I GSK 407/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-20

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Małgorzata Grzelak, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, zostały sformułowane w sposób umożliwiający ich merytoryczną ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty w niej podniesione, dotyczące naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia lub niezastosowanie przepisów UE i krajowych dotyczących pomocy de minimis w rolnictwie) oraz przepisów postępowania (wady uzasadnienia wyroku WSA, pominięcie dowodów, istotny wpływ naruszenia przepisów k.p.a. na wynik sprawy), nie spełniają wymogów formalnych określonych w PPSA. W szczególności, zarzuty dotyczące prawa materialnego były zbyt ogólne, nie precyzowały naruszonych przepisów, a zarzuty procesowe nie wykazywały w sposób dostateczny istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy lub były nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu I instancji i poprzedzającą ją decyzję. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego (przepisów UE i krajowych dotyczących pomocy de minimis w rolnictwie) oraz przepisów postępowania (wadliwe uzasadnienie, pominięcie dowodów, naruszenie k.p.a.). NSA rozpoznał skargę kasacyjną, oceniając zarzuty podniesione przez Dyrektora ARiMR.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 417/21 w sprawie ze skargi WK na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 15 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 17 listopada 2021 r., III SA/Łd 417/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łęczycy z 28 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania WK (dalej: strona, skarżący, rolnik) pomocy finansowej, a także orzekł o kosztach postępowania. Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wywiódł Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, a zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, a mianowicie § 13v ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz U. 2015.187 ze zm. dalej: rozporządzenie) oraz art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.UE.L.2013.352.9; dalej: rozporządzenie 1408/2013) oraz art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2 ust. 3 i ust. 4 i art. 263 oraz art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2 wersja skonsolidowana 2012 r. – Dz.Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326 s. 1 i nast.; dalej: TFUE) w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18.12.2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 2013.352/1; dalej: rozporządzenie 1407/2103), przez jego błędną wykładnię sprzeczną z prawidłowo zastosowanymi dyrektywami literalnej i celowościowej, a nadto sprzecznej z wykładnią systemową, oraz z wykładnią tzw. autentyczną Komisji jako podmiotu będącego autorem aktu prawnego, a nadto niezastosowanie wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej tychże powołanych w niniejszym punkcie przepisów Unii Europejskiej i dokonanie sprzecznej ze stanowiskiem Trybunału wykładni tych przepisów, mimo że wykładnia ta zawarta w orzeczeniach Trybunału jako acquis communautaire jest elementem porządku prawnego Unii Europejskiej i wiążąca dla Państw członkowskich, a konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20.000 EUR) a kwotą dotychczas wypłaconą automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis, mimo że prawidłowo dokonana wykładania powołanych przepisów wskazuje, że organ właściwie zastosował normę wynikającą z powołanych przepisów i właściwie ją odczytał, i przyjął, że ubieganie się przez stronę wnioskującą o przyznanie pomocy publicznej ze środków krajowych (na podstawie przepisów krajowych państwa członkowskiego rodzajowo zaliczanej do pomocy de minimis) w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą dopuszczalnej pomocy publicznej państwa członkowskiego mającej charakter pomocy publicznej de minimis (20.000 EUR) a kwotą dotychczas wypłaconą skutkuje całkowitą odmową przyznania wnioskowanej pomocy publicznej w całości, albowiem w przypadku takiego wniosku nie mogą do niego być zastosowane przepisy rozporządzenia 1408/2013, a wobec tego pomoc nie może być w ogóle przyznana, bo nie jest pomocą de minimis, co zgodne jest ze stanowiskiem Komisji i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 2) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2 ust. 3 i ust. 4 i art. 263 oraz art. 267 TFUE poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji dokonanie błędnej wykładni przepisów art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 TFUE, art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, co wskazano w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, oraz pominięcie wykładni przepisów Unii Europejskiej dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 3) przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 263 oraz art. 267 TFUE, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z dyrektywami wynikającymi z tego przepisu i pominięcie rozważań co do orzecznictwa TSUE oraz stanowiska organu jako strony postępowania, co miało to istotne znacznie w sprawie, albowiem gdyby Sąd podjął próbę analizy stanowiska organu przywołanego w odpowiedzi na skargę, niewątpliwie oddaliłby skargą, choćby z uwagi na związanie wykładnią i stanowiskiem TSUE w zakresie przepisów prawa Unii Europejskiej stosowanych w sprawie; 4) art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 135, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i § 2, art. 80, i art. 107 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy poprzez to, że Sąd pominął istotne dla sprawy okoliczności wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i akt postępowania oraz powołanego przez organ w decyzji, dotyczące stanowiska skarżącej (wnioskodawcy), który powiadomiony przez organ, iż wysokość wnioskowanej pomocy przekracza dostępny dla wnioskodawcy pułap tej pomocy jako pomocy de minimis, podtrzymał swój wniosek w pełnym zakresie, nie ograniczył wnioskowanej pomocy ani nie zarzekł się pomocy przyznanej już, a miało to istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby przepisów tych nie naruszył to skarga byłaby oddalona nie zaś uchylona. W efekcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; nadto zażądał zasądzenia od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uwzględniając budowę i wnioski skargi kasacyjnej wskazać należy, że organ wniósł nadto: a) o dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. jako dowodu pisma Komisji z dnia 09/11/2020 Ref. Ares(2020)6510246-09/11/2020, na dowód stanowiska Komisji co do interpretacji stosowanych w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia 1408/2013; b) o skierowanie na podstawie art. 267 TFUE do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego interpretacji art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, a mianowicie: 1. czy przepisy art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.UE.L.2013.352.9) należy interpretować w ten sposób, że niezależnie od wniosku i stanowiska strony wnioskującej o pomoc, także gdy ta strona (wnioskodawca) powiadomiona przez podmiot publiczny odpowiedzialny za jej wypłatę o przekroczeniu objętej wnioskiem o przyznanie pomocy publicznej de minimis pułapu dopuszczalnej pomocy de minimis, nie ogranicza wniosku ani nie zrzeka się części tej pomocy, a podtrzymuje wniosek w pełnym zakresie, pomoc publiczna przyznawana na podstawie tego wniosku powinna zostać proporcjonalnie zmniejszona przez podmiot publiczny odpowiedzialny za jej wypłatę, w celu przestrzegania pułapu de minimis i jest to nadal pomoc de minimis, do której stosuje się przepisy Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, czy też podmiot publiczny odpowiedzialny za wypłatę pomocy, nie jest uprawniony w takiej sytuacji do modyfikacji z urzędu i wbrew woli strony wniosku o przyznanie pomocy i zakresu przyznanej pomocy objętej wnioskiem, a winien odmówić przyznania objętej danym wnioskiem wnioskowanej pomocy, gdyż przekracza ona dopuszczalny pułap de minimis; 2. czy powiadomieniem strony (wnioskodawcy) przez podmiot publiczny odpowiedzialny za jej wypłatę o przekroczeniu objętej wnioskiem o przyznanie pomocy publicznej de minimis pułapu dopuszczalnej pomocy de minimis może być doręczona stronie decyzja organu pierwszej instancji, gdy zgodnie z prawem krajowym postępowanie w sprawie przyznania pomocy jest dwuinstancyjne, postępowanie odwoławcze jest postępowaniem merytorycznym, a przepisy te nie wprowadzają żadnych ograniczeń w zakresie możliwości w toku postępowania odwoławczego ograniczenia wnioskowanej pomocy lub zmiany treści wniosku obejmującej obniżenie zakresu wnioskowanej pomocy. c) o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przedstawionego pytania prejudycjalnego (art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pismem z 19 stycznia 2023 r. organ wniósł uzupełnienie uzasadnienia skargi kasacyjnej i wniosku o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (zob. wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1342/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15; niepublikowane). Należy też podkreślić, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09; cbosa. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13; cbosa), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/1; cbosa). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednakże wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007r., sygn. akt I FSK 1448/06; cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 16/13 i 17 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1695/13; cbosa). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Przechodząc do oceny wniesionej skargi kasacyjnej należałoby oczekiwać, że w pierwszej kolejności zostaną omówione zarzuty procesowe albowiem stosowanie prawa materialnego może być weryfikowane po ustaleniu, że ustaleń faktycznych dokonano w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Odstępując jednak od tej zasady należy zwrócić uwagę, że nie poddają się ocenie zarzuty nr 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej; zasadniczym powodem jest użycie przez autora skargi kasacyjnej – przy powołaniu w każdym z zarzutów (w jego podstawie 13 przepisów w przypadku zarzutu nr 1, a także dalszych 6 w ramach zarzutu nr 2 – wielu szczegółowych regulacji różnych aktów normatywnych, a następnie formułując zarzut naruszenia prawa materialnego wskazano – w zarzucie nr 1 – na "jego błędną wykładnię" nie wskazując jakiego przepisu on dotyczy. Z kolei w zarzucie nr 2 naruszenie prawa materialnego miało nastąpić poprzez "jego błędne niezastosowanie w sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny – co wyżej zaznaczono – nie może zastępować strony w precyzyjnym oznaczaniu zaskarżonych norm. Za bezzasadny należy uznać zarzut nr 3 petitum skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd I instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu, a sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną (por. np. wyroki NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1931/11; z 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06; z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07; z 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08; z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07; z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 601/10). Motywy wyroku muszą być przy tym jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyrok NSA z 9 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 632/05, czy wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2304/13). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 63/18, LEX nr 2578626), tego zaś w niniejszej sprawie nie stwierdzono. W powyższym kontekście wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi zakreślonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak zaś odniesienia się do wyroku TSUE z 28 października 2020 r., C-608/19 – o czym mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – pozostawało bez wpływu na wynik sprawy (patrz wyrok NSA z 25 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 840/21). Pogląd prezentowany w tym judykacie – co podkreślono w motywach skargi kasacyjnej – "dotyczy wykładni art. 3 i 6 rozporządzenia nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 TFUE", a przepisy te w sprawie nie miały zastosowania. Aby uznać trafność tego zarzutu należałoby oczekiwać, że kasator powiąże art. 141 § 4 p.p.s.a. z dalszymi uregulowaniami wynikającymi z rozporządzenia nr 1408/2013, czego nie uczynił. Wypada też zauważyć, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skutecznie sformułowany, o ile uchybienie to "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Nie odpowiada temu wymogowi konstatacja z zarzutu nr 3 petitum skargi kasacyjnej wskazująca, że "miało to istotne znaczenie w sprawie". Błędu opisanego wyżej nie popełniono wskazując w zarzucie nr 4 petitum skargi kasacyjnej, że doszło do naruszenia szeregu przepisów "w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy" lecz i ten zarzut nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Takie stwierdzenie uzasadnia fakt, że w uzasadnieniu wskazano jedynie – naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., w powiązaniu z wyrokiem NSA z 5 października 2021 r., III OSK 3363/21, miało istotny wpływ na wynik sprawy; pominięto milczeniem fakt naruszenia pozostałych przepisów, o których mowa w zarzucie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się, że naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. nastąpiło poprzez "przeprowadzenie kontroli (...) w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym". Tymczasem ani w zarzucie skargi kasacyjnej, ani w jego uzasadnieniu nie wskazano jakiego materiału dowodowego dotyczy wadliwa kontrola, a także obszaru niewłaściwej kontroli względem decyzji organu II instancji. Dopełnieniem tego braku jest brak najmniejszej próby wykazania naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i § 2, art. 80 i art. 107 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Bez wątpienia regulacje mające oparcie w k.p.a. mają charakter procesowy, zaś powołany in principio art. 145 § 1 pkt 1 lit. a stanowi o naruszeniu prawa materialnego, a zatem nie ma żadnego logicznego związku pomiędzy tym przepisem a pozostałymi, tj. art. 133 § 1, art. 135, art. 151 p.p.s.a. i pozostałymi przepisami k.p.a., które zostały powołane w zarzucie skargi kasacyjnej. Nie zasługuje na uwzględnienie postulat dopuszczenia dowodu – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. – z pisma dotyczącego interpretacji przepisów rozporządzenia 1408/2013, bowiem w postępowaniu przed Sądem II instancji przepis ten nie ma zastosowania. Biorąc zaś pod uwagę treść wyroku Sądu I instancji wskazana interpretacja może być uwzględniona w toku postępowania administracyjnego. Za przedwczesne – biorąc pod uwagę treść wyroku i motywów Sądu I instancji – Naczelny Sąd Administracyjny uznaje formułowanie pytania prejudycjalnego, zwłaszcza iż skarga kasacyjna – zawierająca szereg wyżej opisanych mankamentów (wyżej wyszczególnionych braków) – nie podważa prawidłowości wydanego przez WSA w Łodzi wyroku. Jego treść słusznie została także oparta na judykatach NSA z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 806/21 oraz z 25 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 840/21 (zob. uzasadnienie zaskarżonego wyroku). Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło