowania zakwestionowanych reklam [...] od reklamobiorcy (stacji telewizyjnych), jak i reklamodawcy ([...]), tylko poprzestał na zestawieniach planowanych emisji, tzn. media planów, bez potwierdzenia tych emisji przede wszystkim na podstawie wystawionych przez reklamobiorców i opłaconych przez [...] faktur,
(v) nie uzyskał wiarygodnej, niezależnej i rzetelnej wyceny reklamy podobnej do zakwestionowanej reklamy [...], tylko poprzestał na wycenach emisji przygotowanych przez pośredników reklamobiorców (biura reklamy) bez potwierdzenia tych cen na podstawie wystawionych przez reklamobiorców faktur. Akta sprawy nie zawierają przede wszystkim cenników emisji (które powinien dopasować biegły, żeby ustalić przeciętny koszt podobnej do zakwestionowanej reklamy [...]), ale wyceny zakwestionowanej reklamy, a nie reklamy podobnej, przygotowane przez pośredników stacji (biura reklam), które Skarżący od początku w całości kwestionuje,
(vi) nie wykazał w żaden sposób, że podmioty przekazujące wyceny zakwestionowanych reklam [...], które oprócz Telewizji Polskiej S.A. nie posiadają własnych kanałów i są zasadniczo tylko pośrednikami pomiędzy klientem, a stacją telewizyjną, w ogóle posiadały wiedzę na temat tych cen i faktycznie fakturowały [...] za emisje zakwestionowanych reklam;
c) niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości ze specjalnością: ekonomia, marketing i reklama na okoliczność:
- ustalenia przeciętnych (rzeczywistych, realnych) kosztów emisji reklamy podobnej do tej, za którą Organ podtrzymał Decyzję WIORIN o nałożeniu opłaty sankcyjnej;
- poprawnego dopasowania przeciętnych (rzeczywistych, realnych) kosztów emisji reklamy do faktycznie wyemitowanych reklam oraz ponownego, poprawnego wyliczenia opłaty sankcyjnej, jeżeli opłata sankcyjna w ogóle miałaby zostać nałożona na Spółkę;
2. rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, w tym nieodniesienie się przez WSA w uzasadnieniu Wyroku do zarzutów Skarżącego przedstawionych w skardze z dnia 2 lipca 2021 r. odnoszących się do:
a) braku ustalenia, na czym miało polegać wielokrotnie zarzucane Skarżącemu "wprowadzenie w błąd potencjalnych odbiorców", w szczególności, że reklamowanego środki ochrony roślin zawierały ostrzeżenie o treści "ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu", a zatem ta obowiązkowa informacja wprost wyrażona w art. 66 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (dalej "Rozporządzenie 1107/2009") powinna w pełni zabezpieczać przed wprowadzeniem w błąd potencjalnych kupców [...].
b) braku określenia jaki jest, ustalony w sposób poprawny, rzetelny, niezależny i oddający rzeczywistość, a nie tylko przypuszczenia, założenia WIORIN i G1ORIN, przeciętny koszt emisji reklamy podobnej do zakwestionowanej reklamy [...], tj.:
(i) jakie były rzeczywiste koszty zakwestionowanej reklamy [...], uiszczone stacjom telewizyjnym lub biurom reklam przez [...], co jest niezbędne do poprawnego dopasowania tych kosztów do konkretnych, rzekomo wyemitowanych reklam [...],
(ii) z jakiego powodu występują drastyczne różnice z cenach emisji w ramach tych samych stacji telewizyjnych,
(iii) na podstawie jakich dokumentów, w oparciu o jakie wiarygodne i rzetelne informacje, zostały ustalone przez WIORIN rabaty na zakwestionowane reklamy [...], w szczególności w jakiej rzeczywistej wysokości reklamobiorcy udzielili [...] rabatów na emisję zakwestionowanej reklamy [...],
c) braku ustalenia, na podstawie których, precyzyjnie wymienionych przez WIORIN i GIORIN dokumentów, których pozycji z której tabelki, zostały ustalone:
(i) konkretne, wprost wymienione zakwestionowane reklamy [...], za które Spółka została ukarana,
(ii) koszty emisji konkretnie, wprost wymienionych zakwestionowanych reklam [...], za które Spółka została ukarana.
Decyzja GIORIN, tak samo jak Decyzja WIORIN, nie wyjaśnia, za które konkretnie emisje została nałożona opłata sankcyjna i czy emisje te zostały opłacone przez [...] i w jakiej wysokości;
d) niesprawdzenia poprawności danych i obliczeń opłaty sankcyjnej przedstawionych w Decyzji WIORIN i GIORIN i zaakceptowanie zawyżonej opłaty, natomiast to jest tylko przypuszczenie, ponieważ Organ w ogóle nie zajął się kwestią poprawności danych składowych wymierzonej opłaty sankcyjnej oraz obliczeń, nie wykonał żadnych działań w tym zakresie;
e) odmowy zastosowania zasady przyjaznej interpretacji relacji pomiędzy art. 66 ust 1, a art. 66 ust. 6 Rozporządzenia 1107/2009, wskutek której Organ powinien odmówić nałożenia na Spółkę opłaty sankcyjnej za niedodanie do reklamy [...] treści "zapoznaj się z zagrożeniami i postępuj zgodnie ze środkami ostrożności wymienionymi na etykiecie’’. wynikiem czego poprzez wydanie Wyroku doszło m.in. do:
1. zaakceptowania odmowy ustalenia w sposób niezależny (nie przez WIORIN, czy GIORIN) przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji zakwestionowanej reklamy śor Skarżącego;
2. zaakceptowania odmowy ustalenia rzeczywistych wysokości rabatów udzielonych przez podmioty emitujące zakwestionowane reklamy [...];
3. zaakceptowania odmowy ustalenia rzeczywistych kosztów zakwestionowanej reklamy [...], które zostały poniesione przez [...], co miałoby bezpośrednie przełożenie na ustalenie rzeczywistej emisji zakwestionowanej reklamy [...];
4. zaakceptowania odmowy ustalenia rzeczywistych relacji prawnych pomiędzy [...] a Skarżącym;
5. zaakceptowania odmowy dopasowania w sposób poprawny poszczególnych przeciętnych kosztów emisji do faktycznie wyemitowanych reklam (Skarżący nie rozumie metodologii przyjętej przez Organ, następnie popartej przez WSA i metodologia ta nigdy nie została wyjaśniona) i odmowy ponownego przeliczenia opłaty sankcyjnej, jeżeli opłata ta miałaby jednak zostać nałożona na Skarżącego.
6. zaakceptowania uznania, że Skarżący powinien być obciążony opłatą sankcyjną za prowadzenie przez [...] reklamy [...], a to było m.in. wynikiem nieprawidłowego przyjęcia, iż:
a) Organ nie musi ustalać wartości zakwestionowanej reklamy, którą w rzeczywistości uiścił [...], chociaż zgromadzona wycena być może właśnie taką wartością jest, co stanowi rażącą i bezpośrednią sprzeczność toku rozumowania Sądu I instancji;
b) zakwestionowana reklama [...] nigdy nie zwracała uwagi na zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykiecie, kiedy reklama ta zwracała uwagę na te elementy m. in. poprzez sformułowanie "ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu",
c) Skarżący przyjął na siebie pełną odpowiedzialność za treść zakwestionowanej reklamy [...], w tym przejął od [...] odpowiedzialność za emisję tej reklamy. Skarżący w całości kwestionuje, że pracownik [...] był upoważniony do składania w imieniu Skarżącego jakichkolwiek oświadczeń woli lub wiedzy dotyczących odpowiedzialności Spółki za zakwestionowaną reklamę [...], w tym przejęcia tej odpowiedzialności od [...], co jasno wynika z treści udzielonego mu upoważnienia,
d) Spółka była inicjatorem reklamy [...],
e) Spółka była podmiotem wprowadzającym [...] do obrotu w Polsce,
f) reklamobiorcy, a więc nadawcy zakwestionowanych reklam [...], jak i ich biura reklam mogli w ogóle posiadać i posiadali wiedzę na temat relacji prawnych na linii [...] -Spółka , w szczególności, że Spółka nie organizowała kampanii reklamowej [...], tylko ustanowiła budżet takiej kampanii, który miał stanowić ramy, podstawę samodzielnych działań przez [...],
g) zakwestionowane reklamy [...] były emitowane na kanałach telewizji trzech nadawców, kiedy:
Polsat Media Biuro Reklamy sp. z o.o. sp.k. nie dysponuje żadnymi kanałami telewizyjnymi tylko jest pośrednikiem stacji telewizyjnych, [...] sp. z o.o. nie dysponuje żadnymi kanałami telewizyjnymi tylko jest pośrednikiem stacji telewizyjnych,
h) [...] reprezentował Spółkę w relacjach z nadawcami zakwestionowanych reklam, czyli że [...] zaciągał na rzecz Spółki zobowiązania, jak także że Spółka ponosi administracyjną odpowiedzialność za działania [...] na bazie ustawy o środkach ochrony roślin,
i) Skarżący nie kwestionował wyliczeń WIORIN dotyczących ilości rzekomo wyemitowanych reklam [...]. W rzeczywistości Skarżący od początku kwestionował wszystkie okoliczności, co zostało wprost wyartykułowane na str. 2 pisma Skarżącego z dnia 2 lutego 2021 r., które jest w aktach sprawy;
j) w Decyzji WIORIN zostały poprawnie wyliczone wydatki na reklamę [...], co nie mogło nastąpić wyłącznie w oparciu o wyceny przygotowane przez pośredników reklamobiorców i swoje wewnętrzne ustalenia WIORIN pozyskane na podstawie ogólnodostępnych informacji w Internecie, bez pozyskania faktur wystawionych na rzecz [...] przez emitentów reklam;
k) nadto błędnego pominięcia w ustaleniach faktu sprzedaży w 2016 r. przez [...] CropScience Limited z siedzibą w Cambridge w Wielkiej Brytani praw dotyczących m.in. [...], w wyniku której to transakcji Spółka we wrześniu 2016 r. sprzedała cały swój dział [...] Twoja Działka ([...]), w tym pracowników i sprzęt odpowiedzialny za dystrybucję w Polsce [...], dlatego Spółka nie mogła przedłożyć do akt sprawy wnioskowanej przez WIORIN dokumentacji reklam [...], gdyż tej dokumentacji nie miała i nie ma oprócz przedłożonej TV Spot Listy pozyskanej na cele kontroli WIORIN od [...], dlatego Skarżący nie był i nie jest w stanie jednoznacznie określić, ile emisji zakwestionowanej reklamy [...] zostało faktycznie przeprowadzonych, ponieważ tego nie zlecał, a zatem całość postępowań wyjaśniających WIORIN powinno być skierowane wobec [...] - organizatora i podmiotu prowadzącego zakwestionowaną reklamę [...];
l) nadto niepoprawnego połączenia listy rzekomych emisji [...] i listy rzekomych ich kosztów oraz niewyjaśnienia, ani w żaden sposób niewskazania w Decyzji GIORIN ani w Decyzji WIORIN, która konkretnie pozycja z wyceny odpowiada konkretnej, wyemitowanej na zlecenie [...] reklamie.
V. art 151 ppsa w zw. z art. 189d kpa, art. 6 kpa i 7 kpa poprzez jego niewłaściwą wykładnię i odmowę zastosowania art. 189d kpa przy wymierzaniu opłaty sankcyjnej, kiedy art. 75b ustawy o śor wyraźnie stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do opłat sankcyjnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w sprawach o nałożenie opłaty sankcyjnej nie stosuje się przepisów art. 10, art. 107 § 1 pkt 6 w części dotyczącej uzasadnienia prawnego i art. 138 § 2 kpa, a zatem:
a) nie stosuje się tylko tych wprost wymienionych przepisów, do których nie należy art 189d kpa,
b) opłatę sankcyjną nie ustala się w wysokości przeciętnych kosztów emisji reklamy podobnej do zakwestionowanej reklamy [...], ale "stosowanie do" tych kosztów, także nie więcej niż wysokość tych kosztów, ale być może orzec mniej niż te koszty z uwagi na wystąpienie w sprawie okoliczności opisanych w art. 189d kpa w zw. z art 72 Rozporządzenia 1107/2009, które uzasadniają zmiarkowanie, zmniejszenie opłaty sankcyjnej.
W związku z powyższym, obowiązkiem Organu było rozpatrzenie sprawy w oparciu o art. 189d kpa w zw. z art 72 Rozporządzenia 1107/2009 w szczególności, że przeciętny koszt emisji stanowi górną granicę administracyjnej kary pieniężnej, a nie sam w sobie wskazuje na wysokość opłaty sankcyjnej, co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji.
VI. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 ppsa, a więc niedokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli Decyzji WIORIN oraz Decyzji GIORIN i przez to zaakceptowanie przez Sąd I instancji naruszenia przez WIORIN oraz Organ m. in. art. 6, 7 i 8 § 1 kpa w zw. z art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego), art. 7 (zasada praworządności), art. 32 (zasady równości wobec prawa) oraz art. 87 § 1 (hierarchia źródeł powszechnie obowiązującego prawa) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej "Konstytucja") w zw. z zasadą nr 1 oraz nr 2 Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 13 lutego 1991 r. NrR(91)l (dalej "Rekomendacja"), w stopniu mającym zasadniczy wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy niezrozumiałej dla Skarżącego Decyzji WIORIN oraz Decyzji GIORIN oraz zaakceptowanie zastosowanej przez WIORIN oraz Organ podstawy prawnej, w tym interpretacji przepisów, w postaci:
a) nieuzasadnionego i rażąco sprzecznego z logiką przyjęcia, że użyte w art. 75 ust. 1 pkt 1 Ustawy pojęcia:
1. "przeciętny koszt emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy" znaczy wyłącznie "równy kwotom podanym (wycenionym) przez reklamobiorców", zamiast stwierdzić, że "przeciętny koszt emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy" znaczy tyle, co "średni, rzeczywisty koszt tego typu reklamy finalnie ponoszony przez reklamodawcę na rzecz reklamobiorcy", a zatem średni, faktyczny i rzeczywisty koszt danej reklamy w danym momencie,
2. "stosownie do przeciętnego kosztu emisji" znaczy wyłącznie "tyle samo co" lub "równo do" maksymalnych kosztów emisji danej reklamy (czyli cennika lub - zupełnie błędnie jak w niniejszej sprawie - wycen reklamobiorców), zamiast stwierdzić, że "stosownie do przeciętnego kosztu emisji" znaczy "mając na względzie" lub "w odpowiedniej proporcji do" przeciętnego kosztu emisji, przez co Organ byłby zobowiązany do zbadania sprawy i ewentualnie miarkowania kary zgodnie z art. 72 Rozporządzenia 1107/2009 w zw. z art. 189d kpa,
3. "reklama środka ochrony roślin" znaczy w ocenie Organu wyłącznie promocję sprzedaży jednego środka ochrony roślin, zamiast stwierdzić zgodnie z art. 3 pkt 31 Rozporządzenia 1107/2009, że "reklama oznacza środki promocji sprzedaży lub stosowania środków ochrony roślin (skierowane do osób innych niż posiadacz zezwolenia, osoba wprowadzająca środek ochrony roślin do obrotu lub ich przedstawiciele) w drukowanych lub elektronicznych środkach przekazu", a zatem reklama odnosi się i jest obliczana łącznie do wszystkich zakwestionowanych przez Organ działań promujących środki ochrony roślin Skarżącego- tj. [...]. i [...] Ogród, nie dzieląc je na poszczególne środki ochrony roślin (dalej "śor") i poszczególne formy reklamy, żeby m. in. nie można było wymierzyć absurdalnie wysokich opłat sankcyjnych za niezgodną w ocenie Organu reklamę;
co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji.
b) wydania Decyzji WIORIN i Decyzji GIORIN w oparciu o treść stanowiska Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Konsumentów opisanego w dokumencie SANCO/12415/2013, wersja 6 z dnia 15 listopada 2015 r., kiedy dokument ten nie stanowi żadnego źródła prawa, ani żadnego źródła orzeczniczego, czy też interpretacyjnego, co wyraźnie zostało wskazane w akapicie 3 rozdziału 1 tego dokumentu, dlatego nie może on stanowić podstawy prawnej nałożenia opłaty sankcyjnej na Skarżącego, co nie da je się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji. Nie można stawiać adresatów norm prawnych, z których wynikają określone obowiązki, a następnie opłaty sankcyjne, w sytuacji niepewności, w której muszą się oni domyślać, (i) jaka tak naprawdę była wola prawodawcy, (ii) jakie działania zadowolą nadzorcze organy administracji publicznej oraz (iii) jaka będzie kara za (zupełnie nieumyślne) zachowanie niezgodne z daną oceną organu administracji publicznej.
VII. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 ppsa, a więc niedokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli Decyzji WIORIN oraz Decyzji GIORIN i przez to zaakceptowanie przez Sąd 1 instancji naruszenia przez WIORIN oraz Organ m. in. art. 6, 7 i 7a kpa w zw. z art. 2, art. 7, art. 32 i art. 91 ust. 3 Konstytucji (zasada prymatu rozporządzenia UE nad ustawą) w zw. z zasadą nr 1 Rekomendacji poprzez utrzymanie w mocy niezrozumiałej dla Skarżącego Decyzji WIORIN i Decyzji GIORIN oraz zaakceptowanie wymierzenia wobec Skarżącego opłaty sankcyjnej za czyn, który w sposób precyzyjny i jednoznaczny nie wynika z art. 66 ust. 6 w zw. z art. 66 ust. 1 Rozporządzenia 1107/2009, ani z innego przepisu prawa materialnego, w szczególności przez błędne przyjęcie za Organem, że:
(i) w celu uniknięcia opłaty sankcyjnej podmiot prowadzący reklamę śor musi dodać do obowiązkowej informacji (z art. 66 ust. I Rozporządzenia 1107/2009) również oświadczenie o treści "zapoznaj się z zagrożeniami i postępuj zgodnie ze środkami ostrożności wymienionymi na etykiecie",
(ii) art. 66 ust. 6 Rozporządzenia 1107/2009 w zw. z art. 66 ust. 1 Rozporządzenia 1107/2009 stanowi jasny i precyzyjnie sformułowany obowiązek nałożony na obywatela, za nieprzestrzeganie którego na obywatela może być nałożona administracyjna kara pieniężna; co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji.
VIII. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie swego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 ppsa, a więc niedokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli Decyzji WIORIN oraz Decyzji GIORIN i przez to zaakceptowanie przez Sąd I instancji naruszenia przez WIORIN oraz Organ m. in. art. 6, 7 i 7a kpa w zw. z art. 2, art. 7, art. 32 i art. 91 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 72 Rozporządzenia 1107/2009 poprzez utrzymanie w mocy niezrozumiałej dla Skarżącego Decyzji WIORIN i Decyzji GIORIN oraz zaakceptowanie pominięcia w Decyzji WIORIN i Decyzji GIORIN zasady proporcjonalności w wymiarze opłaty sankcyjnej - tj. ustalania wymiaru kary nie tylko w oparciu o ilość reklamy, ale przede wszystkim w oparciu o ilość i powagę naruszeń wymienionych w art. 66 Rozporządzenia 1107/2009 - co doprowadziło do zaakceptowania przez WSA nałożenia na Skarżącego najwyższej możliwej opłaty sankcyjnej, tj. w takiej samej wysokości, jak gdyby zakwestionowana reklama środków ochrony roślin. Skarżącego jednocześnie naruszała każdy ustęp art. 66 Rozporządzenia 1107/2009, co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji.
- naruszenie przepisów prawa materialnego:
I. art. 75 ust. 1 pkt 1 Ustawy w zw. z art. 2, art. 7, art. 32 Konstytucji poprzez jego błędną, nieuzasadnioną i rażąco sprzeczną z logiką wykładnię polegającą na przyjęciu, że "przeciętny koszt emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy" znaczy wyłącznie "równy kwotom podanym przed wydawców w cenniku" lub "równy kwotom zaproponowanym przez wydawców w ofercie", zamiast stwierdzić, że "przeciętny koszt emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy" znaczy tyle co "średni, rzeczywisty koszt tego typu - takiej (a nie tej konkretnej) reklamy finalnie ponoszony przez reklamobiorcę na rzecz reklamodawcy", a zatem średni (przeciętnie występujący), faktyczny i rzeczywisty koszt takiej reklamy w danym momencie, co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji. Nie można stawiać adresatów norm prawnych, z których wynikają określone obowiązki, a następnie opłaty sankcyjne, w sytuacji niepewności, w której muszą się oni domyślać, (i) jaka tak naprawdę była wola prawodawcy, (ii) jakie działania zadowolą nadzorcze organy administracji publicznej oraz (iii) jaka będzie kara za (zupełnie nieumyślne) zachowanie niezgodne z daną oceną organu administracji publicznej.
II. art. 2, art. 7, art. 32 i art. 91 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 72 akapit I Rozporządzenia 1107/2009 poprzez ich niezastosowanie przez Sąd I instancji przy wydawaniu Wyroku, co doprowadziło do zaakceptowania przez Sąd I instancji pominięcia przez WIORIN oraz Organ przy nakładaniu opłaty sankcyjnej zasady proporcjonalności polegającej na ustalania wymiaru kary nie tylko w oparciu o ilość reklamy, ale przede wszystkim w oparciu o ilość i powagę naruszeń wymienionych w art. 66 Rozporządzenia 1107/2009, co doprowadziło do nałożenia na Skarżącego najwyższej możliwej opłaty sankcyjnej, tj. w takiej samej wysokości, jak gdyby zakwestionowana reklama śor jednocześnie naruszała każdy ustęp art. 66 Rozporządzenia 1107/2009, co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji.
III. art. 151 ppsa w zw. z art. 6 kpa, art. 7a kpa w zw. z art. 189d kpa poprzez odmowę zastosowania art. 189d kpa przy wymierzaniu opłaty sankcyjnej, kiedy art. 75b ustawy o śor wyraźnie stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do opłat sankcyjnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w sprawach o nałożenie opłaty sankcyjnej nie stosuje się przepisów art. 10, art. 107 § 1 pkt 6 w części dotyczącej uzasadnienia prawnego i art. 138 § 2 kpa, a zatem:
(i) nie stosuje się tylko tych wprost wymienionych przepisów, do których nie należy art. 189d kpa,
(ii) opłatę sankcyjną nie ustala się w wysokości przeciętnych kosztów emisji reklamy podobnej do zakwestionowanej reklamy [...], ale "stosowanie do" tych kosztów, także nie więcej niż wysokość tych kosztów, ale być może mniej niż te koszty z uwagi na wystąpienie w sprawie okoliczności opisanych w art. 189d kpa w zw. z art 72 Rozporządzenia 1107/2009, które uzasadniają zmiarkowanie, zmniejszenie opłaty sankcyjnej.
W związku z powyższym, obowiązkiem Organu było rozpatrzenie sprawy w oparciu o art. 189d w szczególności, że przeciętny koszt emisji stanowi górną granicę administracyjnej kary pieniężnej, a nie sam w sobie wskazuje na wysokość opłaty sankcyjnej, co nie daje się pogodzić ze standardami demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikającymi z nich zasadami pewności obrotu prawnego, budowania zaufania do organów państwa i poprawnej legislacji.
IV. art. 2, art. 7, art. 32 i art. 91 ust. 3 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie przez Sąd I instancji przy wydawaniu Wyroku, co doprowadziło do oddalenia skargi oraz co do zasady zaakceptowania wymierzenia opłaty sankcyjnej za czyn, który w sposób precyzyjny i jednoznaczny nie wynika z art. 66 ust. 6 Rozporządzenia 1107/2009, ani z innego przepisu prawa materialnego, w szczególności, że zakres jego zastosowania przynajmniej w części pokrywa się z zakresem art. 66 ust. 1 Rozporządzenia 1107/2009, dlatego spełnienie wymagań z art. 66 ust. 1 Rozporządzenia 1107/2009 powinno walidować niedopisanie do reklamy fragmentu o treści "zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie", a już na pewno eliminuje podstawę do nałożenia administracyjnej opłaty karnej.
Wniesiono:
1. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji II i I instancji,
- ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji II i I instancji,
2. wyrażenie w trybie art. 190 ppsa w jednym z opisanych w pkt 1 powyżej rozstrzygnięć wykładni prawa i wskazań co do dalszego postępowania,
3. przedstawienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 187 § 1 ppsa następujących zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości:
a) czy zastosowane w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin pojęcie "przeciętnego kosztu" znaczy "kosztu wskazanego w cenniku takiej reklamy", czy też znaczy "rzeczywistego, faktycznego, średniego, przeciętnego kosztu" takiej reklamy?
b) czy zastosowane w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin pojęcie "stosownie do" znaczy "tyle samo co" lub "równo do" przeciętnego kosztu emisji danej reklamy, czy też znaczy "mając na względzie" lub "w odpowiedniej proporcji do" przeciętnego kosztu emisji danej reklamy?
c) czy zastosowane w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin pojęcie "reklamy środka ochrony roślin" znaczy wyłącznie promocję sprzedaży jednego środka ochrony roślin, czy też zgodnie z art. 3 pkt 31 Rozporządzenia 1107/2009 "reklama oznacza środki promocji sprzedaży lub stosowania środków ochrony roślin (czyli więcej niż jednego środka ochrony roślin) w drukowanych lub elektronicznych środkach przekazu", a zatem reklama odnosi się i jest obliczana łącznie do wszystkich zakwestionowanych przez PIORIN działań promujących środki ochrony roślin podmiotu, wobec którego ma być wymierzona opłata sankcyjna?
d) czy do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia lub wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych należy stosować art. 189d kpa tj. miarkowanie kary pieniężnej, biorąc pod uwagę fakt, iż art. 75b ustawy o śor wyraźnie stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do opłat sankcyjnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w sprawach o nałożenie opłaty sankcyjnej nie stosuje się przepisów art. 10, art. 107 § 1 pkt 6 w części dotyczącej uzasadnienia prawnego i art. 138 § 2 kpa, a zatem nie stosuje się tylko tych wprost wymienionych przepisów, do których nie należy art. 189d kpa?
5. skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej następującego pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego: czy przewidziana w art. 72 akapit 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG zasada proporcjonalności wymierzanych sankcji za naruszenie Rozporządzenia 1107/2009 umożliwia ustanowienie przez Państwo członkowskie kary administracyjnej za jednoczesne naruszenie każdego z ustępów art. 66 Rozporządzenia 1107/2009 w takiej samej wysokości, jak za naruszenie wyłącznie art. 66 ust. 6 Rozporządzenia 1107/2009?
6. zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ppsa do czasu rozstrzygnięcia przedstawionego powyżej pytania prejudycjalnego;
7.zasądzenie kosztów postępowania w tym koszów zastępstwa procesowego, oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym.
Rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie jest zasadna.
W ramach realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej podkreślić należy, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2014r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).
Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a.
Podnoszony niejednokrotnie w skardze kasacyjnej, w obrębie naruszenia przepisów postępowania mających mieć wpływ na wynik sprawy, zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z innymi przepisami (normami) prawa, nie jest precyzyjny, bowiem art. 7 k.p.a. określa kilka zasad postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W środku odwoławczym sformułowano, w ramach odpowiednich poszczególnych zarzutów wobec wyroku Sądu I instancji, niedokładanie zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa: art. 107 § 1 k.p.a. (s. 2), art. 7a k.p.a (s. 4 i inne), art. 79 k.p.a. (s. 4), art. 81a k.p.a. (s. 4), art. 189d k.p.a. (s. 9 i inne), art. 32 Konstytucji RP (s. 10 i inne), art. 66 Rozporządzenia 1107/2009 (s. 13–14) – w związku z innymi przepisami (normami) prawa. Każda z przywoływanych jednostek redakcyjnych w/w aktów normatywnych obejmuje określone składowe elementy (punkty, paragrafy, ustępy, etc.) wyrażające różne treści jurydyczne, które nie zostały w środku odwoławczym konkretnie (precyzyjnie) przywołane jako wzorce kontroli.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024r. sygn. akt I OSK 1669/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008 r. II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r. II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r. I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1627/14, 15 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1218/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076).
Ponadto, jak już wyżej podkreślano, w świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie uzasadniając przy tym konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych poszczególnych norm (przepisów), jest nieprawidłowe. W realiach niniejszej sprawy część zarzutów ewidentnie narusza ten wymóg właściwy dla skargi kasacyjnej na gruncie p.p.s.a. (zarzuty naruszenia przepisów postępowania m. in. nr IV.1 czy zarzut nr IV naruszenia prawa materialnego).
Z kolei w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego (s. 13–15), poza wynikowym przepisem zawartym w art. 151 p.p.s.a, (zarzut nr III), skarga kasacyjna pomimo, że kwestionuje w całości orzeczenie sądowe nie zarzuca w tym zakresie Sądowi wojewódzkiemu naruszenia przepisów p.p.s.a., w oparciu o które Sąd I instancji przeprowadził kontrolę ostatecznej decyzji organu.
Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.
Przedmiotem sporu jest kwestionowany w skardze kasacyjnej wyrok Sądu wojewódzkiego, który uznał za prawidłową wydaną przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa – w ramach nadzoru bieżącego – decyzję administracyjną ("decyzję nadzorczą") określającą [...] Sp. z o.o. opłatę sankcyjną w wysokości 500 000,00 zł (por. A. Borkowski, A. Chełmoński, M. Guziński, K. Kiczka, L. Kieres, T. Kocowski, Administracyjne prawo gospodarcze. Zagadnienia wybrane, Wrocław 2000, s. 107–121). Podstawą prawną wydania zwalczanego w środku odwoławczym rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji nadzorczej GIORiN) był w szczególności przepis art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin, zgodnie z którym: podmiot, który prowadzi reklamę środka ochrony roślin w sposób niezgodny z art. 66 rozporządzenia nr 1107/2009 – wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę opłatę sankcyjną w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł, stosownie do przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy.
Z kolei art. 66 rozporządzenia nr 1107/2009 w brzmieniu właściwym dla rozpoznawanej sprawy stanowi:
"(...) 1. Środki ochrony roślin, które nie uzyskały zezwolenia, nie są reklamowane. Każdej reklamie środka ochrony roślin towarzyszą zdania: "Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu". Zdania te są czytelne i wyraźnie widoczne na tle całej reklamy. Słowa "środki ochrony roślin" mogą zostać zastąpione przez bardziej precyzyjne określenia rodzaju produktu, takie jak środek grzybobójczy, owadobójczy lub chwastobójczy.
2. Reklama nie zawiera informacji w formie tekstu lub w formie graficznej, które byłyby mylące w odniesieniu do możliwych zagrożeń dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska, takich jak określenia "niskiego ryzyka", "nietoksyczny" czy "nieszkodliwy".
Jedynie w przypadku środków ochrony roślin niskiego ryzyka dozwolone jest użycie w reklamie wyrażenia: "dozwolony jako środek ochrony roślin niskiego ryzyka zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1107/2009". Wyrażenia tego nie można stosować jako twierdzenia w etykiecie środka ochrony roślin.
3. Państwa członkowskie mogą zakazać reklamowania środków ochrony roślin w niektórych mediach lub ograniczyć je, z zastrzeżeniem prawa wspólnotowego.
4. Wszystkie oświadczenia użyte w reklamie muszą dać się uzasadnić technicznie.
5. W reklamach nie przedstawia się wizualnie żadnych potencjalnie niebezpiecznych praktyk, takich jak mieszanie lub stosowanie bez stosownej odzieży ochronnej, stosowanie w pobliżu żywności lub stosowanie przez dzieci lub w ich pobliżu.
6. Materiały reklamowe lub promocyjne zwracają uwagę na stosowne zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykietach (...)".
Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu wojewódzkiego oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Należy stwierdzić, że pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą wskazywanej wyżej kwestii spornej.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, a zwłaszcza wielokrotnie formułowanych zarzutów naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz w zw. z pozostałymi wskazywanymi w środku odwoławczym przepisami prawa należy stwierdzić, że są one nieuprawnione (zarzuty od I do VIII). W związku z zarzutami naruszenia art. 3 § 1 § 2 pkt 1 p.p.s.a. podnieść należy, że przepisy tam ulokowane mają ogólny charakter tylko kompetencyjny, stanowiąc, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, w tym wobec działań prawnych administracji publicznej przyjmujących postać decyzji administracyjnych. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepisy art. 3 p.p.s.a. wskazują cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 p.p.s.a. nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08; zob. A. Kabat, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 35–77). Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu (zob. wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11 i 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2226/17). Z kolei ustrojowy charakter ma także art. 1 § 2 p.u.s.a., który sąd mógłby naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę zastosował przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2015r., sygn. akt II GSK 109/14, Lex 1751054; zob. M. Masternak–Kubiak, Komentarz, [w:] M. Masternak–Kubiak, T. Kuczyński, Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Warszawa 2009, s. 11–30). Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku sprostał wymogom kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, czemu dał wyraz w prawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W odniesieniu w szczególności do zarzutów proceduralnych godzi się również przypomnieć, że art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania na podstawie p.p.s.a, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia przez sąd. Zatem podstawą skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 1748/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zarzuty skargi kasacyjnej usiłują zakwestionować zaakceptowany przez Sąd wojewódzki stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym (zwłaszcza zarzuty od I do VIII), wskazując w szczególności na naruszenie art. 7 k.p.a. i pozostałych konkretnych przywoływanych tam norm (przepisów) prawnych. W związku z powyższym trzeba przypomnieć, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, zasadnie się przyjmuje, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie.
Z akt sprawy, w tym zaskarżonego wyroku, a uprzednio z uzasadnień decyzji organów wynika, że organ I instancji niejednokrotnie kierował zapytania do [...] Sp. z o.o. w zakresie ustalenia emisji przedmiotowych reklam, jednakże [...] Sp. z o.o. nie była w stanie udzielić pełnych informacji w tym zakresie, a nawet w niektórych przypadkach Spółka zaniechała ustosunkowania się do prośby organu w zakresie udzielenia odpowiedzi. O braku współpracy Spółki z Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie świadczy fakt, że organ I instancji nie uzyskał odpowiedzi na szereg pytań (których celem było m.in. ustalenie faktycznie prowadzonych przez Spółkę reklam) kierowanych do skarżącej w pismach tj. np.: znak WOR.7125.9.3.2017 z 1 marca 2018r.; znak WOR.7125.9.3.2017 z 25 kwietnia 2018 r.; znak WOR.7125.9.3.2017 z 3 lipca 2018 r. Brak odpowiedzi ze strony skarżącej na ww. pisma znacząco utrudnił organowi I instancji ustalenie stanu faktycznego w sprawie i skutkował koniecznością podjęcia przez organ I instancji bardziej skomplikowanych i czasochłonnych działań wyjaśniających, co trafnie uwypuklił Sąd I instancji. Brak było też podstaw do powołania biegłego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego gdyż w sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne (por. J. Jendrośka, Ogólne postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wrocław 2005, s. 79–80).
Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny – nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (zob. wyroki NSA z dnia: 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17, 30 marca 2023 r. sygn. akt. III FSK 4657/21, 3 lipca 2024 r. sygn. akt. I OSK 503/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając dalej zarzuty środka kasacyjnego trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. – wskazywanym jako naruszonym przez Sąd wojewódzki w związku z innymi przepisami prawa przywoływanymi w środku odwoławczym – uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt. I OSK 196/21 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne.
Należy zatem stwierdzić, że uzasadnienie wyroku stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego działania lub zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją Sądu. Ma ponadto umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne, ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku. Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; 18 kwietnia 2018r., sygn. akt II GSK 2671/16; 4 października 2018r., sygn. akt II GSK 2983/16; 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 275/20).
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, że środek odwoławczy niezasadnie zarzuca, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem wymogów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku wymaganej kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sąd wojewódzkiego co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie można też, wbrew zarzutom kasacyjnym, zakwestionować stanowiska Sądu wojewódzkiego w niniejszej sprawie w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. przesłankę rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Nie jest dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych. W szczególności dotyczy to osądu, czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022r. sygn. akt III OSK 1956/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, por. A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt–Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2020, s. 858–918).
Nietrafnie również podniesiono w środku odowławczym wielokrotnie zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a mianowicie wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 712/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2021, s. 723–727).
Niezasadny jest też niewłaściwie sformułowany, co wyżej ustalono, zarzut naruszenia art. 189d k.p.a. w związku z pozostałymi przepisami prawa. Ponieważ przesłanki naliczania (obliczenia) opłaty sankcyjnej za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin niezgodnie z art. 66 ust. 6 rozporządzenia nr 1107/2009, zostały – jak trafnie wynika z zaskarżonego wyroku – wyczerpująco uregulowane w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin, to przepis art. 189d, k.p.a. nie ma zastosowania. W myśl wymienionego art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin, wysokość opłaty powinna odpowiadać przeciętnemu kosztowi emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy, jednak tak wymierzona wysokość opłaty nie może być niższa od 5000 zł. i nie wyższa niż 500 000 zł. Są to jedyne przesłanki ustalenia wysokości opłaty sankcyjnej za prowadzenie reklamy środków ochrony roślin w sposób niezgodny z art. 66 rozporządzenia nr 1107/2009.
Należy ponadto wskazać, że art. 75b ustawy o ś.o.r. wskazuje, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do opłat sankcyjnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z tym że w sprawach o nałożenie opłaty sankcyjnej, o której mowa w art. 75a ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 10, art. 107 § 1 pkt 6 w części dotyczącej uzasadnienia prawnego i art. 138 § 2. Jakkolwiek stosowanie przepisu art. 189d k.p.a. nie zostało wyłączone, to warunkiem koniecznym dopuszczalności zastosowania art. 189d k.p.a. w sprawie opłat sankcyjnych nakładanych na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o ś.o.r. jest stwierdzenie, że regulacja zawarta w tym przepisie nie jest wyczerpująca i wymaga uzupełnienia poprzez zastosowanie art. 189d k.p.a. Nie ma podstaw do twierdzenia, że każda sankcja powinna podlegać indywidualizacji na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, nie stosuje się w tym zakresie przepisów działu IVA Administracyjne kary pieniężne. Skoro przesłanki naliczania opłaty sankcyjnej za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin niezgodnie z art. 66 ust. 6 rozporządzenia nr 1107/2009 zostały, co już wyżej wskazano, uregulowane w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o ś.o.r. w zw. z art. 72 rozporządzenia nr 1107/2009, to przepis art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania.
W ocenie Sądu odwoławczego nie ma podstaw do twierdzenia, że użyte w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o ś.o.r. pojęcie "stosownie do" budzi wątpliwości. Znaczenie wyrazu "stosowny" zostało zdefiniowane w Słowniku Języka Polskiego PWN jako "taki, który najlepiej pasuje do czegoś, odpowiada czemuś" (https://sjp.pwn.pl/slowniki/stosownie.html). Synonimem tego pojęcia jest pojęcie "odpowiednio" (Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/stosownie.html). Zwrot "stosownie do przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy" wyraża zatem nakaz ustalenia wysokości opłaty sankcyjnej odpowiednio do wysokości przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy, z zastrzeżeniem, że opłata sankcyjna może być ustalona w przedziale od 5000 zł do 500 000 zł. Zasadą powinno być zatem ustalenie wysokości tej opłaty równej kwocie przeciętnego kosztu emisji, publikacji lub dystrybucji takiej reklamy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenie znaczenia pojęcia "przeciętny koszt reklamy" także nie nastręcza niedających się rozstrzygnąć wątpliwości. Określenie "przeciętny" wskazuje jednoznacznie, że nie jest to koszt rzeczywiście poniesiony przez reklamodawcę. Z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o ś.o.r. nie wynika również, że ma to być przeciętny koszt reklamy, jaki poniósłby ten konkretny reklamodawca. Nie ma podstaw do uwzględniania indywidualnego rabatu udzielonego reklamodawcy przez reklamobiorcę. Organ ustalając przeciętny koszt reklamy powinien zatem brać pod uwagę wysokość przyjętych na rynku stawek za emisję reklam takich, jak zakwestionowana reklama. Nie ma podstaw do twierdzenia, że ustalenie wysokości kosztu reklamy wymaga wiadomości specjalnych.
Stanowisko środka odwoławczego dotyczące możności ustalenia przeciętnego kosztu reklamy podobnej wyłącznie na podstawie faktur wystawionych przez stacje telewizyjne i dowodów ich zapłaty nie może zostać uznane za prawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Kodeks wyjątkowo przyznaje szczególną moc dowodową niektórym kategoriom dowodów. Dowodem mającym taką szczególną moc dowodową jest m.in. dokument urzędowy. Dokumenty urzędowe korzystają z domniemania wiarygodności zawartych w nich treści (art. 76 § 1 k.p.a.).
W sytuacji, gdy nie ma przepisu prawa przypisującego fakturom za reklamy środków ochrony roślin szczególnej mocy dowodowej w sprawie ustalenia przeciętnego kosztu reklamy takiej, jak reklama prowadzona z naruszeniem art. 66 rozporządzenia nr 1107/2009, to nie ma podstaw do formułowania tezy, że przeciętny koszt emisji reklam takich, jak reklama przedmiotowego środka ochrony roślin, może być ustalony wyłącznie na podstawie stosownych faktur i dowodów ich zapłaty. Należy również stwierdzić, że ustalenia organów dotyczące omawianej kwestii znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Przy ustalaniu przeciętnego kosztu emisji przedmiotowej reklamy, w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie, organ I instancji wszelkie wątpliwości rozstrzygał na korzyść strony. Organ odwoławczy analizując sposób ustalania przeciętnych kosztów takiej reklamy zasadnie stwierdził także, że organ I instancji wykorzystał wszelkie dostępne źródła informacji, które zostały poprawnie zinterpretowane. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie zostało dokładnie przedstawione w uzasadnieniu ostatecznej decyzji organu. Dlatego też zarzuty w tym zakresie przedstawione przez stronę skarżącą są nieuzasadnione, jak słusznie przyjął Sąd wojewódzki.
W realiach niniejszej sprawy – w związku z podnoszonymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego – organy prawidłowo określiły przeciętny koszt emisji, publikacji lub dystrybucji reklamy, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem odbyło się to z uwzględnieniem cen stosowanych przez podmioty świadczące przedmiotową usługę reklamową na rzecz skarżącej kasacyjnie (por. wyroki NSA z dnia: 1 kwietnia 2022r. sygn. akt I OSK 23/21, 22 kwietnia 2024r. sygn. akt I OSK 161/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a wszystkie podnoszone zarzuty w ramach naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy – kwestionowana w środku odwoławczym ostateczna decyzja organu wydana w ramach wspomnianego nadzoru bieżącego – prawidłowo ustaliła 2 223 emisji reklamy wyświetlonej na 60 kanałach telewizyjnych, której przedmiotem był środek ochrony roślin [...]. Ten środek ochrony roślin [...] dopuszczony został do obrotu i stosowania w Polsce na podstawie właściwego zezwolenia, którego posiadaczem jest [...] CropScience Limited, 230 Cambridge Science Park, Milton Road, Cambridge, CB4 OWB, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, natomiast podmiotem wprowadzającym przedmiotowy środek ochrony roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, co trafnie ustalił zaskarżony wyrok.
Ujawnienie prowadzenia reklamy środka ochrony roślin [...] przez [...] Sp. z o.o. nastąpiło podczas kontroli reklamy prowadzonej w [...] Sp. z o.o., w dniach 17 stycznia 2017 r. - 14 lutego 2017 r. Z wspomnianej kontroli sporządzono protokół nr 1/17, znak sprawy OPL.7125.5.1.2017 z dnia 14 lutego 2017 r., który jest dokumentem urzędowym w myśl art. 76 § 1 k.p.a. i jego treść odpowiednio wiąże organy stosujące prawo w niniejszej sprawie (zob. m. in. wyroki NSA z dnia: 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 389/10, 8 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 85/22, 22 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 433/23; por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 545–552).
Sąd wojewódzki trafnie ustalił, że kontrolowany ([...] Sp. z o. o.) złożył oświadczenie z dnia 23 stycznia 2017 r. w zakresie emisji reklamy [...], zgodnie z którym [...] Sp. z o.o. jest w pełni odpowiedzialna za treść tej reklamy, a reklama była prowadzona za pośrednictwem [...] Warszawa Sp. z o.o. Treść ww. protokołu potwierdza, że podmiotem bezpośrednio zlecającym przeprowadzenie kampanii reklamowej była skarżąca Spółka. W piśmie z dnia 6 września 2018 r. znak sprawy WOR.7125.9.3.2017, Spółka [...] Sp. z o.o. przyznaje, że reklama środka ochrony roślin [...] realizowana była na zlecenie [...] Sp. z o.o. Ponadto, prowadzenie przez [...] Sp. z o.o. reklamy środka ochrony roślin [...] (którą organ zakwestionował) potwierdzili również nadawcy tych emisji reklam ([...] Sp. z o.o. Sp. K., [...] Sp. z o.o., [...] S.A.). Z pism wymienianych pomiędzy nadawcami reklam, a organem I instancji wynika, że emisja spotu reklamowego dotyczącego środka ochrony roślin [...] była realizowana dla klienta [...] Sp. z o.o., na podstawie zamówienia zleconego przez [...] Sp. z o.o. Informacje pozyskiwane od [...] Sp. z o.o., jak również od nadawców tych reklam, niezależnie i identycznie potwierdzały fakt prowadzenia takiej reklamy przez [...] Sp. z o.o. za pośrednictwem [...] Sp. z o.o. (w szczególności takie elementy z media planu jak umiejscowienie w programie telewizyjnym, czas emisji, daty i godziny emisji).
Podkreślić trzeba za ustaleniami zaskarżonego wyroku, że [...] Sp. z o.o. już podczas w/w kontroli zakończonej protokołem nr 1/17 stwierdziła, że to za pośrednictwem [...] Sp. z o.o. prowadziła emisje reklam środków ochrony roślin w 2016r. Tym samym słusznie uznał Sąd wojewódzki, uwzględniając również ustalenia poczynione przez organy w postępowaniu dowodowym (wyjaśniającym), ulokowane w uzasadnieniu decyzji, że [...] Sp. z o.o. jest w pełni odpowiedzialna za treść przedmiotowej reklamy.
W przedmiotowym postępowaniu opłata sankcyjna została nałożona na Spółkę w związku z prowadzeniem reklamy środka ochrony roślin [...] w sposób niezgodny z art. 66 ust. 6 rozporządzenia 1107/2009 tj. za 2 223 emisje reklamy środka ochrony roślin [...] wyemitowane na 60 kanałach telewizyjnych, które nie zwracały uwagi na stosowne zwroty i symbole ostrzegawcze umieszczone w etykietach środków ochrony roślin. Prowadzenie reklamy środka ochrony roślin zgodnie z zasadą ostrożności oznacza dla podmiotu prowadzącego reklamę - zobowiązanie do działania w "sposób staranny", z dochowaniem wymaganego poziomu staranności oraz zapewnienia przestrzegania wymagań prawnych wynikających z treści art. 66 rozporządzenia 1107/2009.
Wbrew skardze kasacyjnej Sąd wojewódzki, a wcześniej organ – jak już wskazano wyżej – prawidłowo ustalił przeciętny koszt 2 223 emisji reklamy środka ochrony roślin [...], takiej jak prowadzona przez [...] Sp. z o.o., emitowana w 60 kanałach (programach) telewizyjnych w okresie 18 kwietnia - 6 czerwca 2016 r. na kwotę w wysokości: 1.518.482,77 zł. Stosownie do przeciętnego ustalonego kosztu emisji takiej reklamy, jak zakwestionowana reklama środka ochrony roślin [...], organ określił wobec [...] Sp. z o.o. opłatę sankcyjną w wysokości: 500 000,00 zł, w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej za prowadzenie przez podmiot [...] Sp. z o.o. reklamy środka ochrony roślin [...], w sposób niezgodny z art. 66 ust. 6 rozporządzenia 1107/2009 (por. wyroki NSA z dnia: 1 kwietnia 2022r. sygn. akt I OSK 23/21, 22 kwietnia 2024r. sygn. akt I OSK 161/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaskarżonego wyroku, że skarżąca bezpodstawnie kwestionuje zarówno brzmienie jak i błędną interpretację przepisu art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o środkach ochrony roślin, na podstawie którego organ nałożył na skarżącą opłatę sankcyjną, która jest sankcją administracyjną. Trafne jest ustalenie Sądu I instancji, wbrew stanowisku środka odwoławczego, że [...] Sp. z o.o. jest podmiotem wprowadzającym ww. środek ochrony roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w jego interesie gospodarczym była prowadzona przedmiotowa reklama. Natomiast [...] Sp. z o.o. to usługodawca, który wykonywał usługę przeprowadzenia kampanii reklamowej na rzecz [...] Sp. z o.o. Prowadzącym kwestionowaną reklamę środka ochrony roślin [...] był wyłącznie [...] Sp. z o.o. W zaskarżonej ostatecznej decyzji z dnia 31 maja 2021 r. szczegółowo i prawidłowo organ wyjaśnił podstawy prawne decyzji określającej sporną opłatę sankcyjną wobec [...] Sp. z o.o. w wysokości 500 000, 00 zł za prowadzenie reklamy środka ochrony roślin [...] w sposób niezgodny z art. 66 ust. 6 rozporządzenia nr 1107/2009.
Wniosek o zwrócenie się do składu powiększonego Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały był niezasadny. Sposób sformułowania wniosku wskazywał bowiem, że jego środek odwoławczy oczekiwał od składu powiększonego rozpoznania skargi kasacyjnej a nie powzięcia uchwały, o jakiej mowa w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to jest uchwały zawierającej rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej.
Jako nieuprawniony także trzeba uznać zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym nie zawierał argumentacji przemawiającej za jego zasadnością. Skarżący powołując się na rozbieżność w ocenie znaczenia wskazanej w art. 72 akapit 1 rozporządzenia 1107/2009 zasady proporcjonalności nie przywołał żadnych przykładów owych rozbieżności. Pojęcie rozbieżności, których wystąpienie może ewentualnie uzasadniać wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym nie może polegać na przedstawieniu odmiennych stanowisk organu i Sądu Wojewódzkiego z jednej strony a Skarżącego z drugiej strony.
W ocenie Sądu kasacyjnego, w opozycji do stanowiska środka odwoławczego, przywoływanie przez organ w uzasadnieniu decyzji innych przepisów czy stanowisk – m.in. stanowiska Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Konsumentów opisanego w dokumencie SANCO/12415/2013, wersja 6 z dnia 15 listopada 2015 r. – niż stanowiące wskazaną w tenorze decyzji jej podstawę prawną ma na celu wyjaśnienie, jak ustalony w sprawie stan faktyczny ocenić w kontekście norm wynikających z przepisów prawa obowiązującego regulujących daną problematykę (zob. Prawo administracyjne. Zagadnienia ogólne i ustrojowe. Redakcja naukowa J. Blicharz, P. Lisowski, Warszawa 2022, s. 191 i nast.).
W odniesieniu do wielokrotnie podnoszonych w środku odwoławczym zarzutach naruszenia określonych przepisów p.p.s.a. w zw. konkretnymi normami ulokowanymi w k.p.a., ustawie o środkach ochrony roślin, rozporządzeniu 1107/2009, Konstytucji RP oraz innymi normami (przepisami) prawa przywoływanymi w skardze kasacyjnej należy wskazać, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji zasadnie bowiem podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie administracyjne dotyczące kwestionowanej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia 31 maja 2021 zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane.
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, a tym samym Sąd wojewódzki zasadnie zastosował art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło