III SA/Łd 417/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosków G.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi G.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia; 2. oddalić wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. U.K. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza R z dnia [...]r. o oddaleniu zarzutów G Z w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe postanowienie G Z wniósł o wstrzymanie jego wykonania oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest więc istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanego aktu lub czynności. Instytucja ta ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą więc być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się jednak do tak rozumianego wykonania. Zaskarżone postanowienie, którego wstrzymania wykonania domaga się skarżący, dotyczy jedynie oceny zasadności zarzutów wobec prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tego rodzaju postanowienie nie nakłada żadnych zobowiązań finansowych, które mogłyby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postanowieniu tym organ orzeka jedynie, że zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym są niezasadne (por. postanowienia NSA: z dnia 27 lutego 2008r., II FZ 57/08; z dnia 31 marca 2008r., II OZ 264/08 i II OZ 265/08; z dnia 29 września 2009r., II OZ 794/09; z dnia 13 grudnia 2011r., I OZ 1031/11; z dnia 11 czerwca 2015r., I OZ 581/15). Zaskarżone postanowienie nie posiada zatem przymiotu wykonalności. Brak przymiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Niezależnie od tego zauważyć trzeba, że wniosek skarżącego został uzasadniony wyłącznie poprzez ogólnikowe odwołanie się do przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie zawiera żadnej argumentacji odnoszącej się do tych przesłanek. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się tymczasem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienia NSA z: 26 listopada 2007r., II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009r., I FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010r., II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011r., II FZ 17/11; z dnia 8 października 2013r., II OZ 839/13; z dnia 13 sierpnia 2009r., I OZ 779/09; z dnia 3 grudnia 2009r., I OZ 1101/09; z dnia 6 maja 2014r., I OZ 341/14; z dnia 12 sierpnia 2008r., II GZ 177/08; z dnia 17 listopada 2010r., II GZ 345/10 i II GZ 346/10; z dnia 29 listopada 2010r., II GZ 337/10; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Oznacza to, że gdyby nawet zaskarżone postanowienie posiadało przymiot wykonalności a sąd z uwagi na art. 64 § 3 w zw. z art. 134 p.p.s.a. z urzędu działał w interesie skarżącego i dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 wraz glosą M. Bogusza (GSP-Prz.Orz.2006/1/1), to i tak wniosek skarżącego nie mógłby zostać uwzględniony. Trzeba bowiem zauważyć, że wniosek ten nie został uzasadniony w wystarczającym stopniu, a rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego i jego rodziny nie jest jasna. Podane przez skarżącego we wniosku o prawo pomocy dane w zestawieniu z danymi wynikającymi ze złożonych na wezwanie referendarza sądowego szczątkowymi tyko dokumentami poddają oświadczenie skarżącego w tym zakresie pod wątpliwość. Skarżący powołał się bowiem niski dochód 437,50 zł brutto miesięcznie, "dużo zobowiązań w US, ZUS, bankach", "szereg tytułów wykonawczych", pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym z nieosiągającą żadnych dochodów żoną, roczny dochód skarżącego brutto w 2013r. – 2 704,71 zł, w 2014r. – 2 762,24 zł, co musi prowadzić w istocie do wniosku, że nie tylko nie posiada środków na zapewnienie minimum biologicznego własnego nie wspominając o utrzymaniu żony, ale jednocześnie posiadając dom o powierzchni 140 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 1,08 ha nie wskazuje środków na ich utrzymanie. Ponadto skarżący posiada kartę kredytową Visa Credit Gold, która również pozwala wnioskować o odmiennej sytuacji finansowej niż przedstawiana. W orzecznictwie przyjmuje się też, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W przeciwnym razie każdorazowo przyznanie prawa pomocy musiałoby skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ocenie w kontekście spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., zaś wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonego aktu (o ile podlega on wykonaniu) na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona. Z kolei wniosek o zawieszenie postepowania egzekucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd nie ma możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Te kwestie reguluje bowiem ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2004r., FZ 90/04, niepubl.). Zawiesić postępowanie egzekucyjne może organ egzekucyjny. Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały określone w art. 56 u.p.e.a. Podobnie wstrzymać postępowanie egzekucyjne może tylko i wyłącznie organ na podstawie u.p.e.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2008r., II FZ 529/08; z dnia 23 września 2009r., II FZ 344/09; II FZ 342/09; z dnia 23 grudnia 2014r., II FZ 1913/14; z dnia 10 lutego 2015r., II FZ 2150/14). Kwestie wstrzymania prowadzenia egzekucji lub wstrzymania czynności egzekucyjnych, stosowanych przy niektórych środkach prawnych w trybie nadzoru lub w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego reguluje w art. 17 § 2, art. 23 § 6, art. 54 § 2 i 6, art. 62, art. 114d u.p.e.a. I tak w myśl art. 54 § 6 u.p.e.a. wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w uzasadnionych przypadkach podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenie tych organów może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami prawa. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności na podstawie art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 27 lipca 2010r., II GZ 178/10; z dnia 8 listopada 2011r., II OZ 1065/11; z dnia 19 stycznia 2012r., II GZ 593/11; z dnia 10 grudnia 2013r., II GZ 720/13; z dnia 9 czerwca 2015r., II GSK 1104/15). Brak jest zatem podstawy prawnej, aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym wstrzymać lub zawiesić postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. k.p.