II GSK 2266/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-01-29
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Andrzej Skoczylas, Wojciech Maciejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanej z rażącym naruszeniem prawa (brak wymaganego świadectwa zgodności WE), jest uzasadnione, nawet jeśli skutki tej decyzji mogą być nieodwracalne dla obecnego właściciela pojazdu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o rejestracji pojazdu wydana bez wymaganego świadectwa zgodności WE stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Sąd podkreślił, że administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu, będące skutkiem takiej rejestracji, nie jest nieodwracalne i nie ingeruje w prawo własności, a potencjalne skutki majątkowe dla nabywcy nie mogą przeważyć nad koniecznością ochrony praworządności i interesu publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rejestracji ciągnika rolniczego, która została dokonana przez Starostę Sokólskiego bez wymaganego świadectwa zgodności WE. Prokurator złożył sprzeciw, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji rejestracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję SKO. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne ustalenie kręgu stron postępowania i nieodwracalność skutków decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Maciejko Protokolant asystent sędziego Anna Zapała po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.B. Sp. z o.o. w likwidacji w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 36/25 w sprawie ze skargi M.B. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 36/25, oddalił skargę M.B. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Starosta Sokólski, decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: p.r.d.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku M.B. Sp. z o.o. w S. (dalej: Spółka, skarżąca), zarejestrował pojazd marki B. o numerze nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.
Prokurator Rejonowy w Białymstoku, pismem z [...] lipca 2024 r. złożył sprzeciw od decyzji o rejestracji pojazdu, w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając rażące naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d, polegające na wydaniu decyzji bez zgromadzenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu, w tym bez uzyskania "świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu, błędnie uznając, że nie są w sprawie wymagane". Prokurator podniósł, że w stosunku do ciągnika rolniczego dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był pojazdem nowym i dotychczas nierejestrowanym na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej, został wyprodukowany poza jej granicami i importowany do Polski bez spełnienia wymagań obowiązujących w Unii Europejskiej w zakresie homologacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej także: organ nadzoru, SKO, Kolegium), decyzją z [...] listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 w związku z at. 17 pkt 1 oraz 64 § 2, a także 184 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. stwierdziło nieważność decyzji Starosty Sokólskiego z 30 lipca 2019 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 73 ust.1 oraz art. 72 ust.1 pkt 3 p.r.d. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Radu (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L.2013.60.1 z dnia 02.03.2013 r., dalej: rozporządzenie nr 167/2013) – z uwagi na brak dołączenia do wniosku o rejestrację świadectwa zgodności WE lub innego równoważnego dokumentu. Organ nadzoru uznał, że obowiązkiem podmiotu wprowadzającego pojazd do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uzyskanie świadectwa homologacji lub równoważnego dokumentu, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1 p.r.d., o ile pojazd nie podlega ustawowym wyłączeniem. Podkreślił, że choć przepisy krajowe mają charakter ogólny, to w odniesieniu do pojazdów rolniczych ma zastosowanie rozporządzenie nr 167/2013 jako lex specialis, mające pierwszeństwo stosowania na podstawie art. 90 w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
W ocenie Kolegium, pojęcie "nowego pojazdu" w rozumieniu rozporządzenia nr 167/2013 obejmuje pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony do użytkowania na terenie Unii Europejskiej, ani faktycznie w niej wykorzystywany. Definicja ta ma jednoznaczną treść i nie wymaga wykładni.
Ponadto z art. 5 ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013 wynika obowiązek dopuszczania do obrotu, rejestracji lub użytkowania wyłącznie takich pojazdów, które spełniają jego wymogi, a na producentach spoczywa obowiązek uzyskania homologacji przed pierwszym wykorzystaniem pojazdu w Unii. Obowiązek ten został dodatkowo potwierdzony w art. 33 ust. 1 oraz art. 38 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, SKO uznało, że ciągnik rolniczy marki B. kategorii T1 był pojazdem nowym w rozumieniu rozporządzenia i podlegał jego wymogom. Bez znaczenia pozostawał fakt wcześniejszej rejestracji pojazdu na terytorium państwa trzeciego, tj. Białorusi.
Kolegium stwierdziło również, że pojazd nie był objęty dyspozycją art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. ani włączeniami z art. 70d i art. 70e p.r.d., wobec czego na Spółce ciążył obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o rejestrację świadectwa zgodności WE lub równoważnego dokumentu. Brak tego dokumentu stanowił brak formalny wniosku, który powinien zostać uzupełniony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Pomimo oczywistego braku Starosta Sokólski dokonał rejestracji pojazdu, co – w ocenie Kolegium – stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na rozpoznaniu niekompletnego wniosku i wydaniu decyzji sprzecznej z art. 72 ust. 1 p.r.d. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 167/2013. W sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki rażącego naruszenia prawa: oczywistość naruszenia, charakter naruszonego przepisu oraz nieakceptowalne skutki gospodarcze i społeczne decyzji, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa NSA.
W ocenie Kolegium skutki ekonomiczne, społeczne i gospodarcze badanej decyzji, w tym potencjalne naruszenie zasad ochrony rynku unijnego oraz konkurencji, były niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę M.B. Sp. z o.o. w likwidacji w W. stwierdził, że w dacie wydania decyzji rejestracyjnej obowiązywały przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w szczególności art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1, które uzależniały rejestrację pojazdu od przedłożenia świadectwa zgodności WE lub dokumentu równoważnego, z wyjątkiem pojazdów uprzednio zarejestrowanych na terytorium RP. Sąd stwierdził, że uprzednia rejestracja pojazdu w państwie trzecim nie zwalniała z obowiązku przedłożenia dokumentów wymaganych przy pierwszej rejestracji w RP, a obowiązki homologacyjne producenta i importera wynikały z przepisów krajowych regulujących homologację pojazdów.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji do rejestracji zastosowanie miało bezpośrednio obowiązujące prawo unijne regulujące homologację ciągników rolniczych, które kwalifikowało przedmiotowy pojazd jako pojazd nowy w rozumieniu przepisów unijnych, gdyż nie był on wcześniej dopuszczony ani zarejestrowany na terytorium Unii Europejskiej. Sąd przyjął, że zgodnie z prawem unijnym rejestracja pojazdu homologowanego typu była dopuszczalna wyłącznie w przypadku posiadania ważnego świadectwa zgodności, a brak takiego dokumentu uniemożliwiał legalne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Tym samym dokonanie rejestracji przez Starostę Sokólskiego mimo braku świadectwa zgodności stanowiło oczywiste naruszenie zarówno przepisów krajowych, jak i unijnych, prowadząc do dopuszczenia do ruchu pojazdu bez potwierdzenia spełnienia wymogów bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i środowiska, co nadawało naruszeniu charakter rażący. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku zasadnie stwierdziło nieważność decyzji Starosty, a skarga podlegała oddaleniu.
M.B. Sp. z o.o. w likwidacji w B. zaskarżyła opisany wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w całości, jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów z dnia 8 listopada 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1709, dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury) w związku z art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich niezastosowanie do zbadania prawidłowości ustalenia przez organ kręgu stron postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co spowodowało błędne ustalenie kręgu stron postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i błędne uznanie, że skarżący jest jedyną stroną tego postępowania, w sytuacji gdy przymiot strony w tym postępowaniu przysługuje także aktualnemu właścicielowi przedmiotowego pojazdu wobec jego sprzedaży przez skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku zastosowania przez Sąd pierwszej instancji powyższych przepisów, doszedłby on do stwierdzenia, że w przedmiotowym postępowania administracyjnym nie brały udziału wszystkie jego strony, że aktualny właściciel jest stroną tego postępowania i bez własnej winy nie brał w nim udziału, a tym samym doszło do odebrania mu przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym (art. 28 k.p.a.), a także doszło do odebrania mu prawa do informacji o wszczętym z urzędu i toczącym się postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu (art. 61 § 4 k.p.a.), prawa wypowiedzenia się w tej sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.), złożenia środków zaskarżenia przewidzianych przepisami prawa (art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a.), a także wskutek nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania organ nie mógł w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbadać wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, m. in. w zakresie wystąpienia nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., w związku z tym Sąd pierwszej instancji stwierdziłby, że wskutek naruszenia tych przepisów doszło do ziszczenia się przesłanki stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., z uwagi na fakt, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, nie brały udziału wszystkie jego strony, co miało istotny wpływ na ustalenie wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. stwierdziłby nieważność decyzji w całości lub stwierdziłby, że wskutek naruszenia tych przepisów doszło do ziszczenia się przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że strona w osobie aktualnego właściciela pojazdu, bezspornie posiadająca interes prawny do udziału w tym postępowaniu administracyjnym, bez własnej winy nie brała w nim udziału, wobec czego Sąd pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p.p.s.a. uchyliłby decyzję organu w całości, wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że strona w osobie aktualnego właściciela pojazdu, bezspornie posiadająca interes prawny do udziału w tym postępowaniu administracyjnym, bez własnej winy nie brała w nim udziału, wobec czego Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Organu w całości, wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu wskazane w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., z uwagi na fakt, że strona w osobie aktualnego właściciela pojazdu, bezspornie posiadająca interes prawny do udziału w tym postępowaniu administracyjnym nie brała w nim udziału, a zatem w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, nie brały udziału wszystkie jego strony, co miało istotny wpływ na ustalenie wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wobec czego Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3) p.r.d., w związku z art. 64 § 2 k.p.a., jak również w związku z art. 2 pkt 62) p.r.d. oraz w związku z art. 3 pkt 37), art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust. 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013, przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnego uznania, że przedmiotowy pojazd jest pojazdem nowym w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 62) p.r.d. i art. 3 pkt 37) rozporządzenia nr 167/2013 i dla jego rejestracji było wymagane świadectwo zgodności WE, o którym mowa w tym rozporządzeniu, co legło u podstaw błędnego stwierdzenia, że doszło do oczywistego naruszenia ww. przepisów prawa, w sytuacji gdy przedmiotowy pojazd jest pojazdem używanym, już wcześniej zarejestrowanym i dopuszczonym, a więc nie może być rozumiany jako "nowy pojazd" w rozumieniu przepisów w/w rozporządzenia i wobec czego nie ma zastosowania powołane rozporządzenie oraz przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zakresie obowiązku posiadania świadectwa zgodności WE, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku dokonania prawidłowej wykładni powyższych przepisów, Sąd doszedłby do ustalenia, że wymienione przepisy nie mają zastosowania w zakresie rejestracji przedmiotowego pojazdu i uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3) p.r.d. w związku z art. 64 § 2 k.p.a., jak również w związku z art. 2 pkt 62) p.r.d. oraz w związku z art. 3 pkt 37), art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013, przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co spowodowało błędne uznanie, że naruszenie art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3) p.r.d. było oczywiste i świadczyło o rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., bowiem naruszenie to nie miało charakteru oczywistego, gdyż jego wystąpienie wynikało z wątpliwości interpretacyjnych wymienionych przepisów prawa, poprzedzonych złożonym procesem wykładni przepisów prawa krajowego i unijnego, a także nie wystąpiły negatywne skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydania decyzji o rejestracji pojazdu. Do powyższych naruszeń w zakresie niewłaściwego zastosowania przepisów doszło wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i jego oceny, które legły u podstaw jego błędnej subsumpcji pod normy prawa, zawarte w wymienionych przepisach, w szczególności, w zakresie ustalenia i oceny skutków, jakie wywołuje decyzja o rejestracji pojazdu w przedmiotowej sprawie, oraz błędnego przyjęcia, że wystąpiły negatywne skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydania decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy takie skutki nie wystąpiły, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku dokonania prawidłowej wykładni i zastosowania powyższych przepisów na podstawie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego sprawy oraz jego subsumpcji pod właściwe normy prawne, Sąd pierwszej instancji doszedłby do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły wszystkie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, z uwagi na brak oczywistego charakteru naruszenia przepisów prawa oraz niewystąpienie negatywnych skutków społecznych i ekonomiczno- gospodarczych wydania decyzji o rejestracji pojazdu, i uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez Sąd pierwszej instancji poprzez niezastosowanie przepisu art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. oraz błędne zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w okolicznościach niniejszej sprawy nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych, które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, wskutek błędnego ustalenia i oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w zakresie skutków, jakie wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w przedmiotowej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby w sposób prawidłowy został ustalony stan faktyczny sprawy i prawidłowo została dokonana jego ocena w zakresie sprzedaży przez skarżącego przedmiotowego pojazdu, nieposiadania przez skarżącego statusu aktualnego właściciela tego pojazdu, istnienia osoby aktualnego właściciela (niebędącej skarżącym) I rejestracji pojazdu poza granicami Polski, doszłoby do stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu niewątpliwie powoduje wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych, które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., bowiem stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w Polsce ma bezpośredni wpływ (nieodwracalne skutki) na dalsze decyzje o rejestracji przedmiotowego pojazdu poza granicami Polski, a których organ nie jest w stanie usunąć w ramach swoich kompetencji, a zatem doszłoby do stwierdzenia, że Organ, wobec ziszczenia się przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a., winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji o rejestracji pojazdu z naruszeniem prawa (w sytuacji przyjęcia, że istniałyby przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wskazane w art. 156 § 1 k.p.a.), oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności tej decyzji, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., a zatem Sąd pierwszej instancji uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z art. 16 § 1 k.p.a. w związku z 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie oraz w związku z art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych wskutek błędnego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu mimo braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych, do którego to naruszenia w zakresie niezastosowania i niewłaściwego zastosowania w/w przepisów doszło wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, dokonania jego błędnej oceny i subsumpcji pod normy prawa, zawarte w w/w przepisach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny, stwierdzono by, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, które pozwalałyby na odstąpienie przez organ od nadrzędnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, lub ewentualnie stwierdzono by, że powstały nieodwracalne skutki wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i z tego powodu organ winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (w przypadku przyjęcia, że takie naruszenie prawa faktycznie miało miejsce w przedmiotowej sprawie), czym uczyniłby zadość nadrzędnej zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, a w związku z tym Sąd pierwszej instancji uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości.
II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :
8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej p.u.s.a.) w związku z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji zaniedbania przez Organ obowiązku wyczerpującego zebrania całości materiału dowodowego sprawy, dokonania przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów oraz dokonania błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności, poprzez:
a) niedokonanie przez organ we wszczętym z urzędu postępowaniu szczegółowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy w zakresie ustalenia, czy skarżący jest aktualnym właścicielem pojazdu, czy doszło do jego zbycia przez skarżącego celem ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powyższe zaniedbanie organu doprowadziło do błędnego ustalenia kręgu stron postępowania i błędnego przyjęcia, że skarżący jest jedyną stroną tego postępowania, w sytuacji gdy przedmiotowy pojazd został zbyty przez skarżącego i obecnie inny podmiot jest jego aktualnym właścicielem, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego w postaci art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. oraz przepisów postępowania w postaci art. 10 k.p.a. i w związku z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie przez organ aktualnego właściciela pojazdu o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, co następnie skutkowało pozbawieniem aktualnego właściciela pojazdu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również spowodowało, że organ bez ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania nie mógł w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbadać wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, m. in. w zakresie nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.),
b) niewskazanie przez organ w treści zaskarżonej decyzji podstaw prawnych i faktycznych, na jakich oparł się organ, dokonując ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd pierwszej instancji zauważył te zaniedbanie organu, zauważyłby, że wskutek tego zaniedbania mogło dojść do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż wskutek tych zaniedbań organ błędnie ustalił krąg stron postępowania i tym samym odebrał przymiot strony i prawa strony w tym postępowaniu aktualnemu właścicielowi pojazdu. Gdyby organ w treści decyzji określił podstawy prawne i faktyczne dokonanych w tym zakresie ustaleń, doszedłby do wniosku, że w ramach postępowania dowodowego jest zobowiązany do ustalenia faktów w zakresie stanu faktycznego i prawnego przedmiotowego pojazdu oraz zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego, co doprowadziłoby organ do prawidłowego stwierdzenia, że Skarżący nie jest aktualnym właścicielem przedmiotowego pojazdu, a więc nie może być jedyną stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i zawiadomiłby aktualnego właściciela pojazdu o wszczęciu tego postępowania, umożliwiając mu tym samym skorzystanie z prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
c) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niedokonanie przez organ szczegółowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego celem ustalenia wystąpienia nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i dokonanie dowolnej oceny w zakresie wystąpienia nieodwracalnych skutków, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powyższe zaniedbania organu doprowadziły do nieustalenia czy wobec aktualnego właściciela pojazdu, który pozbawiony został prawa czynnego udziału w postępowaniu, takie nieodwracalne skutki wystąpiły, z uwzględnieniem faktu rejestracji tego pojazdu poza granicami Rzeczypospolitej Polski, które to skutki nie mogą być naprawione w ramach kompetencji organów administracyjnych, co mogło w sposób istotny doprowadzić do naruszenia przepisu prawa materialnego zawartego w art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a., gdyż wskutek naruszenia tych przepisów postępowania organ błędnie stwierdził, że nie wystąpiły nieodwracalne skutki stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji i błędnie wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji, w sytuacji gdy w przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie organ mógł stwierdzić, że takie nieodwracalne skutki wystąpią i wydałby decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji o rejestracji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.),
d) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niedokonanie przez organ szczegółowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego celem ustalenia wystąpienia negatywnych skutków społecznych i ekonomiczno-gospodarczych wydania decyzji o rejestracji pojazdu, jako przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. i dokonanie dowolnej oceny w zakresie wystąpienia negatywnych skutków społecznych i ekonomiczno-gospodarczych wydania decyzji o rejestracji pojazdu, jak również poprzez nieprzedstawienie żadnych dowodów potwierdzających, że takie skutki faktycznie wystąpiły, dokonanie całkowicie dowolnej oceny, jakoby decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu niwelowała rzekome negatywne skutki wydania decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na dokonanie przez organ całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń, jakoby wystąpiły negatywne skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze wydania decyzji o rejestracji pojazdu, które to ustalenia zostały dokonane bez oparcia w materiale dowodowym sprawy, co mogło w sposób istotny doprowadzić do naruszenia przepisu prawa materialnego zawartego w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., gdyż wskutek naruszenia tych przepisów postępowania organ błędnie stwierdził, że takie negatywne skutki wystąpiły oraz że stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu takie skutki niweluje, w sytuacji gdy organ nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie skutków, na które organ wskazuje w decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, a także nawet w przypadku przyjęcia, że takie skutki mogły wystąpić, wbrew twierdzeniom organu, przedmiotowa decyzja w żaden sposób nie eliminuje skutków, które zostały przytoczone przez organ, ponieważ przedmiotowy pojazd nadal pozostaje w obrocie gospodarczym i jest użytkowany oraz nikt nie zgłaszał żadnych negatywnych skutków związanych z jego funkcjonowaniem i korzystaniem z niego, a wydanie przedmiotowej decyzji nie wpłynęło w żaden sposób na możliwość dalszego z niego korzystania, nadal pozostaje on w obrocie gospodarczym i może być przedmiotem tego obrotu, dalej jest użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem,
e) całkowicie błędne ustalenie przez organ wskutek dokonania całkowicie dowolnej oceny materiału dowodowego, że przedmiotowy pojazd nie był dopuszczony do obrotu na obszarze celnym Unii Europejskiej, w sytuacji gdy w obrocie prawnym istnieje obowiązująca wszystkie organy decyzja o dopuszczeniu przedmiotowego pojazdu do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, który to dokument znajduje się że w aktach przedmiotowej sprawy, jako dowód potwierdzający prawidłowe i zgodne z prawem wprowadzenie przedmiotowego pojazdu na terytorium Unii Europejskiej i dopuszczenie tego pojazdu do obrotu na obszarze celnym Unii Europejskiej w postaci poświadczonego zgłoszenia celnego, wydanego zgodnie z przepisami art. 5 pkt 23) lit b), w związku z art. 170, w związku z art. 191, w związku z art. 194 i w związku z art. 201 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny, który jednoznacznie stwierdza, że przedmiotowy pojazd uzyskał unijny status celny i jest dopuszczony do obrotu na terytorium Unii Europejskiej i nie wymagał przedstawienia świadectwa homologacji, co organ celny potwierdził w treści poświadczonego zgłoszenia celnego w polu 44 Dodatkowe informacje/Załączone dokumenty/świadectwa i pozwolenia odnotowano m.in. 9DK8 - wyjaśnienia w sprawie homologacji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ prawidłowo dokonał oceny tego dokumentu stwierdziłby, że przedmiotowy pojazd nie jest pojazdem nowym w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 37) rozporządzenia nr 167/2013, a zatem przedmiotowe rozporządzenie nie dotyczy przedmiotowego pojazdu, co skutkuje tym, że przy jego rejestracji nie istniał obowiązek złożenia świadectwa homologacji, które to naruszenie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisu art. 2 pkt 62) p.r.d. oraz w związku z art. 3 pkt 37), art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013,
f) nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego i zaniedbanie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy celem ustalenia, czy przedmiotowy pojazd, jak i inne analogiczne pojazdy tego samego typu, funkcjonują w obrocie na terytorium Polski i Unii Europejskiej, czy były sprowadzane i wprowadzane do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, również przed wprowadzeniem przepisów w zakresie homologacji regulowanych rozporządzeniem nr 167/2013 i innymi aktami prawnymi, czy są zarejestrowane i wykorzystywane przez rolników w Polsce i innych krajach Wspólnoty, czy została wydana w stosunku do pojazdu tego typu, co przedmiotowy pojazd, decyzja o wycofaniu go z obrotu na terytorium UE, i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny w powyższym zakresie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem poprzez powyższe naruszenie Organ błędnie ustalił, że przedmiotowa decyzja o rejestracji pojazdu nagle "wywołała bardzo niekorzystne skutki", na które wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, które to naruszenie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że ziściły się przesłanki rażącego naruszenia prawa i stwierdzenia z tego względu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, bowiem gdyby organ dokonał prawidłowego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy i jego oceny, mógłby dojść do ustaleń, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły niekorzystne skutki wydania decyzji o rejestracji pojazdu, a zatem nie doszło do rażącego naruszenia prawa, przez co nie doszło do ziszczenia się przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu i organ nie wydałby decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;
9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) w związku z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 10 k.p.a. i w związku z art. 61 § 4 k.p.a., w związku z art. 28 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji przy orzekaniu faktu, że organ nie zawiadomił aktualnego właściciela pojazdu o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na pozbawienie aktualnego właściciela pojazdu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co jest skutkiem naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisów art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z art. 156 § 1 pkt. 2) k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. oraz doprowadziło do naruszenia przepisów art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a., bowiem organ bez ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, umożliwienia aktualnemu właścicielowi pojazdu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie mógł w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbadać wystąpienia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, m. in. w zakresie nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności tej decyzji;
10) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., poprzez całkowicie błędne przyjęcie, że organ prawidłowo wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w sytuacji gdy w stosunku do decyzji o rejestracji pojazdu nie wystąpiła żadna z podstaw do stwierdzenia jej nieważności, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., przez co organ nie miał podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie naruszenia przepisów prawa przez organ, doszedłby do przekonania, że nie zaszły żadne z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wskazane w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., oraz że w przedmiotowej sprawie występują negatywne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w przepisie art. 156 § 2 k.p.a., w postaci nieodwracalnych skutków stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu , które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, i uchyliłby decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;
11) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 156 § 2, w związku z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu nie wywoła nieodwracalnych skutków prawnych (w przypadku przyjęcia, że istniałyby przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wskazane w art. 156 § 1 k.p.a.), w sytuacji gdy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie wywołuje nieodwracalne skutki prawne, które nie mogą zostać usunięte w ramach kompetencji organów administracji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny w zakresie ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, kręgu stron postępowania, doszedłby do stwierdzenia ziszczenia się przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a., powodującej obowiązek wydania przez organ decyzji o stwierdzeniu wydania decyzji o rejestracji pojazdu z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności tej decyzji, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., i uchyliłby zaskarżoną decyzję w całości;
12) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie i nieustosunkowanie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do stanowiska strony skarżącej w zakresie faktów, że:
- ten sam typ pojazdu funkcjonuje w obrocie na terytorium Polski i całej Unii Europejskiej od wielu lat, analogiczne pojazdy były sprowadzane i wprowadzane do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, również przed wprowadzeniem przepisów w zakresie homologacji w postacie rozporządzenia nr 167/2013 i innych aktów prawnych, korzysta z nich od dekad rzesza rolników nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach Wspólnoty,
- przedmiotowy pojazd został zbyty, wywieziony z kraju, a następnie zarejestrowany w innym kraju mając za podstawę przedmiotową decyzję o rejestracji pojazdu, której nieważność została stwierdzona przez organ w przedmiotowej sprawie, jak również wystąpienia z tego powodu nieodwracalnych skutków, których organ nie jest władny, ani uniknąć, ani naprawić, w ramach swoich kompetencji, o których mowa w przepisie art. 156 § 2 k.p.a.,
- organ w decyzjach o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanych w analogicznych do przedmiotowej sprawach (które również są przedmiotem postępowań przed Sądem pierwszej instancji formułuje twierdzenie, że w zakresie kolejnych decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu (wydawanych następnym właścicielom ciągnika rolniczego) występują negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a co do przedmiotowej decyzji o rejestracji pojazdu takie negatywne przesłanki nie występują, co stanowi jawny przejaw nierównego traktowania stron postępowania i stanowi rażące naruszenie jednej z głównych zasad postępowania administracyjnego, określoną w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku rozważenia przez Sąd pierwszej instancji stanowiska strony skarżącej w powyższym zakresie, Sąd pierwszej instancji mógłby dojść do przekonania, że organ nie zebrał całokształtu materiału dowodowego w sprawie, dokonał jego błędnej oceny i subsumpcji pod normy prawne w zakresie ustalenia wystąpienia negatywnych skutków wydania decyzji o rejestracji pojazdu oraz nieodwracalnych skutków wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, w konsekwencji czego uchyliłby zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;
13) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd pierwszej instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego w postaci stanowiska Ministerstwa Infrastruktury z 7 czerwca 2024 r. w kwestii rejestracji używanych pojazdów sprowadzonych z państw niebędących członkiem Unii Europejskiej - w kontekście dokumentów homologacyjnych oraz projektu rządowego ustawy nr UC95 wraz z uzasadnieniem i błędne stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że:
a) odmienne interpretowanie przepisów w zakresie homologacji przez organy władzy publicznej nie świadczy o ich skomplikowaniu, lecz o nieprawidłowym stosowaniu prawa przez organy oraz, że procedowana obecnie nowelizacja krajowych przepisów homologacyjnych w żaden sposób nie podważa oczywistości przepisów prawa w tym zakresie, w sytuacji gdy zgodnie z powyższym stanowiskiem Ministerstwa Infrastruktury oraz uzasadnieniem projektu rządowego ustawy nr UC95 celem tej nowelizacji jest usunięcie rozbieżności interpretacyjnych w zakresie pojęć "pojazd nowy" i "pojazd używany" oraz wymogów w zakresie homologacji, powstałych na gruncie kolizji przepisów unijnych i krajowych, jak również w sytuacji gdy w powyższym stanowisku wprost zostało wskazany fakt powstania rozbieżności w wykładni przepisów krajowych i unijnych, w tym fakt ich kolizję oraz potrzebę ujednolicenia tych przepisów, tak aby nie powstawały rozbieżności co do ich wykładni, który to fakt został całkowicie pominięty przez Sąd pierwszej instancji przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
b) z obecnego brzmienia uzasadnienia tej nowelizacji wynika, że regulować ma ona m. in. zasady dopuszczenia w Polsce używanych ciągników rolniczych spoza UE, a tymczasem przedmiotowy pojazd jest w rozumieniu rozporządzenia nr 167/2013 pojazdem nowym oraz, że powyższe wnioski zbieżne są z tymi zaprezentowanymi przez Ministerstwo Infrastruktury, w sytuacji gdy Minister Infrastruktury wprost wskazuje, że w projektowanej ustawie znaleźć się mają przepisy abolicyjne stanowiące, że pojazdy zarejestrowane przed dniem wejścia w życie nowych regulacji będą uznawane w określonych przypadkach za spełniające warunki dopuszczenia do ruchu w RP (który to fakt Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął) oraz pominięcie przy ocenie materiału dowodowego w sprawie faktu, że celem tej nowelizacji jest usunięcie rozbieżności interpretacyjnych w zakresie pojęć "pojazd nowy" i "pojazd używany" oraz wymogów w zakresie homologacji, powstałych na gruncie kolizji przepisów unijnych i krajowych,
które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, gdyż Sąd pierwszej Instancji dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a gdyby Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w postaci stanowiska Ministerstwa Infrastruktury z 7 czerwca 2024 r. w kwestii rejestracji używanych pojazdów sprowadzonych z państw niebędących członkiem Unii Europejskiej, to mogłoby to mieć wpływ na treść orzeczenia, gdyż gdyby Sąd pierwszej doszedł do prawidłowych wniosków w zakresie istnienia rozbieżności w wykładni przepisów krajowych i unijnych w zakresie wymogu przedłożenia świadectwa homologacji, w tym istnienia kolizji tych przepisów na gruncie prawa polskiego i unijnego, uchyliłby zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu;
14) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) w związku z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie przez Sąd pierwszej instancji, że organ dopuszcza się nierównego traktowania stron postępowania poprzez to, że organ w decyzjach o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanych w analogicznych do przedmiotowej sprawach (które również są przedmiotem postępowań przed Sądem pierwszej instancji) formułuje twierdzenie, że w zakresie kolejnych decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu (wydawanych następnym właścicielom ciągnika rolniczego) występują negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a co do przedmiotowej decyzji o rejestracji pojazdu takie negatywne przesłanki nie występują, które to twierdzenia organu stanowią jawny przejaw nierównego traktowania stron postępowania i stanowi rażące naruszenie jednej z głównych zasad postępowania administracyjnego, określoną w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wyczerpująco wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznał najdalej idący zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08 wszystkie powołane orzeczenia dostępne w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być na tyle poważne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca wnosząca skargę kasacyjną powinna wykazać.
W orzecznictwie podnosi się także, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie powinno być zatem sporządzone w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11).
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. To zaś, że skarżąca nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji i uważa uzasadnienie wyroku za niepełne nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Podkreślić bowiem należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź przedstawienie przez stronę innego poglądu niż wyrażony w uzasadnieniu wyroku, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a.
W świetle art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd powinien odnieść się do zarzutów sformułowanych w skardze. Tym niemniej - jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - sąd administracyjny nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10; 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 851/15; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16).
Istota sporu prawnego rozpoznawanej sprawy, a także sposób sformułowania pozostałych zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie uzasadniają ich łączną ocenę.
Odnosząc się do zarzutów naruszania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., w związku z art. 64 § 2 k.p.a., jak również w związku z art. 2 pkt 62 p.r.d. oraz w związku z art. 3 pkt 37, art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 38 ust. 1 zdanie 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 167/2013, należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do najistotniejszych problemów prawnych dotyczących kwestii stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu - ciągnika rolniczego (zob. m.in. wyrok NSA z 25 września 2025 r., sygn. akt II GSK 923/25; wyrok NSA z 6 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1091/25; wyrok NSA z 30 października 2025 r., sygn. akt II GSK 947/25; wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1262/25; wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1263/25; wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1264/25; wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II GSK 1252/25). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela oceny przedstawione w uzasadnieniach wymienionych powyżej wyroków, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów tych rozstrzygnięć.
Przede wszystkim należało podzielić – kwestionowany w skardze kasacyjnej – pogląd kontrolowanego WSA i organu, że naruszenie przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w decyzji Starosty było (na tle przesłanki rażącego naruszenia z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) oczywiste.
Kwalifikacja ta jest konsekwencją kategorycznego brzmienia regulacji normatywnej, która z jednej strony ustanawia zasadę, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe (art. 71 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 71 ust. 3 p.r.d.), z drugiej zaś – ustanawia zamknięty katalog dokumentów, na podstawie których dokonuje się rejestracji (zob. art. 72 ust. 1 p.r.d.). W zbiorze powyższych, stanowiących obligatoryjną podstawę rejestracji właściwego pojazdu, dokumentów – zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. (z zastrzeżeniem art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania weryfikowanej decyzji rejestracyjnej – znajdowały się świadectwo zgodności WE albo świadectwo zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenie jednostkowe pojazdu, decyzja o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Jeżeli więc zgodnie z niepodważonym stanem faktycznym sprawy rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją o rejestracji pojazdu (ciągnika rolniczego) nie był on wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem wyłączenie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie miało w tej sprawie zastosowania, to niewątpliwie powyższa decyzja rejestracyjna nie mogła zostać wydana bez spełnienia warunku przedłożenia jednego z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.
Ocena ta jest – wbrew twierdzeniu Spółki – spójna z kwalifikacją pojazdu jako "nowego pojazdu" w rozumieniu art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013, albowiem pojazd ten nigdy wcześniej nie był rejestrowany (zob. art. 3 pkt 38: "rejestracja" to "administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres") ani dopuszczony na terytorium UE (zob. art. 3 pkt 40: "dopuszczenie" to "pierwsze wykorzystanie w Unii pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem"). W związku z tym, zgodnie z treścią powyższej regulacji, unormowania wykonawcze wynikające z § 2 ust. 5 uchylonego z dniem 4 września 2022 r. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych przewidywały, że w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nowego pojazdu, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza jeden z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Treść powyższej regulacji była jednoznaczna i jasna, a zatem nie wymagała przeprowadzenia skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, niezależnie od złożoności wtórnego prawa unijnego dotyczącego systemu homologacji pojazdów. To ostatnie zagadnienie ma jednak charakter odrębny względem warunków prawnych legalnej rejestracji pojazdów na terytorium RP.
Nawiązując do rozważań przeprowadzonych we wcześniejszym orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok NSA z 30 października 2025 r., sygn. akt II GSK 947/25), trzeba również podnieść, że w świetle jednoznacznej regulacji wynikającej z art. 8, art. 11, art. 13 i art. 15 rozporządzenia nr 167/2013, skarżąca składająca wniosek o rejestrację pojazdu (ciągnika rolniczego) – bez względu na jej kwalifikację lub występowanie w charakterze importera (art. 11) lub dystrybutora (art. 13) nowego pojazdu na określonym etapie podejmowanych działań – przez samo wystąpienie o rejestrację tego rodzaju pojazdu stała się podmiotem obowiązków producenta określonych w powołanym akcie prawa unijnego. Zgodnie bowiem z art. 15 rozporządzenia nr 167/2013 importer lub dystrybutor uważany jest do celów niniejszego rozporządzenia za producenta i podlega obowiązkom producenta zgodnie z art. 8-10, w przypadku gdy importer lub dystrybutor udostępnia na rynku lub rejestruje pojazdy, układy, komponenty lub oddzielne zespoły techniczne lub jest odpowiedzialny za ich dopuszczenie pod swoją własną nazwą lub znakiem handlowym lub modyfikuje pojazd, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny w sposób, który może mieć wpływ na zgodność z mającymi zastosowanie wymogami. W tym zakresie należało w szczególności uwzględnić, że w razie wprowadzania do obrotu lub dopuszczania pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych producenci zapewniają, aby były one produkowane i homologowane zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu oraz w aktach delegowanych i wykonawczych przyjętych na mocy ww. rozporządzenia (art. 8 ust. 1), a ponadto – są oni odpowiedzialni przed organem udzielającym homologacji za wszystkie aspekty procesu homologacji i za zapewnienie zgodności produkcji, niezależnie od tego, czy bezpośrednio uczestniczą we wszystkich etapach konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego (art. 8 ust. 6).
W rozpoznawanej sprawie organ rejestrujący nie mógł także pominąć bezpośrednio obowiązującego i jednoznacznego w swej treści art. 38 rozporządzenia nr 167/2013, który stanowi, że – z zastrzeżeniem art. 41 i 44 – pojazdy, dla których obowiązkowa jest homologacja typu UE całego pojazdu, lub pojazdy, dla których producent uzyskał taką homologację na mocy niniejszego rozporządzenia, są udostępniane na rynku, rejestrowane lub dopuszczane, jeżeli towarzyszy im ważne świadectwo zgodności (zob. art. 3 pkt 33 rozporządzenia nr 167/2013: "świadectwo zgodności" to "dokument wydany przez producenta, w którym zaświadcza się, że wyprodukowany pojazd jest zgodny z homologowanym typem pojazdu") wydane zgodnie z art. 33.
Obowiązki powyższe były i są oczywiście wtórne względem zasadniczego obowiązku poddania nowego pojazdu właściwej procedurze homologacyjnej, o której była mowa w obowiązującym w dacie rejestracji art. 70b ust. 2 p.r.d. Przepis art. 70b ust. 1 p.r.d. stanowił wówczas w sposób kategoryczny i jednoznaczny, że nowy typ pojazdu, typ przedmiotu wyposażenia lub części, który ma być wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinien spełniać wymagania techniczne, odpowiednie dla danej kategorii pojazdu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 70zm ust. 1 pkt 1 p.r.d., natomiast spełnienie odpowiednich wymagań technicznych danego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części potwierdzało się właśnie w procedurze homologacji (art. 70b ust. 2 p.r.d.). Ponadto zgodnie z obowiązującym w miarodajnym okresie przepisem art. 70d ust. 1 p.r.d., producent nowego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części, z zastrzeżeniem art. 70d ust. 2-6 p.r.d., miał obowiązek uzyskać dla każdego nowego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części odpowiednie świadectwo homologacji typu WE. W korespondencji do powyższej regulacji w art. 70g ust. 1 p.r.d. ustanowiono normatywny zakaz wprowadzania do obrotu nowego pojazdu bez wymaganego odpowiedniego świadectwa homologacji typu lub innego równoważnego dokumentu, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1 p.r.d.
Na tle powyższych uwag uzasadniony jest wniosek, że w rozpoznawanej sprawie należało uznać, że rezultat wykładni przepisów art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 2 pkt 1 p.r.d. i omówionych powyżej przepisów rozporządzenia unijnego, dokonanej z uwzględnieniem reguł językowych i systemowych "jest jednoznaczny i w istocie niesporny" (zob. np. wyrok NSA z 30 października 2025 r., sygn. akt II GSK 947/25), a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że mogły zaistnieć na ich tle – jak próbowano wykazać w skardze kasacyjnej – "istotne wątpliwości interpretacyjne", które stanowiłyby przeszkodę do uznania, że weryfikowana decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Konkluzji tej nie podważa w żadnym stopniu fakt, że w okresie obowiązywania dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG (Dz. Urz. UE z 2003 r., L 171, s. 1), zmienionej dyrektywą Komisji 2014/44/UE z dnia 18 marca 2014 r., analizowane zagadnienie budziło określone wątpliwości, które zostały rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 15 czerwca 2017 r. w sprawie C-513/15 (ECLI:EU:C:2017:473), w którym potwierdzono, że przepisy powyższego aktu powinny być interpretowane w ten sposób, że wprowadzenie do użytku i zarejestrowanie w państwie członkowskim używanych ciągników przywiezionych z państwa trzeciego jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych przewidzianych w ww. dyrektywie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że decyzja o rejestracji nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem jej pokłosiem było wyłącznie administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu, które może być cofnięte bez uszczerbku dla innych administracyjnoprawnych uprawnień i obowiązków Skarżącej.
Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, że nieodwracalne skutki prawne decyzji należy ograniczyć wyłącznie do jej bezpośrednich skutków w sferze prawa, a nie zdarzeń stanowiących tylko jej pośredni efekt. Dodatkowo zaskarżona decyzja w żaden sposób nie ingeruje w prawo własności zarejestrowanego pojazdu.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd WSA, że akcentowane przez skarżącą skutki o charakterze majątkowym są jedynie pośrednią i potencjalną konsekwencją, nie wyłączającą na gruncie art. 156 § 2 k.p.a. możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Kwestia natomiast ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej (czy to Spółki, czy organu administracji), pozostaje poza oceną sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Sąd nie oceniał również w jej ramach skutków decyzji w odniesieniu do kolejnych rzeczywistych, czy też potencjalnych nabywców przedmiotowego pojazdu, bowiem pozostają one poza jej granicami.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie przyjął, że wprowadzając na rynek UE pojazdy typu homologowanego, które nie posiadały wymaganego prawem świadectwa zgodności, Spółka działała na własne ryzyko (co nie umniejsza wagi naruszenia prawa, którego dopuścił się Starosta), a działanie to wydaje się – w świetle informacji przedstawionych w odpowiedzi na skargę przez SKO – jako podjęte w celu obejścia prawa. Liczba wydanych zaś analogicznych decyzji o rejestracji pojazdów tego samego typu, objętych kontrolą, sama w sobie również nie może przemawiać za pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji obarczonych tak istotnym naruszeniem prawa, którego skutkiem może być potencjalna utrata zdrowia, a nawet życia ludzkiego.
Należy mieć bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA i organ w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, że ma tu miejsce także potencjalne naruszenie w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów, do którego mogło dojść na skutek zarejestrowania i finalnie dopuszczenia do obrotu w UE niehomologowanych ciągników rolniczych, a których cena była niższa aniżeli innych ciągników oferowanych na rynku, zaopatrzonych w wymagane prawem świadectwo zgodności, a przy tym spełniających m.in. normy emisyjne. Z tego też względu prawdopodobne jest, że udostępnianie ciągników na rynku przez Spółkę mogło odbywać się przez popełnianie czynów nieuczciwej konkurencji, która to materia nie podlega jednak właściwości sądu administracyjnego, aczkolwiek została przez sąd dostrzeżona z uwagi na konieczność zobrazowania wagi skutków ekonomiczno-gospodarczych, które wywołała decyzja objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem.
Wbrew zatem twierdzeniom Spółki, Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że wyeliminowanie wadliwej decyzji Starosty z obrotu prawnego leży w słusznym interesie RP. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że Polska jest członkiem UE, co oznacza, że zobligowana jest do przestrzegania norm prawa unijnego, a ich naruszenie przez organ krajowy może podlegać zgłoszeniu do Komisji Europejskiej, która jest uprawniona uruchomić względem państwa członkowskiego formalne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (art. 258-260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). W związku z tym trafny jest pogląd, że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Starosty - w sposób oczywisty naruszającej prawo unijne, naraża Polskę na sankcje przewidziane prawem unijnym, w tym sankcje finansowe. Abstrahując zaś od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że dopuszczenie do ruchu drogowego w UE homologowanego typu pojazdu, który nie posiada świadectwa zgodności, może prowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa na całym rynku wewnętrznym UE oraz zakłócać uczciwą konkurencję na tym rynku, podlegającą ochronie prawnej.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji, że skoro decyzja Starosty zapadła z oczywistym naruszeniem jednoznacznych w swoim wyrazie przepisów prawa, a jej wydanie wywołało szereg istotnych i negatywnych skutków o charakterze społecznym oraz ekonomiczno-gospodarczym oraz może narazić Polskę na odpowiedzialność finansową z tytułu niewykonywania zobowiązań państw członkowskich UE, to utrzymanie jej w obrocie prawnym, motywowane jedynie hipotetycznym interesem majątkowym nabywcy ciągnika oraz skarżącej Spółki, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP) i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), stanowiących jednocześnie wartości, na których opiera się UE (art. 2 Traktatu i UE).
W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw także zarzuty naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nietrafne.
Przede wszystkim prawidłowy jest pogląd WSA, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie i w związku z powyższym za całkowicie chybione uznać należy zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a.
Z art. 8 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się m.in. zasadami proporcjonalności i bezstronności. Zasada ta wiąże się z zasadą informowania (art. 9 k.p.a.) oraz przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, które winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ w sposób zrozumiały i czytelny przedstawił skarżącej Spółce zasadność przesłanek, którymi kierowano się w sprawie. W opozycji do stanowiska strony skarżącej trzeba bowiem podnieść, że o naruszeniu zasady (normy) nakazującej organom administracji prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów, nie można wnioskować na podstawie podjęcia przez organ administracji w danej sprawie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę, która ma prawo do własnego subiektywnego przekonania odnośnie do zasadności jej racji (por. np. wyrok NSA z 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1048/16). Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, decyzja odpowiada prawu, a przedstawiane przez stronę skarżącą racje oraz towarzyszące im oczekiwania, trzeba uznać za oparte na nieuprawnionych przesłankach.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanej w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego.
Odnosząc się w tym kontekście do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii prawidłowości skonstruowania przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na niewłaściwą redakcję i błąd skargi kasacyjnej w sformułowaniu zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Autorka skargi kasacyjnej nie wskazała bowiem jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a. poprzez określenie paragrafu, który w jej ocenie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji mimo, że przepis ten zawiera cztery paragrafy. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej braku tego nie eliminuje poprzez doprecyzowanie przepisu i wskazanie jego pełnej jednostki redakcyjnej. W uzasadnieniu zarzutu brak jest bowiem jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z jednostek redakcyjnych tekstu prawnego została zdaniem autorki skargi kasacyjnej naruszona przez Sąd pierwszej instancji. W związku z tym podzielić należy wyrażane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12). W rozpoznawanej sprawie nie wskazano jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a., co powoduje, że nie został spełniony wymóg prawidłowego sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej. Sytuacja taka uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu.
Pozostałe zarzuty procesowe sprowadzają się natomiast do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Stan faktyczny zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji nie został przez skarżącą kasacyjnie skutecznie podważony, ponieważ ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanej w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej sprowadzają się w istocie rzeczy do przedstawiania własnych ocen stanu faktycznego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są również usprawiedliwione, podniesione po raz pierwszy na etapie postępowania kasacyjnego, zarzuty naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem NSA, organ i WSA prawidłowo przyjęły, że skoro wnioskodawcą postępowania w sprawie rejestracji pojazdu może być wyłącznie właściciel pojazdu, zaś skarżąca była właścicielem zarówno w chwili wszczęcia pierwotnego postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, jak i w dniu wydania decyzji o rejestracji, to przysługuje jej status strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Analiza treści normatywnej tego przepisu wskazuje, że pojęcie strony postępowania administracyjnego funkcjonuje w dwóch płaszczyznach: procesowej, bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawnej, bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności wynikających z przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Wyrażane jest w tym zakresie jednolite stanowisko, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por. wyroki NSA: z 20 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 2016/06, z 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 935/14). Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 28 k.p.a. nie wymaga dla oceny istnienia interesu prawnego, będącego przesłanką wzięcia udziału w postępowaniu, wykazania zaistnienia naruszenia tego interesu, a więc wykazania sprzeczności działań wnioskodawcy z przepisami prawa.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności indywidualnego aktu administracyjnego może nastąpić rozszerzenie kręgu stron postępowania w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Występują więc sytuacje, w których stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest podmiot, który nie był stroną w postępowaniu ogólnym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania uczestniczenia w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2241/10, wyrok NSA z 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 373/07). O ile bowiem w postępowaniu ogólnym rozpoznaje się i rozstrzyga sprawę indywidualną w formie decyzji, to przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 k.p.a. Ta odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma znaczenie w sprawie dla ustalenia zakresu obowiązywania przepisów prawa wyznaczających przymiot strony. W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji legitymację do żądania wszczęcia postępowania ma zatem nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności, lecz także każdy podmiot, który zasadnie twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por.: wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 2185/21; wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 2222/23).
Skoro jednak na gruncie rozpoznawanej sprawy nie ma wątpliwości, że aktualny właściciel pojazdu nie żądał ani wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu, ani dopuszczenia do udziału w postępowaniu, to nie ma podstaw, aby rozważać w tym kontekście - na etapie postępowania kasacyjnego - kwestię naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 10 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezbadanie istnienia jego interesu prawnego. Nie doszło zatem do naruszenia tych przepisów.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. "poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego [pic][pic]przedstawionego przez skarżącego". Otóż w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania dowodowego i art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe. Możliwość zastosowania przepisów procedury cywilnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ograniczona została bowiem ustawowo do sytuacji procesowej określonej w art. 106 § 3 p.p.s.a., to jest do przeprowadzania w ramach postępowania sądowego uzupełniającego dowodu z dokumentu. Tym samym zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej jedynie wtedy, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji prowadził postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. W sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji sam nie uzupełniał postępowania dowodowego, nie mógł naruszyć art. 106 § 5 p.p.s.a. Przepis ten zawiera odesłanie nie tylko do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, ale i do art. 106 § 3 p.p.s.a. ustanawiającego kompetencję do przeprowadzenia ograniczonego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. To zaś oznacza, że odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego są wtórne w stosunku do regulacji zawartej w art. 106 § 5 i art. 106 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania dowodowego i art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe (wyrok NSA z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1568/17).
Nie ma usprawiedliwionych podstaw także zarzut naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. Powołany przepis ma charakter normy ustrojowej i stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ze skargi kasacyjnej nawet nie wynika, by skarżąca kwestionowała w tej sprawie właściwość sądu administracyjnego lub by zarzucała, że Sąd pierwszej instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję, uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przy pomocy omawianego przepisu nie można także zarzucać, że zaskarżone orzeczenie jest błędne, gdyż temu celowi służą inne przepisy (por. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14).
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło